Tay sạch ngăn ngừa bệnh truyền nhiễm hiệu quả

  • By: Admin
  • Ngày đăng: 24/10/2018

SK&MT - Theo Tổ chức Y tế thế giới, chỉ một động tác rửa tay sạch đã làm giảm tới 35% khả năng lây truyền vi khuẩn Shigella, E.coli vốn là nguyên nhân gây các bệnh tiêu chảy và làm tử vong hàng triệu người mỗi năm trên thế giới.

 Để phòng chống lây nhiễm các bệnh đường tiêu hóa, các nhiễm khuẩn cấp tính nguy hiểm đường hô hấp xuất hiện gần đây (Cúm A (H5N1, H7N9), tay chân miệng...), các chuyên gia y học đã có lời khuyên thiết thực là thường xuyên giữ đôi bàn tay sạch sẽ. Bởi các nhà khoa học đã xác định được rằng, trên 1 cm2 da của người bình thường có chứa tới 40.000 vi khuẩn. Đặc biệt số lượng này còn nhiều hơn ở trên da bàn tay, vốn là nơi thường xuyên tiếp xúc với đủ mọi vật trong cuộc sống hàng ngày.

Tay sạch ngăn ngừa bệnh truyền nhiễm hiệu quả

Tuy  nhiên việc rửa tay bằng xà phòng tưởng như đơn giản nhưng lại chưa được thực hiện một cách thường xuyên và rộng khắp. Có hai nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này, một là do sự thiếu hiểu biết và ý thức về vệ sinh các nhân của người dân, hai là điều kiện về nước sạch và nhà vệ sinh an toàn còn hạn chế, đặc biệt ở các nước chưa phát triển.

Theo một báo cáo chung của WHO và UNICEF năm 2015 cho thấy, trên toàn cầu, cung cấp các dịch vụ nước sạch và vệ sinh môi trường tại các cơ sở y tế khá thấp. Trong 54 quốc gia đại diện trong báo cáo, 38 % cơ sở y tế không cung cấp được cho người dùng nguồn nước được cải thiện, 19 % không cung cấp được cải thiện vệ sinh môi trường và 35% không có xà phòng để rửa tay.

 Còn tại Việt Nam, với hệ thống chăm sóc sức khỏe rộng lớn hơn 12.000 cơ sở khám chữa bệnh, trong đó có 36 bệnh viện Trung ương, 492 bệnh viện tuyến tỉnh và 629 bệnh viện huyện và hơn 11.000 trạm y tế xã thì cho đến nay cũng không có các dữ liệu tổng thể về công trình cấp nước và vệ sinh môi trường tại các cơ sở khám chữa bệnh, ngoại trừ tại các trạm y tế. Theo Chương trình Mục tiêu Quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn (NS & VSMTNT) cho thấy, cũng có khoảng 92,8% số trạm y tế xã có nước sạch và 89,6% số trạm y tế xã có nhà tiêu hợp vệ sinh, trong đó một số khu vực khó khăn như miền núi phía Bắc, Tây Nguyên tỷ lệ này còn thấp hơn nhiều.

Điều tra về “Thực trạng vệ sinh môi trường nông thôn Việt Nam” năm 2006 do Cục Y tế dự phòng Việt Nam và Trung tâm Nghiên cứu ứng dụng cấp nước và Vệ sinh môi trường của Trường Đại học Y Thái Bình thực hiện, thì kiến thức phòng bệnh tiêu chảy và bệnh giun còn rất hạn chế ở hầu hết các nhóm đối tượng; tỷ lệ người dân trả lời đúng về một số nội dung phòng bệnh tiêu chảy và bệnh giun sán bằng cách sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh, rửa tay trước khi ăn và sau khi đại tiểu tiện, rửa tay xà phòng, tẩy giun định kỳ, không sử dụng phân tươi còn rất thấp. Tỷ lệ đối tượng không rửa tay thường xuyên khá cao (trước khi ăn là 69,7%, sau khi tiểu tiện 79,6%, sau khi đại tiện là 68,1%). Tỷ lệ đối tượng thường xuyên rửa tay bằng xà phòng rất thấp (trước khi ăn là 12,8%; sau khi đi tiểu tiện là 15,5%; sau khi đi đại tiện là 16,9%).

Đó là nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên thế giới mỗi ngày có khoảng 5.000 trẻ em dưới 5 tuổi ở các quốc gia nghèo bị chết do tiêu chảy.

Ở Việt Nam, theo thống kê các bệnh truyền nhiễm của Bộ Y tế năm 2015, 5/26 bệnh truyền nhiễm gây dịch được giám sát có tỷ lệ mắc trên 100.000 dân cao nhất theo thứ tự là cúm, sốt xuất huyết, lỵ, lỵ amip, thương hàn... Như vậy, các bệnh truyền nhiễm có tỷ lệ mắc cao nhất là những bệnh liên quan tới nước sạch, vệ sinh môi trường và đặc biệt là các hành vi vệ sinh cá nhân. Trong đó, hành vi rửa tay sạch có liên quan đặc biệt tới nguy cơ mắc các bệnh về đường tiêu hóa. Trong những gần đây, mỗi năm có khoảng gần 100.000 lượt người mắc tiêu chảy, 40.000 - 50.000 lượt người bị lỵ trực khuẩn hoặc thương hàn... Số liệu này được báo cáo theo hệ thống y tế từ Trạm Y tế xã lên tuyến huyện, tỉnh, Trung ương nên không bao gồm số bệnh nhân điều trị tại nhà, không đến các cơ sở y tế.  

Không chỉ là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh dịch ngoài cộng đồng, thiếu kiến thức về vệ sinh cá nhân, điều kiện vệ sinh kém còn là một trong những nguyên nhân dẫn tới nhiễm trùng bệnh viện hay tác động tới tâm lý của bệnh nhân tại các cơ sở khám chữa bệnh. Thiếu tiếp cận với nước sạch và vệ sinh môi trường tại các cơ sở y tế có ảnh hưởng đến phụ nữ mang thai từ khi sinh nở hoặc làm chậm trễ việc tìm kiếm sự chăm sóc y tế cho họ từ các cơ sở y tế này.

Như vậy, một khi rửa tay bằng xà phòng đúng cách được người dân, đặc biệt các vùng khó khăn, vùng sâu, vùng xa và học sinh trong toàn bộ hệ thống giáo dục, nhân viên y tế và bệnh nhân, người nhà bệnh nhân thực hiện, thì sẽ ngăn ngừa  chí ít 1/3 khả năng lây truyền vi khuẩn, giảm thiểu người bệnh, giảm thiểu tỷ lệ tử vong, đặc biệt ở trẻ em.

Nguyên Bình

Gửi bình luận của bạn