Kỳ họp Quốc hội thứ 10: Dấu ấn đặc biệt quan trọng của Quốc hội khóa XV

Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. (Ảnh: TTXVN)

Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã xem xét, quyết định nhiều vấn đề chiến lược, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với định hướng phát triển đất nước thời kỳ mới. Với 51 luật, 8 nghị quyết được thông qua, chiếm tới 30% tổng số luật, nghị quyết được ban hành trong cả nhiệm kỳ, Kỳ họp thứ 10 là một dấu ấn đặc biệt quan trọng của Quốc hội khóa XV.

Đây là nhận định của Tổng thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh tại buổi họp báo chiều nay, 11/12, sau khi Quốc hội kết thúc phiên làm việc chính thức cuối cùng của Kỳ họp thứ 10.

Kỳ họp kỷ lục về công tác lập pháp

Theo Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển, sau 40 ngày làm việc liên tục, khẩn trương, nghiêm túc, với tinh thần khoa học, đổi mới, trách nhiệm cao, Kỳ họp thứ 10 đã thành công, hoàn thành toàn bộ nội dung, chương trình đề ra.

Tại kỳ họp, khối lượng công tác lập pháp được Quốc hội xem xét, thông qua rất lớn với 51 luật, 8 nghị quyết, chiếm 30% tổng số luật, nghị quyết quy phạm pháp luật được ban hành của cả nhiệm kỳ (khoảng 150 luật, nghị quyết). “Trong đó, một số luật sửa đổi nhiều luật. Vì vâỵ, tổng số luật được ban hành, sửa đổi trong kỳ họp này khoảng 75 luật,” Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển cho hay.

Các luật, nghị quyết đã kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Đảng, các nghị quyết của Bộ Chính trị, tạo hành lang pháp lý cho việc triển khai như nhóm luật, nghị quyết về giáo dục để thể chế hóa Nghị quyết 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục đào tạo; nhóm luật, nghị quyết liên quan đến y tế thể chế hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân.Quốc hội đã thông qua các luật quan trọng trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, như Luật Chuyển đổi số; Luật Trí tuệ nhân tạo; Luật Công nghệ cao; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ… nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ để định hướng và quản lý sự phát triển của các lĩnh vực công nghệ mới, làm nền tảng để khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực chủ yếu của tăng trưởng kinh tế - xã hội trong giai đoạn tiếp theo.

Tổng Bí thư Tô Lâm cùng các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đại biểu dự bế mạc kỳ họp. (Ảnh: TTXVN)

Quốc hội đã ban hành các nghị quyết về cơ chế đặc thù để tháo gỡ khó khăn vướng mắc trong thi hành Luật Đất đai, cơ chế đặc thù để phát triển các đầu tàu kinh tế như Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hà Nội, nhằm tạo hành lang pháp lý linh hoạt, giúp thúc đẩy sự phát triển của các đô thị đặc biệt nhanh và bền vững.

Ngoài ra, Quốc hội cũng thông qua nhiều luật, nghị quyết có phạm vi tác động lớn nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương, nghị quyết mới của Đảng về cải cách tư pháp, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tập trung vào việc phân cấp, phân quyền, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, nhất là trong lĩnh vực đất đai, đầu tư, quy hoạch, xây dựng, môi trường, năng lượng; thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh…

Quốc hội đã quyết nghị nhiều nội dung quan trọng, như cho phép kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân nguồn vốn ngân sách nhà nước năm 2025 đến hết ngày 31/12/2026 của các chương trình mục tiêu quốc gia; cho phép Chính phủ tổ chức phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi Giai đoạn 2 của Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành theo thẩm quyền mà không phải báo cáo Quốc hội thông qua; thông qua các giải pháp để chấm dứt hoạt động của Dự án Nhà máy Bột giấy Phương Nam; cho phép tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam thành các dự án độc lập…

Quốc hội cũng đã tiến hành tổng kết công tác nhiệm kỳ 2021-2026 của các cơ quan trong bộ máy nhà nước, xem xét, quyết định công tác nhân sự thuộc thẩm quyền; giám sát chuyên đề “việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường kể từ khi Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực thi hành”; thảo luận, góp ý kiến về dự thảo Văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Đại biểu Nguyễn Minh Tâm (đoàn Quảng Trị) nhận định đây là một kỳ họp lịch sử với nhiều nội dung, bao hàm tất cả chức năng của Quốc hội, từ công tác nhân sự, xây dựng luật, giám sát, đặc biệt là việc quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Với 51 luật, 39 nghị quyết, Quốc hội đã thể chế các chủ trương đường lối của Đảng để phù hợp với chính quyền hai cấp và yêu cầu phát triển mới của đất nước. “Với khối lượng công việc lớn, tôi cho rằng Chủ tịch Quốc hội, các phó chủ tịch, các ủy ban của Quốc hội đã làm việc rất vất vả, không kể ngày đêm, để đến thời điểm này, Quốc hội đã hoàn thành một cách xuất sắc,” bà Tâm nói.

Tạo nền tảng cho Quốc hội khóa XVI

Nhìn lại toàn bộ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) cho rằng có thể khẳng định Kỳ họp thứ 10 đã thực sự tạo dấu ấn quan trọng cho nhiệm kỳ Quốc hội với bản lĩnh, trách nhiệm và sự sáng tạo.

Với khối lượng công việc đồ sộ, thời gian kéo dài đến 40 ngày, đan xen nhiều yếu tố như biến động kinh tế thế giới, dịch bệnh, thiên tai, thay đổi bộ máy hành chính… nhưng Quốc hội vẫn duy trì và khẳng định vai trò, trách nhiệm trong việc hoàn thiện thể chế với mục tiêu kiến tạo phát triển, không ngừng nâng cao hiệu lực, hiệu quả giám sát và nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng.

“Đây là dấu ấn lớn của nhiệm kỳ khóa XV, đồng thời tạo nền tảng cho nhiệm kỳ khóa XVI,” đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn nói.

Nhìn lại hành trình nhiệm kỳ, đại biểu Phạm Thị Thanh Mai (đoàn Hà Nội) nhận định các đại biểu đã có tinh thần trách nhiệm rất cao trong công tác xây dựng thể chế, đặc biệt từ khi có Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị. Các đại biểu Quốc hội ngày càng nỗ lực hơn, làm việc rất nỗ lực với quan điểm “làm hết việc chứ không hết giờ”, không khí làm việc khẩn trương, tận tuỵ và trách nhiệm, nhất là vào giai đoạn cuối của Kỳ họp thứ 10 – kỳ họp thường lệ cuối cùng của Quốc hội khóa XV – với khối lượng công việc rất đồ sộ.

“Trong dòng chảy lịch sử 80 năm của Quốc hội Việt Nam, đến thời điểm này, chúng tôi đánh giá Quốc hội khóa XV đã có những thành công đáng ghi nhận. Khối lượng công việc lớn, áp lực cao nhưng cũng tạo động lực để đại biểu tiếp tục cố gắng, mong đóng góp phần nhỏ bé của mình vào việc hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn, giúp đất nước có đầy đủ cơ sở hành lang pháp lý và vững tin để bước vào kỷ nguyên phát triển thịnh vượng, hướng đến mục tiêu cao nhất là ấm no, hạnh phúc của Nhân dân,” đại biểu Phạm Thị Thanh Mai chia sẻ.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu (đoàn Thành phố Huế) cho hay toàn bộ chương trình nghị sự của kỳ họp lần này tập trung vào ba trụ cột chính sách cốt lõi: hoàn thiện thể chế để phát triển bền vững; nâng cao chất lượng các dịch vụ công thiết yếu; cải thiện năng lực cạnh tranh của quốc gia trước những tác động đa chiều của tình hình quốc tế cùng các vấn đề địa chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh và dân sinh đang gia tăng. Quốc gia buộc phải chủ động thích ứng trên nguyên lý Đảng lãnh đạo toàn diện, Nhà nước quản lý sâu và đa diện, nhân dân – xã hội – doanh nghiệp đồng hành, thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình.

Khối lượng công việc của kỳ họp rất lớn khiến việc nghiên cứu rất áp lực. Nhiều đại biểu chọn tập trung vào các vấn đề trọng tâm thay vì đọc toàn bộ. Các công cụ số, ứng dụng AI đã hỗ trợ rất nhiều cho các đại biểu. “Ngoài giờ họp, chúng tôi trao đổi tại nhóm chuyên trách, tham khảo báo chí, diễn đàn chuyên môn, theo dõi các vấn đề nổi bật trong xã hội để định hướng nghiên cứu và tham gia ý kiến,” đại biểu Nguyễn Thị Sửu chia sẻ.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) cũng đánh giá cao nỗ lực của các cơ quan soạn thảo. Theo đại biểu, trên nghị trường, các đại biểu Quốc hội làm việc rất tích cực và có nhiều đóng góp trí tuệ. Sau khi xem xét các dự thảo luật và nghị quyết, các đại biểu đã đưa ra nhiều ý kiến, và cơ quan soạn thảo cũng như Chính phủ đã lắng nghe một cách thấu đáo. Vì vậy, phần lớn các luật đều được thông qua với tỷ lệ rất cao, trên 90%.

“Tôi cũng vui mừng khi các kiến nghị của mình được tiếp thu, đặc biệt đối với vấn đề thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng cho hộ kinh doanh – nhóm đối tượng tôi xem là dễ bị tổn thương. Mức doanh thu chịu thuế đã được nâng từ 200 triệu đồng lên 500 triệu đồng đối với cả hai sắc thuế. Trước đó, Quốc hội mới chỉ thống nhất nâng ngưỡng chịu thuế giá trị gia tăng từ 100 triệu lên 200 triệu đồng. Việc điều chỉnh lên 500 triệu đồng lần này thể hiện sự lắng nghe rất rõ ràng,” đại biểu Trần Hoàng Ngân nói.

Với khối lượng lớn luật và nghị quyết đã được thông qua tại kỳ họp này, đại biểu Trần Hoàng Ngân nhận định hệ thống pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển được hình thành rõ nét, nhất là trong việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo tinh thần “địa phương quyết – địa phương làm – địa phương chịu trách nhiệm”.

Quốc hội đã phối hợp nhanh chóng với Chính phủ để tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng, đất đai, các vụ án lớn, những vướng mắc quan trọng tại địa phương. Quốc hội cũng chú trọng cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, cải cách hành chính và giảm thủ tục không cần thiết để thu hút nhà đầu tư và hỗ trợ hoạt động sản xuất – kinh doanh; thông qua các nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù cho Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng và các cực tăng trưởng quan trọng khác.

Theo đại biểu, đây là một kỳ họp để lại nhiều ấn tượng và dấu ấn tốt đẹp. Đặc biệt, ba đột phá chiến lược theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng – thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực chất lượng cao – đã được Quốc hội đồng hành và triển khai mạnh mẽ. Những nền tảng này giúp chúng ta tự tin bước vào kỷ nguyên phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững, hướng tới trở thành nước thu nhập cao, một quốc gia phồn thịnh, văn minh và hạnh phúc.

“Tôi tin tưởng vào mục tiêu này, bởi khát vọng của nhân dân rất lớn. Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, cùng sự đồng hành của Quốc hội và quyết tâm của Chính phủ, chúng ta hoàn toàn có cơ sở để đạt được những mục tiêu đó,” đại biểu Trần Hoàng Ngân nói./.