ĐẤT TỔ TRONG KỶ NGUYÊN MỚI: KIẾN TẠO NHỮNG "TỌA ĐỘ XANH" VÀ HỆ SINH THÁI CÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO

Sơ đồ phương án phát triển hệ thống 57 Khu công nghiệp tỉnh Phú Thọ sau đại sáp nhập, mở ra một không gian và dư địa kinh tế mang tầm vóc vĩ mô, kết nối trực tiếp với mạng lưới công nghiệp và chuỗi cung ứng của Vùng Thủ đô Hà Nội.

Tầm nhìn chiến lược từ một cuộc đại sáp nhập lịch sử

Cuộc đại sáp nhập theo quyết sách của Quốc hội không đơn thuần là một phép cộng cơ học về địa giới hành chính, mà là tư duy chiến lược nhằm tối ưu hóa các nguồn lực quốc gia. Tỉnh Phú Thọ mới sở hữu diện tích tự nhiên rộng lớn lên tới 9.361,38 km2 cùng quy mô dân số vượt ngưỡng 4 triệu người. Nằm ở vị trí cửa ngõ phía Tây Bắc của Vùng Thủ đô Hà Nội, là điểm trung chuyển chiến lược kết nối giữa vùng miền núi phía Bắc với đồng bằng sông Hồng, Phú Thọ hội tụ toàn bộ lợi thế kinh tế vĩ mô. Hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ đa phương thức — bao gồm trục cao tốc Nội Bài – Lào Cai, cao tốc Hòa Lạc – Hòa Bình, tuyến đường sắt xuyên quốc gia cùng mạng lưới logistics đường thủy nội địa qua ba con sông lớn sông Hồng, sông Lô, sông Đà — đã biến nơi đây thành thỏi nam châm thu hút các chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nhìn nhận một cách thẳng thắn, công nghiệp chính là "trụ cột" gánh vác mức tăng trưởng thần tốc này khi chiếm tới 41,5% trong GRDP với tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 10,6%/năm (vượt xa mức bình quân 6,3% của cả nước). Hiện nay, địa phương đang sở hữu một bức tranh kinh tế đầy ấn tượng với tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 10,22% (đứng thứ 4 toàn quốc) và giá trị xuất khẩu đạt mốc 36,8 tỷ USD. Trong 6 tháng đầu năm 2026, hoạt động thu hút đầu tư vào các KCN tỉnh Phú Thọ ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc so với cùng kỳ năm 2025, tạo tiền đề vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Trong đó: Vốn đầu tư nước ngoài (FDI): cấp mới cho 11 dự án và điều chỉnh tăng vốn cho 38 lượt dự án với tổng vốn đăng ký cấp mới và tăng thêm đạt 1.749,4 triệu USD, gấp 4,8 lần so với cùng kỳ năm 2025, đạt 117% kế hoạch năm 2026. Vốn đầu tư trong nước (DDI): cấp mới cho 14 dự án và điều chỉnh tăng vốn cho 09 lượt dự án với tổng vốn đăng ký đạt 9.613,64 tỷ đồng, tăng 69% so với cùng kỳ năm 2025, đạt 57% kế hoạch năm 2026. Tính đến tháng 6 năm 2026, trong các KCN trên địa bàn tỉnh đã thu hút được 880 dự án đầu tư còn hiệu lực, gồm 528 dự án FDI với vốn đăng ký là 11.292,7 triệu USD và 352 dự án DDI với vốn đăng ký là 105.031,15 tỷ đồng.

Hiện thực sinh động về mô hình "khu công nghiệp trong công viên" tạiKhu công nghiệp Phú Hà nơi mảng xanh bao bọc các nhà xưởng công nghệ cao, hiện là cứ điểm thu hút dòng vốn FDI chiến lược của tỉnh.

Trao đổi với Phóng viên, ông Hoàng Long Biên —Trưởng Ban Quản lý các KCN tỉnh Phú Thọ chia sẻ:

"Dư địa phát triển rộng lớn sau cuộc đại sáp nhập lịch sử luôn đi kèm với áp lực phải tự thay đổi cấu trúc nội tại. Thực tế đòi hỏi Phú Thọ phải dũng cảm nhìn nhận: mô hình công nghiệp truyền thống trước đây đang tiêu hao quá nhiều tài nguyên, trong khi hệ sinh thái công nghiệp công nghệ cao và tính liên kết chuỗi giá trị vẫn còn ở giai đoạn sơ khởi. Năm 2026 chính là cột mốc để chúng tôi quyết liệt làm mới mình. Phú Thọ chọn cách đi mang tính sàng lọc, kiên quyết đặt Môi trường, Sức khỏe và An sinh làm bộ lọc tối cao, hướng tới kiến tạo những 'tọa độ xanh' thông minh mang tầm vóc quốc tế."

Bản đồ dịch chuyển hệ thống KCN kiểu mới

Căn cứ định hướng điều chỉnh quy hoạch tổng thể, Phú Thọ thiết lập không gian phát triển gồm 57 KCN với tổng diện tích lên tới 13.892,34 ha. Hiện trạng triển khai hệ thống KCN tính đến thời điểm này được Ban Quản lý phân định rõ nét theo lộ trình bài bản: Đã thành lập 31 KCN (trong đó có 18 KCN đã đi vào hoạt động ổn định) và đang chuẩn bị các bước để thành lập mới 26 KCN còn lại.

Mục tiêu chiến lược đặt ra từ nay đến năm 2030 là đưa tổng số KCN được thành lập lên con số 47, trong đó có ít nhất 45 KCN đi vào hoạt động chính thức và nâng tỷ lệ lấp đầy bình quân lên trên 60%. Để hiện thực hóa điều đó, tỉnh đã vạch rõ dòng thời gian xử lý dứt điểm các điểm nghẽn hạ tầng. Toàn bộ 5 KCN đang xây dựng hạ tầng kỹ thuật bắt buộc phải hoàn thiện để đi vào hoạt động chậm nhất năm 2027. Đồng thời, tất cả các KCN nằm trong quy hoạch phải hoàn thành phê duyệt quy hoạch phân khu xây dựng để làm cơ sở pháp lý vững chắc cho việc thu hút đầu tư.

Định hướng thiết kế hạ tầng thông minh và đồng bộ tại Khu công nghiệp Bá Thiện, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về phân khu kỹ thuật để sẵn sàng chào đón các nhà đầu tư thứ cấp

Mục tiêu chiến lược đặt ra từ nay đến năm 2030 là đưa tổng số KCN được thành lập lên con số 47, trong đó có ít nhất 45 KCN đi vào hoạt động chính thức và nâng tỷ lệ lấp đầy bình quân lên trên 60%. Để hiện thực hóa điều đó, tỉnh đã vạch rõ dòng thời gian xử lý dứt điểm các điểm nghẽn hạ tầng. Toàn bộ 5 KCN đang xây dựng hạ tầng kỹ thuật bắt buộc phải hoàn thiện để đi vào hoạt động chậm nhất năm 2027. Đồng thời, tất cả các KCN nằm trong quy hoạch phải hoàn thành phê duyệt quy hoạch phân khu xây dựng để làm cơ sở pháp lý vững chắc cho việc thu hút đầu tư.

Song song với đó, tỉnh kích hoạt dòng vốn, giải phóng mặt bằng để khởi công dứt điểm 8 KCN đã thành lập nhưng chưa được giao đất. Các KCN trọng điểm như Thịnh Minh, Đoan Hùng, Phù Ninh, Trung Hà II,… được ấn định lộ trình khởi công xây dựng và phải đi vào hoạt động muộn nhất vào năm 2028. Nhằm đón đầu dòng vốn đầu tư mới nổi, Phú Thọ dự kiến thành lập thêm 17 KCN mới từ nay đến năm 2030, trong đó riêng trong năm nay sẽ tăng tốc thành lập mới 8 KCN, ưu tiên tối cao cho việc đặt nền móng cho ít nhất 1 KCN công nghệ cao chuyên biệt và 5 KCN công nghiệp hỗ trợ.

Khi Môi trường và An sinh là thước đo phát triển

Là cơ quan báo chí chuyên ngành có tôn chỉ gắn kết phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường và an sinh xã hội, chúng tôi nhìn nhận các cam kết trong chiến lược công nghiệp lần này của Phú Thọ mang tính nhân văn sâu sắc. Tỉnh kiên quyết khước từ tư duy "phát triển trước, dọn dẹp sau". Thay vào đó, lấy mục tiêu hiệu quả sử dụng đất, hàm lượng chất xám, mức độ tiết kiệm năng lượng và tính thân thiện môi trường làm bộ lọc sàng lọc dự án.

Chính sách phát triển mới của Phú Thọ hướng mạnh mẽ tới 4 mô hình KCN tiên tiến: KCN công nghệ cao (tập trung sản xuất chip, linh kiện bán dẫn, phần mềm, trí tuệ nhân tạo - AI); KCN hỗ trợ (phục vụ ngành lắp ráp ô tô, xe máy, cơ khí chính xác); KCN sinh thái và KCN thông minh thúc đẩy hoạt động cộng sinh công nghiệp giữa các doanh nghiệp thứ cấp. Phú Thọ đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% KCN đang hoạt động sở hữu trạm xử lý nước thải tập trung đạt quy chuẩn môi trường; 100% hệ thống hạ tầng KCN được tích hợp nền tảng số hóa quản lý và tối thiểu 50% tổng năng lượng tiêu thụ tại các KCN phải sử dụng năng lượng tái tạo, năng lượng sạch.

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật tích hợp không gian sinh thái tự nhiên tại Khu công nghiệp Bình Xuyên, hiện thực hóa cam kết đặt Môi trường, Sức khỏe và chất lượng sống của người lao động làm thước đo phát triển bền vững

Bên cạnh đó, điểm tựa vững chắc để các nhà đầu tư thứ cấp an tâm "chọn mặt gửi vàng" tại Phú Thọ chính là hạ tầng kỹ thuật ngoài hàng rào được đầu tư đồng bộ. Khả năng cung ứng điện năng với công suất cực đại Pmax hiện tại đạt 1.699 MW (hướng tới 3.789 MWvào năm 2030), kết hợp cùng nguồn cấp nước sạch dồi dào trên 1.300.000 m3/ngày đêm là sự bảo chứng tuyệt đối cho sự liên tục của dây chuyền sản xuất.

Đặc biệt, giá trị cốt lõi của an sinh xã hội được thể hiện rõ nét khi Phú Thọ quy hoạch không gian KCN gắn liền với phát triển đô thị dịch vụ và thiết chế xã hội. Toàn tỉnh hiện có lực lượng lao động dồi dào gần 2 triệu người với tỷ lệ qua đào tạo ở mức cao đạt 73,3%. Thu nhập bình quân của công nhân tại các KCN đạt 8,99 triệu đồng/tháng. Việc tỉnh gắn chặt quy hoạch KCN với các đề án xây dựng nhà ở công nhân, trạm y tế chăm sóc sức khỏe, trường học cho con em lao động và bảo đảm trật tự an ninh chính là giải pháp tối ưu nhằm biến nguồn nhân lực thành tài sản chiến lược lâu dài, đưa chất lượng cuộc sống của người lao động trở thành thước đo cao nhất cho sự thịnh vượng của Đất Tổ.

Những "Tọa độ vàng" sẵn sàng đón sóng đầu tư

Dựa trên dữ liệu thực tế từ tài liệu xúc tiến đầu tư chính thức của Ban Quản lý các KCN tỉnh, Phú Thọ hiện đang mở ra cơ hội hợp tác chiến lược tại các KCN tiêu biểu đã hoàn thiện mặt bằng sạch, hạ tầng kết nối chân hàng rào và áp dụng khung giá thuê đất ưu đãi ở mức thấp nhất quy định.

Tại khu vực Phú Thọ (cũ), KCN Phú Hà (356,29 ha) nằm tại nút giao IC9 cao tốc Nội Bài - Lào Cai, hiện đang là cứ điểm của các tập đoàn công nghệ lớn như BYD, Hanyang Digitech, hiện đang sẵn sàng cho thuê ngay khoảng 95 ha đất công nghiệp phục vụ các ngành linh kiện điện tử, viễn thông và công nghệ cao. Bên cạnh đó là KCN Cẩm Khê (450 ha) tọa lạc sát nút giao IC10, sở hữu 120 ha quỹ đất sạch sẵn sàng bàn giao.

Toàn cảnh thực địa quỹ đất sạch quy mô lớn tại Khu công nghiệp Cẩm Khê tiếp giáp nút giao IC10 cao tốc Nội Bài – Lào Cai, mở ra cơ hội hợp tác chiến lược đa ngành cho các doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Tại khu vực Vĩnh Phúc (cũ), KCN Bá Thiện & Bá Thiện II (tổng quy mô trên 550 ha) là trọng điểm công nghiệp điện tử hàng đầu khu vực, nơi hoạt động của các tên tuổi lớn như Compal, CNCTech, Nippon Paint. Đi cùng là KCN Bình Xuyên & Nam Bình Xuyên GreenPark — điểm sáng về công nghiệp lắp ráp ô tô, xe máy và linh kiện phụ tùng hàng không với sự hiện diện vững chắc của Piaggio (Italia) cùng các nhà đầu tư Nhật Bản, Hàn Quốc, Hà Lan. Ngoài ra, các KCN như Sông Lô II, Sơn Lôi, Phúc Yên cũng đang đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện cơ sở hạ tầng công nghệ tiên tiến.

Tại khu vực Hòa Bình (cũ), KCN Phú Sơn (213,68 ha) và KCN Bình Phú (214,29 ha) là các tọa độ công nghiệp đa ngành tiếp giáp sát Thủ đô Hà Nội, được đầu tư đồng bộ hệ thống xử lý môi trường trong giới hạn nghiêm ngặt, sẵn sàng đón nhận các dòng vốn thế hệ mới.

Toàn cảnh thực địa Khu công nghiệp Yên Quang một trong những "tọa độ vàng" của khu vực Hòa Bình cũ, sở hữu quỹ đất sạch sẵn sàng cho thuê ngay cùng hệ thống kiểm soát môi trường tiên tiến, đáp ứng trọn vẹn xu hướng chuyển đổi xanh của tỉnh Phú Thọ mới.

Để đưa chiến lược vĩ mô này cập bến thành công, chính quyền tỉnh Phú Thọ đang triển khai hệ thống giải pháp quyết liệt từ gốc. Tỉnh khẩn trương hoàn thiện bộ công cụ sàng lọc dự án đầu tư, đi đôi với việc thiết lập cơ chế "Luồng xanh" trên nền tảng số hóa, áp dụng triệt để mô hình cải cách thủ tục hành chính "một cửa, tại chỗ", giảm tối đa thời gian thẩm định.

Đồng thời, UBND tỉnh đưa nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng tại các KCN thành chỉ tiêu cứng để đánh giá trách nhiệm của người đứng đầu các địa phương. Với một chiến lược được thiết kế đồng bộ, sâu sắc và tràn đầy quyết tâm chính trị, Phú Thọ không chỉ là một điểm đến đầu tư sinh lời thuần túy, mà đang khẳng định vị thế của một "Tọa độ xanh" kiểu mẫu — nơi dòng chảy thịnh vượng của nền kinh tế hòa quyện bền vững cùng môi trường trong lành và giá trị an sinh xã hội nhân văn.