Nữ chuyển giới thành nam mà sinh con, được gọi là cha hay mẹ?

  • GIỚI TÍNH
  • 11:15 27/05/2020

(SK&MT) - Xác định cha, mẹ trên giấy khai sinh cho đứa trẻ căn cứ vào giới tính của cha, mẹ tại thời điểm đăng ký khai sinh.

Sự kiện Minh Khang (nữ chuyển giới thành nam) vừa sinh con đã thu hút nhiều người. Để bạn đọc hiểu rõ hơn đứa con sau này gọi Minh Khang là mẹ hoặc cha, gọi Minh Anh (nam chuyển giới thành nữ, là vợ của Minh Khang) là cha hoặc mẹ, PV Sức khỏe và Môi trường có cuộc trao đổi nhanh với ThS-LS Trương Hồng Tú, Đoàn Luật sư TP.HCM, những vấn đề liên quan.

Nữ chuyển giới thành nam mà sinh con, được gọi là cha hay mẹ?

Các bác sĩ đang đỡ đẻ cho Minh Khang. (Ảnh: Báo NLĐ)

Ông Tú cho biết theo quy định Bộ Luật dân sự 2015 tại Điều 36 về quyền xác định lại giới tính và Điều 37 về chuyển đổi giới tính, mọi cá nhân được xác định lại giới tính và được chuyển đổi giới tính nếu phù hợp với các điều kiện pháp luật quy định.

Cụ thể văn bản hợp nhất số 01/VBHN-BYT (hợp nhất Nghị định số 88/2008/NĐ-CP ngày 5-8-2008 của Chính phủ quy định về xác định lại giới tính và Nghị định số 155/2018/NĐ-CP ngày 12-11-2018 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Y tế).

“Văn bản hợp nhất này đã quy định rất chi tiết tiêu chuẩn người bị khuyết tật bẩm sinh về giới tính cũng như bệnh viện có thẩm quyền can thiệp y tế để xác định lại giới tính. Nếu cá nhân có đủ tiêu chuẩn để xác định bị khuyết tật bẩm sinh về giới tính thì có quyền thực hiện việc xác định lại giới tính, có quyền và nghĩa vụ đăng ký thay đổi hộ tịch theo quy định của pháp luật về hộ tịch” – ông Tú nói.

Cho phép thay đổi tên, họ sau khi thay đổi giới tính

Phóng viên (PV): Từ phân tích trên, pháp luật Việt Nam hiện có cho phép thay đổi tên họ sau khi chuyển đổi giới tính không, thưa ông?

+ ThS-LS TRƯƠNG HỒNG TÚ: Việc chuyển đổi giới tính phải tuân theo quy định của pháp luật. Nếu việc chuyển đổi giới tính phù hợp quy định thì việc thay đổi họ, tên (thay đổi hộ tịch) vừa là quyền và cũng là nghĩa vụ của người đã chuyển đổi giới tính và ngược lại.

. Người sinh đứa bé nguyên là nữ chuyển thành nam. Vậy trong giấy khai sinh của đứa bé ghi người này là mẹ hay cha, thưa ông?

+ Vấn đề xác định cha, mẹ trên giấy khai sinh cho đứa trẻ căn cứ vào giới tính của cha, mẹ tại thời điểm đăng ký khai sinh chứ không căn cứ vào tên, họ để xác định. Thông tin về cha, mẹ cho đứa trẻ sẽ căn cứ vào giới tính được pháp luật công nhận của người cha, người mẹ đứa trẻ tại thời điểm đăng ký khai sinh cho trẻ.

Do đó, đối với trường hợp con chung giữa người nguyên là nữ sau đó chuyển thành nam và người nguyên là nam sau đó chuyển thành nữ thì trên giấy khai sinh của đứa trẻ này sẽ ghi tên cha là người có giới tính nam, mẹ là người có giới tính nữ theo như giấy tờ tùy thân của cha mẹ đứa bé tại thời điểm làm giấy khai sinh.

Việc xưng hô do gia đình quyết định

. Thưa ông, sau này đứa bé gọi người sinh ra (nguyên là nữ sau đó chuyển thành nam) là mẹ hay cha? Đứa bé này gọi ba má ruột của người sinh ra là ngoại hay nội? 

+ Việc xưng hô cha mẹ với con, ông bà với cháu thuộc phạm trù đạo đức xã hội, pháp luật không quy định. Do vậy, việc xưng hô sau này như thế nào là do gia đình đó tự quyết.

. Đứa bé sinh ra từ người chuyển đổi giới tính sau này lớn lên có thể gặp một số phiền toái gì không, thưa ông?

+ Nếu cha mẹ chưa thực hiện việc thay đổi hộ tịch sau khi đã được xác định lại giới tính mà đã sinh con thì việc đăng ký khai sinh cho con sẽ không được như ý muốn ở mục cha và mẹ của đứa con này. Bởi theo quy định, việc chưa thay đổi hộ tịch sẽ khiến giới tính cha, mẹ của đứa con vẫn như trước khi thực hiện việc xác định lại giới tính. Do vây, pháp luật đã buộc người xác định lại giới tính phải đăng ký thay đổi hộ tịch.

Về mặt xã hội, đứa trẻ có thể không tránh khỏi sự kỳ thị của những người có quan điểm chưa chấp chận người chuyển giới. Điều này sẽ ảnh hưởng nhất định đến quá trình phát triển tâm sinh lý của trẻ.

. Xin cám ơn luật sư.

Trần Tài thực hiện

Gửi bình luận của bạn