Quy trình bơm tinh trùng vào buồng tử cung

  • By: Admin
  • Ngày đăng: 24/05/2014

(Suckhoemoitruong.com.vn) - Qui trình thực hiện bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI) đơn giản, không nguy hiểm. Nếu thực hiện IUI nhiều chu kỳ kết quả có thai có thể lên đến 60%.




ĐỊNH NGHĨA

Bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI - intrauterine insemination) là một phương pháp thụ tinh nhân tạo. Tinh trùng sau khi được lọc rữa và cô đặc sẽ được bơm trực tiếp vào buồng tử cung quanh thời điểm trứng rụng. Phương pháp này giúp rút ngắn khoảng cách và tăng số tinh trùng chất lượng tốt di chuyển vào ống dẫn trứng và thụ tinh cho trứng. Tuỳ từng trường hợp hiếm muộn mà IUI có thể thực hiện ở chu kỳ tự nhiên hoặc có kết hợp sử dụng thuốc kích thích buồng trứng.

CHỈ ĐỊNH
Phương pháp IUI thường được chỉ định cho những cặp vợ chồng đã giao hợp tự nhiên ít nhất một năm mà chưa có thai. IUI cũng được lựa chọn để điều trị hiếm muộn trong các trường hợp sau:
  • Vô sinh không rõ nguyên nhân: IUI thường được chọn làm phương pháp đầu tiên để điều trị hiếm muộn cho những trường hợp không phát hiện bất thường trong các xét nghiệm về hiếm muộn.
  •  
  • Lạc nội mạc tử cung: cũng giống như vô sinh không rõ nguyên nhân, kết hợp kích thích buồng trứng để có nang trứng đẹp với IUI là lựa chọn hàng đầu.
  •  
  • Tinh trùng yếu: Trong các xét nghiệm tìm nguyên nhân hiếm muộn, nam giới được đề nghị thực hiện khảo sát tinh dịch đồ, kết quả xét nghiệm có thể là số lượng tinh trùng dưới ngưỡng bình thường, tinh trùng di động kém hay tinh trùng bất thường về hình dạng và kích thước. IUI có thể giúp giải quyết những trường hợp này bởi vì trong quá trình lọc rửa nhân viên phòng thí nghiệm sẽ lọc những tinh trùng bình thường di động tốt ra khỏi những tinh trùng chất lượng kém.
  •  
  • Nguyên nhân cổ tử cung: Cổ tử cung nằm thấp dưới tử cung và là đường thông giữa tử cung và âm đạo. Cổ tử cung sẽ tiết ra chất nhầy khi trứng rụng để hỗ trợ tinh trùng di chuyển từ âm đạo đến ống dẫn trứng. Nhưng nếu chất nhầy quá đặc sẽ làm cản trở tinh trùng di chuyển. Ngoài ra, cổ tử cung có thể bị biến dạng, có nhiều mô sẹo do phẫu thuật trước đó hay do bệnh lý lạc tuyến cũng cản trở tinh trùng bơi tới trứng. IUI sẽ giúp tinh trùng vượt qua cổ tử cung, bơm tinh trùng vào buồng tử cung và có nhiều tinh trùng chất lượng tốt bơi tới trứng.
  •  
  • Dị ứng với tinh dịch: rất hiếm gặp, cơ thể người vợ bị ứng với protein có trong tinh dịch của người chồng. Khi xuất tinh trong âm đạo sẽ tạo ra phản ứng nóng rát và sưng đỏ. Sử dụng bao cao su giúp tránh hiện tượng này nhưng nó cũng cản trợ thụ thai. Nếu người nữ mẫn cảm với tinh trùng thì nên thực hiện IUI, bởi vì các protein này sẽ được loại bỏ khỏi mẫu tinh trùng trước khi bơm vào tử cung.
  •  
  • Tinh trùng hiến: khi người chồng không có tinh trùng, người vợ có thể xin tinh trùng thực hiện IUI. Tinh trùng của người hiến sẽ được đông lại chờ kết quả xét nghiệm nhiễm trùng lần hai, nếu âm tính sẽ rã đông vào buồng tử cung người nhận. Do tỉ lệ tinh trùng sống sau rã đông còn khoảng 60% và khó khăn trong việc tìm mẫu tinh trùng hiến, nên nhiều trung tâm tại Việt Nam không còn thực hiện IUI cho trường hợp này mà thực hiện IVF để có kết quả tốt hơn.

BIẾN CHỨNG
Bơm tinh trùng vào buồng tử cung là một thủ thuật đơn giản và an toàn, hiếm khi xảy ra biến chứng nghiêm trọng. Có một số nguy cơ sau:
  • Nhiễm trùng: nhiều nghiên cứu cho thấy biến chứng nhiễm trùng xảy ra chưa tới 1% số trường hợp thực hiện IUI.
  •  
  • Xuất huyết âm đạo: thỉnh thoảng bệnh nhân thấy ra vài vệt máu ở âm đạo, có thể do động tác đưa catheter vào buồng tử cung gây nên. Biến chứng này không gây nguy hiểm cũng như ảnh hưởng đến cơ hội có thai.
  •  
  • Đa thai (song thai, tam thai,…) bản thân thủ thuật IUI không làm tăng nguy cơ đa thai. Nhưng khi thực hiện IUI thường có kết hợp sử dụng thuốc kích thích buồng trứng, nếu buồng trứng đáp ứng nhiều nang sẽ làm tăng tỉ lệ đa thai. Thai kỳ đa thai có nhiều biến chứng cho mẹ và bé hơn như bệnh lý tiền sản giật, sanh non, trẻ thiếu cân,…

CHUẨN BỊ
Bơm tinh trùng vào buồng tử cung phải được thực hiện khi trứng sắp rụng thì mới thành công. Do đó phải chuẩn bị buồng trứng và tinh trùng tốt trước đó:
  • Theo dõi nang noãn: có thể theo dõi nang trứng phát triển ở chu kỳ tự nhiên hoặc chủ động dùng thuốc kích thích buồng trứng để có kết quả tốt hơn. Bác sĩ sẽ siêu âm ngã âm đạo đo kích thước trứng kiểm tra khi nào nang trứng đạt đến giai đoạn trưởng thành. Khi đó bệnh nhân sẽ được chích thuốc hCG (human Chorionic Gonadotropin) để kích thích rụng trứng đúng thời điểm.
  •  
  • Xác định thời gian bơm tinh trùng: hầu hết các trung tâm sẽ cho bơm tinh trùng một hoặc hai ngày sau khi dùng thuốc kích thích rụng trứng.
  •  
  • Chuẩn bị tinh trùng: tinh trùng sau xuất tinh bằng cách thủ dâm sẽ được nhân viên phòng thí nghiệm xử lý. Bởi vì trong tinh dịch có những chất gây phản ứng với cơ thể người nữ ảnh hưởng đến sự thụ tinh nên mẫu tinh dịch này sẽ được lọc rữa và chọn lọc những con tinh trùng chất lượng tốt di động nhanh. Nếu mẫu tinh trùng cô đặc lại sau lọc rữa có mật độ tinh trùng cao thì sẽ tăng tỉ lệ thụ thai.

QUI TRÌNH THỰC HIỆN
Toàn bộ quá trình thực hiện IUI kéo dài khoảng 10 đến 15 phút, gần giống như các lần khám phụ khoa làm xét nghiệm pap định kỳ trước đó và không cần dùng các loại thuốc giảm đau. Bác sĩ sẽ thực hiện các bước:
  • - Hút mẫu tinh trùng sau lọc rửa vào một ống dài, mỏng và mềm(catheter)
  • - Đưa catheter vào âm đạo, qua cổ tử cung đến buồng tử cung
  • - Bơm mẫu tinh trùng này vào buồng tử cung
  • - Rút catheter
Sau khi bơm tinh trùng vào buồng tử cung, bệnh nhân sẽ nằm nghĩ thêm vài phút. Khi thực hiện xong bệnh nhân có thể trở lại sinh hoạt hàng ngày bình thường. Thỉnh thoảng có xuất hiện vài vệt máu ở âm đạo sau đó một hai ngày là bình thường.

KẾT QUẢ
Để biết được kết quả có thai hay không cần phải làm xét nghiệm sau IUI hai tuần. Nếu thực hiện xét nghiệm quá sớm sẽ cho kết quả không chính xác:
  • Âm tính giả: lúc này nồng độ nội tiết trong máu chưa đạt đến ngưỡng phát hiện, kết quả xét nghiệm sẽ âm tính mặc dù thật sự đang có thai.
  •  
  • Dương tính giả: nếu sử dụng thuốc hCG khởi động rụng trứng và có thể vẫn còn tồn tại trong máu sẽ cho kết quả dương tính nhưng bạn thực sự không có thai.
Có thể kiểm tra tại nhà bằng que thử thai bằng nước tiểu nhưng sẽ không chính xác bằng xét nghiệm máu.

Tỉ lệ thành công của phương pháp IUI tuỳ thuộc vào chất lượng của trứng và tinh trùng. Bệnh nhân dưới 35 tuổi sẽ có cơ hội thành công cao hơn bệnh nhân trên 35 tuổi. Tỉ lệ thành công của mỗi chu kỳ IUI dao động trong khoảng 10-20%. Nếu thất bại hãy cố thực hiện thêm vài lần nữa vì các nghiên cứu cho thấy IUI những lần sau đó vẫn có thai và tỉ lệ có thai cộng dồn sau sáu chu kỳ khoảng 60%. Còn nếu đã thực hiện IUI 6 chu kỳ thất bại bác sĩ sẽ đề nghị bạn nên chuyển sang điều trị hiếm muộn bằng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF - in vitro fertilization).
 
Theo BS. Lê Nguyễn Trọng Hiền - IVF Hùng Vương
Gửi bình luận của bạn