Huyện Quốc Oai (Hà Nội): Nguy cơ hành lang bảo vệ đập thủy lợi bị xâm phạm nghiêm trọng

Lời tòa soạn: Những năm gần đây, nhận thấy tầm quan trọng của việc bảo vệ hành lang an toàn cho các công trình thủy lợi nước ta, công tác bảo vệ các công trình thủy lợi trên cả nước đã có những chuyển biến tích cực. Theo đó, toàn bộ hệ thống thủy lợi tại các hồ, đập tràn đã thường xuyên được củng cố, duy tu bảo đảm chất lượng, an toàn cho người dân.

Bên cạnh sự quan tâm sát sao của các cấp, các ngành tại các địa phương, đâu đó vẫn còn những địa phương đang buông lỏng quản lý hay cố tình “làm ngơ” cho những vi phạm liên quan đến hành lang an toàn thủy lợi.

Thực trạng mặt đập hồ Cửa Khâu, thuộc xã Đông Xuân, huyện Quốc Oai, Hà Nội đang có nguy cơ bị xâm hại nghiêm trọng như là một minh chứng cho việc này.

Đông Xuân là một xã nằm trong quy hoạch Đô thị Hòa lạc, rất thuận lợi cho việc phát triển kinh tế xã hội trong tương lai. Cùng với sự phát triển chung của khu vực, xã Đông Xuân cũng đang từng bước thay da đổi thịt, giá bất động sản tại khu vực này đang tăng chóng mặt bởi những nhà đầu tư đang “đổ bộ” về địa phương để xây dựng những công trình lớn.

Tại xã Đông Xuân có hồ nước lớn với cái tên hồ Cửa Khâu, hồ rộng hàng chục hecta phục vụ việc điều hòa nước tưới tiêu và thoát nước cho người dân trong xã và các hộ dân khu vực. Vì phục vụ cho mục đích nông nghiệp, nên hồ này luôn thường xuyên được chính quyền địa phương quan tâm.

Ngoài lợi ích phục vụ việc tưới tiêu và thoát nước cho người dân trên địa bàn xã, hồ Cửa Khâu cũng là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư bởi lợi thế diện tích mặt hồ rộng hàng chục hecta. Vài năm trở lại đây, đất ven hồ đua nhau tăng giá, hoạt động mua bán, sang nhượng, xây dựng nhà cửa ven hồ diễn ra sôi động.

Và, cũng có lẽ vì tạo điều kiện phát triển kinh tế dựa trên lợi thế sẵn có mà chính quyền địa phương đã cố tình “làm ngơ” trước một công trình đang dần hình thành ngay trên lòng hồ Cửa Khâu, sát chân đập tưới tiêu của hồ.

Theo quan sát, công trình này được xây dựng trên mảnh đất rộng 800 m2, với 3 mặt thoáng (một mặt nằm sát hồ, một mặt bám mặt đập và một mặt nằm sát đường lên đập) với thiết kế vững chắc, kiên cố. Tầm nhìn mặt sau và bên hông của công trình khá đẹp vì nằm sát mép nước hồ Cửa Khâu và trông thẳng ra đập tràn. Chủ nhà đã cất nóc 1 tầng, đang tiếp tục xây dựng tầng 2 và chưa thấy dấu hiệu dừng lại.

Công trình xây dựng trên mặt đập

Toàn bộ công trình được xây tường bao quanh cao quá đầu người, đứng từ bên ngoài rất khó có thể quan sát thấy hoạt động xây dựng bên trong mảnh đất. Ngay kể cả khi công trình đã cất nóc xong tầng 1 và tiếp tục xây tầng 2, chủ nhà vẫn khéo bịt kín toàn bộ công trình bằng lưới đen quây xung quanh.

Nhìn bằng mắt thường có thể thấy rõ, công trình này đang nằm sát mặt đập, phía bên kia mặt đập là hạ du, chỉ cần một sơ suất nhỏ trong khâu xây dựng công trình cũng có thể dẫn đến những nguy cơ rất lớn ảnh hưởng đến an toàn mặt đập, đe dọa hàng nghìn hộ dân quanh khu vực.

Nhìn từ ngoài vào, rất khó có thể quan sát được hoạt động bên trong của công trình

Điều đáng nói, công trình này nằm sát ngay cạnh trạm thủy nông của huyện Quốc Oai, trạm này được xây dựng để làm công tác bảo vệ mặt đập, cũng như thường xuyên theo dõi, điều tiết mực nước của lòng hồ. Theo vị đại diện trưởng thôn Cửa Khâu cho biết, hàng tuần vẫn có cán bộ thủy nông của huyện đến địa điểm này làm công tác chuyên môn.

Cũng cần phải nói thêm rằng khoảng cách từ công trình này đến UBND xã Đông Xuân chỉ vẻn vẹn chưa đầy 500m. Trả lời câu hỏi của phóng viên về việc: Công trình này đã được cấp phép xây dựng hay chưa? Trước khi cho triển khai xây dựng, chính quyền có yêu cầu chủ đầu tư đánh giá tác động môi trường, ảnh hưởng thế nào đến mặt đập không? Ông Bạch Văn Nhân – Phó chủ tịch phụ trách kinh tế cho biết, hiện tại chưa thể trả lời được câu hỏi này, xin hẹn dịp khác vì Chủ tịch UBND xã đi vắng.

Trạm thủy nông nằm sát công trình

Một công trình xây dựng trên mặt đập thủy lợi, lại nằm ngay cạnh trạm thủy nông của huyện – đơn vị quản lý chính phần cấp thoát nước cho lòng hồ và vùng hạ du quanh khu vực, đang có nguy cơ đe dọa đến an toàn mặt đập, làm ảnh hưởng tới hàng nghìn hộ dân, đang có dấu hiệu vi phạm luật thủy lợi rất lớn, liệu rằng chính quyền có biết việc này?

Câu hỏi này tòa soạn Sức khỏe môi trường xin được chuyển tới UBND huyện Quốc Oai và những đơn vị có liên quan sớm có phương án vào cuộc xác minh làm rõ, xử lý dứt điểm những vi phạm nếu có, nhằm trả lại hành lang an toàn cho mặt đập xung yếu điều hòa tưới tiêu khu vực, bảo vệ người dân trong mùa mưa lũ.

NHÓM PV