Từ khu hoang hóa thành dự án nghìn tỷ: Doanh nghiệp có nguy cơ "Dã tràng xe cát..."

(SK&MT) - Từ một khu đất 35 ha thùng - vũng, ô nhiễm môi trường, do hệ quả của việc khai thác khoáng sản không hoàn thổ, một doanh nghiệp đã bỏ vốn đầu tư lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Đến nay, vùng đất hoang hóa xưa đã trở thành Trường nghề Việt Nam – Canada, Khu công nghệ cao, Khu đô thị, Trung tâm vui chơi giải trí, Trung tâm thương mại. Những tưởng, với thành quả đó, doanh nghiệp phải được các cấp chính quyền địa bàn tạo điều kiện, thúc đẩy xúc tiến hoạt động kinh doanh, góp phần vào phát triển kinh tế xã hội địa phương. Nhưng không, câu chuyện lại hoàn toàn ngược lại!

Doanh nghiệp đầu tư vào tỉnh theo đúng quy định của Luật Đầu tư và các văn bản pháp luật liên quan, đã được Chủ tịch UBND tỉnh ra quyết định chủ trương đầu tư. Không chỉ vậy, khi thực hiện, doanh nghiệp đã được các Sở, Ban ngành chấp thuận và ủng hộ bằng các văn bản pháp quy. Thế nhưng, sau một thời gian, Phó Giám đốc Sở Xây dựng đã đề nghị thu hồi và hủy Quyết định chủ trương đầu tư của Chủ tịch tỉnh. Tất cả vấn đề này đang nằm trên giấy và tốn nhiều thời gian, tiền của ngân sách tỉnh Hải Dương để họp bàn suốt thời gian qua. Giả thiết, UBND tỉnh "nghe" Sở Xây dựng và "biến" điều đó thành sự thật, sẽ xảy ra việc doanh nghiệp từ chỗ được "trải thảm đỏ", dốc vốn đầu tư đúng Luật, nhưng lại phải đối mặt thực trạng ngấp nghé trên bờ vực phá sản.

Đây là câu chuyện "tiền hậu bất nhất" hy hữu đang xảy ra tại Hải Dương, gây bức xúc trong dư luận, làm ảnh hưởng đến uy tín của lãnh đạo tỉnh, cũng như khiến các doanh nghiệp hoang mang, mất lòng tin vào quyết sách của những người đứng đầu một tỉnh.

Thay đổi chủ trương đầu tư khiến doanh nghiệp thiệt hại

Dự án Khu đô thị Đại Sơn, phường Cộng Hòa, TP Chí Linh (Hải Dương) của Công ty CP PT&ĐT Đại Sơn được ông Nguyễn Mạnh Hiển, Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương (nay là Bí thư Tỉnh ủy) ký phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng 1/500 Khu đô thị Đại Sơn với tổng diện tích hơn 35 ha số 522/QĐ-UBND ngày 05/3/2013.

Dự án được chia làm 3 thành phần: Trường Trung cấp nghề Việt Nam-Canada trực thuộc Công ty Đại Sơn (đã hoàn thành 2009); Khu đô thị Đại Sơn và Dự án nhà máy, văn phòng (Công ty Đại Sơn đã chuyển nhượng dự án này cho liên doanh Công ty cổ phần IQLinks).

Ngày 02/12/2015, ông Nguyễn Dương Thái, Phó Chủ tịch (nay là Chủ tịch) UBND tỉnh Hải Dương ký quyết định chủ trương đầu tư số 3112/QĐ-UBND chấp thuận cho Công ty Đại Sơn là chủ đầu tư Khu đô thị Đại Sơn.

Tại mục 3 của quyết định chủ trương đầu tư nêu rõ quy mô dự án bao gồm đầu tư xây dựng các mục hạ tầng kỹ thuật: san lấp mặt bằng, hệ thống giao thông gồm 6 tuyến đường, hệ thống thoát nước, cấp điện, công viên, cây xanh, thông tin liên lạc. Các hạng mục công trình hạ tầng xã hội, kiến trúc gồm: Công trình trường Trung cấp nghề, khu ký túc xá, nhà ở, trung tâm thương mại dịch vụ - giải trí, bãi đỗ xe...

Lãnh đạo Công ty CP PT&ĐT Đại Sơn cho biết: “Chúng tôi đã đầu tư số tiền rất lớn để “biến”khu đất hoang phế, phi nông nghiệp do các công ty khai thác khoáng sản để trở thành các công trình xây dựng hạ tầng kỹ thuật đô thị theo các hạng mục được Sở Xây dựng thẩm định, phê duyệt. Hơn thế nữa, sau khi hoàn thành công tác san lấp mặt bằng, công ty đã làm đường nội bộ cơ bản cho cả khu”.

Ngày 21/01/2019, Sở Xây dựng ban hành Thông báo số 92/SXD-QLN gửi Công ty Đại Sơn về kết quả thẩm định tổng mức đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật theo quy hoạch chi tiết 1/500 đã được phê duyệt.

Dựa vào các căn cứ và nguyên tắc phù hợp với các quy định, hướng dẫn của Nhà nước, Sở Xây dựng xác định: “Giá trị tổng mức đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật theo đồ án quy hoạch chi tiết 1/500 Khu đô thị Đại Sơn là hơn 196 tỷ đồng”.

Tưởng chừng từ kết quả thẩm định đúng quy định, chủ đầu tư sẽ có cơ sở để hoàn thành các nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. Tuy nhiên, ngày 06/05/2020, ông Nguyễn Trọng Hải, Phó giám đốc Sở Xây dựng lại gửi văn bản số 681/SXD-QLN tới UBND tỉnh Hải Dương về việc xác định tổng chi phí đầu tư hạ tầng kỹ thuật để đối trừ khi thu tiền sử dụng đất tại Khu đô thị Đại Sơn.

Một góc dự án của Công ty Đại Sơn.

Sở Xây dựng cho rằng đối chiếu các quy định theo điểm 3 của Quyết định chủ trương đầu tư số 3112 thì toàn bộ chi phí đầu tư hạ tầng kỹ thuật trong dự án đô thị bao gồm cả phần chi phí đầu tư các công trình trong khu vực thuộc dự án cũ đã thực hiện thuê đất như: Trường nghề, ký túc xá, hạ tầng xung quanh khu công nghệ cao của Công ty IQLINKS được xác định là chi phí đầu tư và đối trừ trong phương án thu tiền sử dụng đất của dự án đô thị.

Vì vậy, Sở Xây dựng đã có báo cáo trên cơ sở ý kiến của liên ngành gửi UBND tỉnh Hải Dương cho phép không đối trừ vào phương án tiền sử dụng đất và tiền thuê đất phải nộp của dự án đô thị đối với phần chi phí đầu tư hạ tầng kỹ thuật trong khu đất thuê dự án cũ (trước khi điều chỉnh quy hoạch thành dự án đô thị).

Ngày 14/05/2020, UBND tỉnh có văn bản số 1598 yêu cầu Sở Xây dựng căn cứ các quy định hiện hành, rà soát tham mưu phương án cụ thể về xác định tổng chi phí đầu tư hạ tầng để đầu tư tại dự án.

Ngay sau đó, ngày 18/5/2020, Sở Xây dựng gửi văn bản số 751/SXD-QLN tới UBND tỉnh Hải Dương kiến nghị: Để đảm bảo tính thống nhất trong các văn bản pháp lý trong các văn bản đã ban hành của UBND tỉnh đối với dự án, đề nghị UBND tỉnh giao Sở KH&ĐT điều chỉnh lại điểm 3 của Quyết định chủ trương đầu tư số3112 do ông Nguyễn Dương Thái ký theo hướng xác định rõ ranh giới Khu đô thị Đại Sơn đối với các dự án thuê đất trước đây.

Theo đó, phương án tổng chi phí đầu tư hạ tầng của Công ty Đại Sơn, Sở Xây dựng xác định chỉ còn hơn 163 tỷ đồng, giảm hơn 33 tỷ đồng hoàn toàn khác với kết quả thẩm định tại văn bản số 92/SXD-QLN năm 2019.

Như vậy có thể thấy, Sở Xây dựng mà trực tiếp là ông Nguyễn Trọng Hải, Phó giám đốc Sở Xây dựng đang cố tình gây khó khăn để doanh nghiệp không được hưởng các chi phí đã đầu tư và được các cấp có thẩm quyền phê duyệt. Đề nghị thu hồi và hủy Quyết định chủ trương đầu tư của Phó Giám đốc Sở Xây dựng còn khiến doanh nghiệp tổn thất nặng nề, vậy thì ai, cơ quan nào sẽ là người đền bù cho doanh nghiệp? Phải chăng những cam kết của tỉnh với nhà đầu tư từ trước đến nay đã bị đề nghị của Sở Xây dựng “vô hiệu hóa”. Doanh nghiệp không sai bởi họ đầu tư theo đúng các Quyết định của UBBD tỉnh Hải Dương. Nếu UBND tỉnh Hải Dương "nghe" theo đề xuất của Sở Xây dựng để thay đổi Mục 3 trong quyết định thì phải chăng, UBND tỉnh hay Sở Xây dựng sẽ là cơ quan đứng ra bồi thường khoản tiền mà doanh nghiệp đã đầu tư!?

Doanh nghiệp muốn thực hiện nghĩa vụ nộp thuế nhưng không được

Ngày 24/4/2020, ông Nguyễn Trọng Hải triệu tập cuộc họp có nội dung liên quan đến việc quy hoạch, nộp thuế của Công ty Đại Sơn nhưng không mời doanh nghiệp, mặc dù Chủ tịch HĐQT Công ty đã trực tiếp điện thoại xin tham dự nhưng vẫn không được chấp thuận. Thành phần tham dự có 2 cơ quan quan trọng nhất, đó là Sở Kế hoạch & Đầu tư và UBND TP. Chí Linh - nơi Công ty Đại Sơn trực tiếp đầu tư cũng không tham dự.

Mặc dù không đủ thành phần nhưng ngày 18/5/2020, ông Nguyễn Trọng Hải vẫn ra Báo cáo số 751/SXD-QLN, báo cáo UBND tỉnh rằng, các Sở ngành đã thống nhất ý kiến. Việc ông Nguyễn Trọng Hải ký văn bản đề nghị sửa quyết định của UBND tỉnh là một việc không đúng thực tế và phản ánh sai sự thật.

Không chỉ vậy, quyết định này còn vi phạm pháp luật và ảnh hưởng đến uy tín lãnh đạo cao nhất tỉnh Hải Dương.Vậy tại sao ông Nguyễn Trọng Hải có một quyết định sai trái như vậy mà không có bất cứ ý kiến gì từ lãnh đạo cấp trên, phải chăng có sự “hậu thuẫn”trong việc này? Và những quyết định đã ban hành trước đây có giá trị hay không? Đó là những câu hỏi mà người dân Hải Dương cũng như bạn đọc đang muốn có câu trả lời từ các nhà chức trách.

Trước đó, để hoàn tất việc nộp thuế theo các quyết định của UBND tỉnh Hải Dương, ngày 6/6/2016 Công ty Đại Sơn đã gửi công văn đến Chủ tịch UBND tỉnh về việc xác định đơn giá sử dụng đất để Công ty hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế theo quy định của pháp luật. Ngày 27/2/2019, Công ty Đại Sơn đã tạm nộp 3 tỷ đồng tiền thuế sử dụng đất cho Chi cục thuế TP Chí Linh. Vậy mà từ ngày 6/6/2016 cho đến tháng 6/2020, tròn 4 năm mà các thủ tục vẫn chưa được giải quyết dứt điểm, chưa có kết quả để Công ty thực hiện.

Chủ đầu tư khu đô thị Đại Sơn là các doanh nhân Việt kiều ở Canada, Mỹ, Úc về đầu tư theo quy định khuyến khích đầu tư của tỉnh, Chính phủ. Sau đại dịch Covid-19, Đảng, Chính phủ đang chỉ đạo các cơ quan quản lý nhà nước tìm mọi giải pháp tháo gỡ khó khăn, kiến tạo cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc ban hành văn bản nêu trên của Sở Xây dựng Hải Dương khiến doanh nghiệp cho rằng họ đang bị gây khó khăn, đi ngược lại với chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.

NHÓM PHÓNG VIÊN