Nhiều người bị sốc phản vệ sau khi tiêm vaccine ngừa Covid-19

  • THẾ GIỚI
  • 09:14 22/01/2021

(SK&MT) - Nguồn tin từ Bộ Y tế Israel đưa tin khoảng 189.000 người đã được xét nghiệm virus SARS-CoV-2 sau khi tiêm chủng. Tuy nhiên, trên 12.400 người (chiếm 6,6%) vẫn có kết quả dương tính với virus này, theo dữ liệu được các trung tâm xét nghiệm báo cáo. Phần lớn trong số họ rõ ràng đã bị nhiễm virus ngay sau khi tiêm mũi đầu tiên của vaccine hai liều.

Nhiều người bị sốc phản vệ sau khi tiêm vaccine ngừa Covid-19

Một người Israel được tiêm vaccine ngừa bệnh COVID-19 tại Ashdod, Israel.

 

Trong đó, 1.410 người có kết quả dương tính với virus sau 2 tuần kể từ lần tiêm đầu tiên, dù các chuyên gia cho rằng lúc này khả năng miễn dịch một phần đã có hiệu lực.

Hơn nữa, 69 bệnh nhân đã bị nhiễm virus SARS-CoV-2 mặc dù đã được tiêm cả 2 mũi vaccine, Bộ Y tế cho biết. Israel đã bắt đầu triển khai tiêm liều thứ hai gần hai tuần trước, Thủ tướng Benjamin Netanyahu là người đầu tiên hoàn thành việc tiêm chủng.

Trước tình trạng này, hãng dược phẩm Pfizer cho rằng sự gia tăng đột biến về khả năng miễn dịch sẽ xảy ra từ ngày thứ 15 đến ngày thứ 21 sau lần tiêm đầu tiên, khi đó hiệu quả của vaccine tăng từ 52% lên 89%. Theo các thử nghiệm trước đó, vaccine ngừa COVID-19 do hãng Pfizer/BioNTech cung cấp có hiệu quả đạt 95% vào một tuần sau khi tiêm liều thứ hai.

Khi nói đến vaccine, kết quả của các thử nghiệm lâm sàng có thể khác với quá trình tiêm chủng trên thực tế, vì khi đó vaccine được tiêm chủng cho số lượng người lớn hơn nhiều.

Hôm 19/1, Chủ tịch Hội đồng chống dịch COVID-19 của Israel, ông Nachman Ash, cho biết việc tiêm vaccine mũi đầu tiên của hãng dược phẩm Mỹ không có đủ hiệu quả. Ông cho biết nó “kém hiệu quả hơn so với những gì họ nghĩ” và “hiệu quả cũng thấp hơn những gì Pfizer đã trình bày”.

Tuy nhiên, Giáo sư Gili Regev-Yohai, trưởng khoa truyền nhiễm tại Trung tâm Y tế Sheba, cơ sở tiêm chủng cho Thủ tướng Netanyahu, vẫn khẳng định trước truyền thông Israel rằng vaccine Pfizer "hoạt động tuyệt vời" sau hai mũi tiêm. Theo ông Yohai, 102 nhân viên y tế tại trung tâm đã được xét nghiệm một tuần sau khi hoàn thành việc tiêm chủng, và tất cả, trừ hai người trong số họ, cho thấy mức độ kháng thể cao hơn từ 6 đến 20 lần so với 7 ngày trước đó.

Israel đang dẫn đầu thế giới về tốc độ tiêm chủng ngừa COVID-19. Trong những tháng qua, khoảng 2,15 triệu người đã được tiêm vaccine Pfizer/BioNTech, trong đó 300.000 người đã được tiêm cả hai mũi.

Những ca sốc phản vệ và tử vong sau tiêm vaccine Covid-19 khiến nhiều người lo lắng, đặt câu hỏi là tại sao và có phải do tác dụng vaccine.

Như tất cả các loại thuốc mới, vaccine sau khi được cấp phép vẫn có thể gây ra tác dụng phụ. Nhiều người sau khi tiêm phòng vaccine của Pfizer-BioNTech hoặc Moderna đã gặp những triệu chứng như sốt, đau đầu, mỏi mệt, tê buốt vết tiêm.

Những tác dụng phụ này đa phần sẽ biến mất nhanh chóng. Số khác lại bị sốc phản vệ, nhưng có thể điều trị khỏi. Tuy nhiên, ở mức độ nghiêm trọng hơn, Na Uy đã ghi nhận những trường hợp tử vong sau khi tiêm phòng vaccine Pfizer ở người già yếu, có bệnh nền.

29 người trong số 42.000 người được tiêm phòng vaccine Pfizer-BioNTech đã qua đời ở Na Uy - quốc gia đặt ưu tiên tiêm chủng cho các cư dân ở viện dưỡng lão. Từng trường hợp đang được điều tra làm rõ. Song các nhà chức trách cho biết không có bằng chứng cho thấy liên hệ trực tiếp giữa vaccine và những ca tử vong.

Những người chết đều trên 75 tuổi, phần lớn đã rất già yếu và mắc bệnh nặng. Ngoài ra, trung bình có tổng cộng 400 người chết mỗi tuần tại các nhà dưỡng lão, theo số liệu của Cơ quan Dược phẩm Na uy. Sigurd Hortemo, bác sĩ trưởng của cơ quan này cho rằng những tác dụng phụ thông thường như sốt hoặc buồn nôn có thể tiến triển theo hướng nghiêm trọng, đe dọa tính mạng của người vốn có bệnh nặng.

Tại Đức, đã có hơn 800.000 người được tiêm vaccine Pfizer-BioNTech liều thứ nhất. Báo cáo của Viện Nghiên cứu Paul Ehrlich cho thấy 10 người cao tuổi qua đời một thời gian ngắn sau khi tiêm phòng Covid-19. Nguyên nhân cái chết có thể do bệnh nền bao gồm ung thư biểu mô, suy thận và Alzheimer, không phải do vaccine.

Theo các chuyên gia dịch tễ, các ca tử vong ở Na Uy có liên quan tới các triệu chứng ngắn hạn như sốt, buồn nôn, tiêu chảy, khá phổ biến ở những người tiêm vaccine, theo Cơ quan Trị liệu Australia, đơn vị đang làm việc với Cơ quan Dược phẩm Châu Âu trong đó có Na Uy.

Tuy nhiên, theo chuyên gia y tế, những rủi ro này không nhiều. Steinar Madsen, giám đốc y tế của Cơ quan Dược phẩm Na Uy, cho rằng những phản ứng phụ không gây nguy hiểm ở người trẻ hơn, song có thể làm trầm trọng thêm bệnh lý nền ở người cao tuổi. Trong thử nghiệm trước khi cấp phép tạm thời cho vaccine Pfizer-BioNTech ở Na Uy, số người trên 85 tuổi còn hạn chế. Phần đông người tham gia ở độ tuổi 50.

Viện Y tế Công cộng Na Uy đã cập nhật hướng dẫn chi tiết hơn về những điều cần lưu ý khi tiêm phòng Covid-19 cho người cao tuổi. Ông Madsen cho biết: "Chúng tôi đang yêu cầu các bác sĩ kiểm tra, đánh giá tình trạng những người đang mang bệnh trước khi tiến hành tiêm chủng".

Quá trình đánh giá bao gồm việc trao đổi với bệnh nhân và người nhà về các lợi ích cũng như rủi ro của vaccine. Ngoài ra, Na Uy khuyến cáo không nên tiêm phòng cho những người mắc bệnh nan y đang được chăm sóc giảm nhẹ, vì các tác dụng phụ như sốt có thể làm người bệnh yếu đi.

Tại Mỹ, khoảng 5% dân số có phản ứng như vậy với các chất khác nhau. Dù rất hiếm, sốc phản vệ có thể gây tử vong nếu đường thở bị tắc nghẽn. Hiện tượng này xuất hiện khi một người bị dị ứng với thức ăn, vết côn trùng đốt. Phản ứng thuốc là nguyên nhân phổ biến nhất gây tử vong do sốc phản vệ ở Mỹ và Anh.

Theo một báo cáo hôm 6/1 của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), 29 trường hợp sốc phản vệ liên quan đến vaccine Pfizer-BioNTech và Moderna đã được xác nhận tại nước này từ ngày 14 đến 23/12/2020. Trong số đó, 17 người có tiền sử dị ứng và 7 người có tiền sử sốc phản vệ. Anh ghi nhận 2 trường hợp, và ở Israel - một người đàn ông sốc phản vệ một giờ sau tiêm. Người này cho biết ông từng dị ứng với penicillin. CDC cho biết đã được báo cáo về các phản ứng phụ của vaccine Moderna và đang tổng hợp thông tin.

Phản ứng nguy hiểm này chỉ xảy ra khoảng 1,3 lần trên một triệu liều vaccine cúm được sử dụng. Với các loại vaccine khác, con số rơi vào khoảng từ 12 đến 25 lần trên một triệu. Đối với vaccine Covid-19 của Pfizer-BioNTech, theo CDC, tỷ lệ là 11,1 trên một triệu tính đến ngày 23/12/2020. Cơ quan này nhận định rủi ro xung quanh vaccine nhỏ hơn nhiều so với nguy cơ bị biến chứng nghiêm trọng do Covid-19.

Michael Kinch, chuyên gia dược phẩm và phó hiệu trưởng Đại học Washington, cho biết phản ứng phản vệ thường xảy ra trong vòng vài phút đến vài giờ sau khi tiếp xúc với một chất cụ thể. Theo CDC, cho đến nay, thời gian xuất hiện triệu chứng ở Mỹ dao động từ 2 đến 150 phút, với mức trung bình là 13 phút.

Anh và Mỹ khuyến cáo những người bị dị ứng với bất kỳ thành phần nào của vaccine Covid-19 không nên tiêm phòng. Sốc phản vệ có thể được giải quyết nhanh chóng bằng thuốc kháng histamine song song với adrenaline có tác dụng làm chậm hoặc ngăn chặn các phản ứng miễn dịch. Nhân viên y tế phụ trách tiêm vaccine cần chuẩn bị sẵn những loại thuốc này. Những phương pháp điều trị kể trên không làm mất tác dụng có lợi của vaccine. Tại Mỹ, tất cả công dân được theo dõi ít nhất 15 phút sau khi tiêm. Những người có tiền sử dị ứng thuốc được theo dõi thời gian dài gấp đôi. Các cá nhân xuất hiện phản ứng trong lần tiêm phòng Covid-19 đầu tiên không nên tiêm lần hai.

Linh Đức

 

Gửi bình luận của bạn