Ung thư đang trở thành hiểm họa toàn cầu

  • By: Admin
  • Ngày đăng: 22/03/2016

(SK&MT) - Ung thư, căn bnh him nghèo vn tiếp tc phát trin rng trên khp thế gii, đc bit nhng nước đang phát trin, d tính t nay đến năm 2030, mi năm s có thêm 22 triu trường hp mi mc bnh so vi con s 14,1 triu người ca năm 2015. Gn mt na trong s 14 triu trường hp mi mc ung thư thuc khu vc châu Á (trong đó ch yếu là Trung Quc). Trong khi đó châu Âu ch chiếm ¼ s bnh nhân ung thư mi mc, Hoa kỳ chiếm 1/5 và Trung Đông ch chiếm 8%.


Theo Báo cáo v tình hình ung thư trên thế gii do 25 chuyên gia ca 40 nước thc hin đã đưa ra nhng s liu đáng s v tình hình phát trin bnh ung thư trên toàn cu. Theo đó, mc dù đã có không ít tiến b trong điu tr, các ca t vong vì ung thư vn tip tc tăng. Nếu như năm 2012 có 8,2 triu người t vong bi căn bnh nan y này thì đến năm 2030 con s đó lên ti 13 triu người. Theo báo cáo nêu trên, trong năm 2012, ung thư phi tr thành căn bnh ung thư ph biến nht vi 1,8 triu bnh nhân, tc chiếm 13% các loi bnh ung thư. Tiếp đó đến ung thư vú vi 1,7 triu bnh nhân và ung thư rut kết, 1,4 triu người.

Bn báo cáo cũng phân loi, đàn ông thường b mc và t vong vì ung thư nhiu hơn ph n, chiếm 53% mc bnh và 57% t vong. Châu Phi, châu Á và M latinh là nhng lc đa có nhiu người mc và t vong vì ung thư cao.

T chc Y tế Thế gii (WHO) d báo s ca ung thư s tăng 70% trong 20 năm na. Trong khi đó, Hip hi nghiên cu ung thư quc tế – IARC cũng cho biết, khong 21,4 triu trường hp mc mi ung thư s được phát hin vào năm 2030 và s tp trung ch yếu ti các nước nghèo – nơi có mc sng thp và t l mc bnh tt cao nht thế gii.

Theo d báo ca các nhà khoa hc Anh, thế k 21, ung thư tiếp tc là căn bnh có t l t vong cao trên thế gii. Khoa hc vn chưa th tìm ra cách điu tr dt đim các trường hp khi u ác tính, và ung thư vn được xem là căn bnh nan y khó cu cha. Lý gii cho vic s ca t vong do ung thư s tăng lên trong tương lai, các nhà khoa hc cho rng, do điu kin sng thay đi, thói quen sinh hot ca con người có nhiu bt li cho sc khe, kèm theo đó là s thay đi khí hu toàn cu dn ti s khc nghit ca thi tiết, môi trường b ô nhim nng n...Nhng yếu t này đã tác đng đến con người làm gia tăng nguy cơ mc bnh, mà trong đó có nguy cơ xut hin các tế bào b biến đi.

Mt khác, nng đ các phân t phóng x t do trong môi trường tăng cao khiến cho nguy cơ tiếp xúc vi lượng phóng x gia tăng và là điu kin thun li cho s xut hin ca bnh ung thư.

Thêm na, các thói quen xu đc bit góp phn không nh vào vic gia tăng ung thư. Theo nghiên cu ti M, béo phì do thói quen ăn ung thiếu khoa hc, lười vn đng cũng làm gia tăng nguy cơ mc ung thư. ph n, ch s cân nng và mc đ béo phì càng cao, cơ th càng sn sinh ra nhiu hoóc môn oestrogen và t l mc ung thư vú càng cao. Ngoài ra, thng kê cho thy: s lượng người béo phì mc các vn đ v sc kho như ung thư đường rut, các bnh v gan, thn… có t l cao hơn nhiu so vi người bình thường.

Qua nghiên cu, các hc gi ch ra rng tình trng bnh ung thư gia tăng như hin nay xut phát t li sng thiếu khoa hc và tác đng t môi trường sng, thc phm ăn ung đang tim n nhiu yếu t gây biến đi tế bào trong cơ th. Trong đó, hút thuc là yếu t ri ro nht, gây ra 20% ung thư trên thế gii. Thói quen nghin thuc lá là mt trong nhng yếu t làm gia tăng ung thư hàng đu thế gii. Theo thng kê ca WHO, 1/4 tng s bnh nhân mc ung thư hin nay trên toàn cu là do nh hưởng ca thuc lá. Trong khói thuc lá có cha carcinogen là cht đc gây hy hoi tế bào và kích thích tế bào biến đi thành các tế bào l. Cht đc này d dàng được hp th vào cơ th con người qua đường hô hp, qua da do tiếp xúc vi khói thuc… Song li không th thi ra ngoài cơ th. Thay vào đó, chúng tích t dn trong cơ th ti các vùng như gan, phi và phá hu các tế bào hoc làm biến đi chúng thành các tế bào l.

Ti châu Âu và châu M, ung rượu là ri ro cao nht, còn ti các nước thu nhp thp và trung bình, chế đ ăn ung và béo phì gây nguy him nht. Thói quen ung nhiu rượu khiến cho chc năng d dày, gan b suy gim và làm gia tăng nguy cơ ung thư. Ngoài ra tiếp xúc vi tia t ngoi trong nng mt tri, li sng th đng, s dng nhiu thc phm giàu cht béo, lười vn đng cũng góp phn làm gia tăng t l ung thư cho con người.

Các loi bnh ung thư có liên quan đến nhim trùng (ung thư gan, d dày và c t ung) cùng vi ung thư phi, vú, rut kết đu có liên quan đến các tác nhân nguy him như thuc lá, rượu, béo phì, thiếu vn đng hoc tiêu dùng các loi thc phm công nghip, ch yếu ph biến nhng nước giàu.

Các chuyên gia khuyến cáo các nước không nên ch tha mãn vi vic tìm kiếm cách điu tr mi mà cn phi có bin pháp phòng bnh trên din rng, ch đng phát hin sm, lut hóa các bin pháp phòng chng thuc lá và nghin rượu.

Tin vui cho nhng người b ung thư là mi đây, các nhà khoa hc đã tìm ra điu mà h gi là "gót chân Achilles" ca bnh ung thư.

Trên t chuyên san Science, s ra tháng 3/2016, các nhà nghiên cu t đi hc University College London (Anh) cho biết h đã hiu biết cn k hơn s phc tp v mt di truyn ca nhng khi u ung thư, có th dn đến nhng loi thuc điu tr min dch mi và mnh. Theo đó, các nhà nghiên cu nói rng khi mt khi u phát trin, "nhng li di truyn ca nó được đánh du trên b mt tế bào ung thư" và rng mt s du ch đó, được gi là kháng nguyên, "là nhng đt biến sm nht ca căn bnh và được hin th trên tt c nhng tế bào trong khi u, thay vì mt tp hp nh nhng tế bào khi u". Nhng đt biến thường gp là chìa khóa dn ti mt phương cách điu tr mi.

Tiến sĩ Sergio Quezada, đng tác gi ca nghiên cu, nhà khoa hc ca t chc Nghiên cu Ung thư ca Anh và người đng đu phòng thí nghim Liu pháp Min dch Ung thư và Điu tiết Min dch ti Vin Ung thư UCL, cho biết "H min dch ca cơ th hot đng như cnh sát c gng trn áp căn bnh ung thư, là nhng tên ti phm. Nhng khi u đa dng v mt di truyn ging như mt băng nhóm nhng k vô li dính líu ti nhiu ti ác khác nhau – t cướp git cho ti buôn lu. Nghiên cu ca chúng tôi cho thy thay vì đui theo ti phm mt cách vô phương hướng nhng khu khác nhau, chúng tôi có th cung cp cho cnh sát thông tin mà h cn đ ti ch ca tay trùm gc r ca mi t chc ti phm, hoc nhng đim yếu trong khi u ca bnh nhân đ quét sch vn đ mãi mãi. Da trên nhng phát hin mi này, chúng tôi s có th cho h min dch biết làm thế nào đ nhn ra mt cách c th và tn công nhng khi u.

Linh Đc

Gửi bình luận của bạn