Những con đường "chờ ánh sáng" Kỳ 3: Thắp sáng lại những con đường

Người dân mong chờ ánh sáng trở lại trên những tuyến đường tại khu vực Vĩnh Phúc cũ, nơi bài toán quản lý, vận hành và duy trì hệ thống chiếu sáng đang được đặt ra sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Không để những khoảng tối kéo dài

Hơn 2.000 bóng đèn không sáng, 7 trạm biến áp bị cháy cùng hơn 4.900m cáp điện mất cắp, hư hỏng tại khu vực Vĩnh Phúc cũ cho thấy quy mô vấn đề không thể giải quyết bằng những lần sửa chữa manh mún.

Điều cần thiết trước hết là xác định chính xác hiện trạng của toàn bộ hệ thống.

Tối 16/9, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông trực tiếp kiểm tra công tác quản lý hệ thống chiếu sáng giao thông, đô thị tại một số địa phương. Từ thực tế kiểm tra, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương tăng cường quản lý hệ thống chiếu sáng từ hồ sơ, tài sản đến quá trình vận hành, không để tình trạng hư hỏng kéo dài hoặc tiếp tục xảy ra mất cắp thiết bị.

Theo đó, Sở Xây dựng được giao chủ trì kiểm tra toàn diện hệ thống chiếu sáng giao thông, đô thị trên địa bàn tỉnh, phân loại các vị trí mất khả năng chiếu sáng và xây dựng phương án xử lý dứt điểm, báo cáo UBND tỉnh trước ngày 30/9.

Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông trực tiếp kiểm tra công tác quản lý hệ thống chiếu sáng giao thông, đô thị tại một số địa phương tối 16/9. Ảnh: Báo Phú Thọ

Công an tỉnh được yêu cầu chỉ đạo công an các xã, phường tăng cường tuần tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý hành vi trộm cắp, phá hoại thiết bị chiếu sáng công cộng.

Riêng khu vực Vĩnh Phúc cũ, Trung tâm Phát triển quỹ đất Phú Thọ và Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực Vĩnh Phúc được yêu cầu phối hợp với các địa phương triển khai ngay các biện pháp khắc phục kỹ thuật, bảo đảm duy trì ổn định hệ thống chiếu sáng tại các tuyến đường trục chính và khu vực đô thị Việt Trì, đô thị Vĩnh Yên.

Các xã, phường cũng được yêu cầu tuyên truyền, vận động người dân tham gia bảo vệ tài sản công, kịp thời thông tin cho cơ quan chức năng khi phát hiện hành vi trộm cắp, phá hoại hạ tầng điện.

Cùng với xử lý những điểm hỏng trước mắt, tỉnh thống nhất chủ trương chuyển đổi, thay thế hệ thống hiện hữu sang bóng đèn LED tiết kiệm điện. Nguồn kinh phí dự phòng theo quy định hoặc quỹ dự phòng của Trung tâm Phát triển quỹ đất được xác định để phục vụ việc triển khai.

Những con đường đã dần sáng trở lại sau chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông.

Nếu được thực hiện đồng bộ, việc thay thế bằng đèn LED không chỉ xử lý những thiết bị xuống cấp mà còn hướng tới giảm chi phí điện năng, nâng cao hiệu quả vận hành trong thời gian tới.

Nhưng sửa xong vẫn chưa phải là điểm kết thúc.

Rõ người quản lý, rõ nguồn kinh phí

Một hệ thống chiếu sáng có thể được đầu tư trong nhiều năm, nhưng nếu thiếu nguồn lực vận hành, bảo dưỡng, những hư hỏng nhỏ vẫn có thể tích tụ thành vấn đề lớn.

Bởi vậy, cùng với khắc phục các điểm mất sáng, chỉ đạo mới của tỉnh đặt yêu cầu phân cấp rõ thẩm quyền và trách nhiệm chi trả tiền điện vận hành đối với chính quyền cấp xã, phường.

Đây là vấn đề có ý nghĩa lâu dài. Một tuyến đường chỉ có thể sáng ổn định khi có đơn vị chịu trách nhiệm, có kinh phí trả tiền điện và có cơ chế xử lý sự cố đủ nhanh.

Với các tuyến do xã, phường quản lý, việc xác định rõ trách nhiệm chi trả tiền điện sẽ hạn chế khoảng trống trong vận hành. Với những tuyến do đơn vị chuyên trách quản lý, yêu cầu đặt ra là phải chủ động kiểm tra, bảo dưỡng, xử lý kịp thời thiết bị hư hỏng, không để một sự cố nhỏ kéo dài thành hư hỏng trên diện rộng.

Người dân kỳ vọng ánh sáng trở lại những con đường để giảm thiểu nỗi lo tai nạn khi tham gia giao thông khi màn đêm buông xuống.

Một vấn đề khác là bảo vệ tài sản công. Hơn 4.900m cáp điện bị mất cắp hoặc hư hỏng cho thấy hệ thống chiếu sáng còn chịu tác động từ việc xâm hại, phá hoại. Những tuyến cáp, thiết bị nằm dọc đường, tại nhiều vị trí không có người trông coi thường xuyên, luôn tiềm ẩn nguy cơ bị mất cắp.

Tỉnh yêu cầu chính quyền các xã, phường phối hợp với lực lượng công an tuyên truyền, vận động người dân tham gia bảo vệ tài sản công, đồng thời tiếp nhận thông tin về hành vi trộm cắp, phá hoại hạ tầng điện.

Việc bảo vệ này không chỉ nhằm giữ gìn tài sản đã đầu tư. Một đoạn cáp bị mất còn kéo theo chi phí thay thế, nhân công, thiết bị và thời gian khôi phục hệ thống. Nếu không ngăn chặn từ đầu, ngân sách sẽ tiếp tục phải chi cho những hư hỏng có thể phòng ngừa.

Để duy trì ánh đèn trên những cung đường, người dân kỳ vọng cùng với sửa chữa các điểm mất sáng, chính quyền duy trì kiểm tra định kỳ, có kênh tiếp nhận phản ánh thuận tiện và xử lý sớm các vị trí có nguy cơ mất an toàn.

Từ thực tế đó, người dân kỳ vọng cùng với sửa chữa các điểm mất sáng, chính quyền duy trì kiểm tra định kỳ, có kênh tiếp nhận phản ánh thuận tiện và xử lý sớm các vị trí có nguy cơ mất an toàn. Với những khu vực từng xảy ra mất cắp cáp điện, việc bảo vệ tài sản công cũng cần được thực hiện thường xuyên, thay vì chỉ xử lý sau khi sự cố xảy ra.

Chỉ đạo mới của tỉnh đã xác định những phần việc khá cụ thể: rà soát tổng thể, phân loại tài sản, xử lý các điểm mất sáng nghiêm trọng, bố trí nguồn lực, từng bước chuyển đổi sang LED, phân cấp trách nhiệm chi trả tiền điện và tăng cường bảo vệ tài sản công.

Phần việc còn lại là đưa những yêu cầu đó xuống từng tuyến đường.

Sửa những bóng đèn đang tắt là việc trước mắt. Để những tuyến đường thực sự sáng ổn định mỗi tối, điều cần thiết là một hệ thống quản lý rõ đầu mối, rõ trách nhiệm, có nguồn lực và có khả năng xử lý sự cố đến cùng. Khi ánh sáng trở lại trên những cung đường từng chìm trong bóng tối, câu chuyện về những tuyến đường “chờ ánh sáng” mới thực sự có hồi kết.

Bởi với một hệ thống hạ tầng đã có sẵn, thước đo cuối cùng không nằm ở số văn bản được ban hành hay số điểm hỏng được thống kê, mà ở việc từ khi phát hiện sự cố đến lúc ánh sáng trở lại mất bao lâu và sau đó có được duy trì ổn định hay không.

Câu chuyện những tuyến đường mất sáng tại khu vực Vĩnh Phúc cũ vì thế không chỉ là bài toán sửa chữa. Đó còn là phép thử đối với cách tiếp nhận, quản lý, bố trí nguồn lực và vận hành hạ tầng công cộng trong mô hình mới.

Sửa những bóng đèn đang tắt là việc trước mắt. Để những tuyến đường thực sự sáng ổn định mỗi tối, điều cần thiết là một hệ thống quản lý rõ đầu mối, rõ trách nhiệm, có nguồn lực và có khả năng xử lý sự cố đến cùng.

Khi ánh sáng trở lại trên những cung đường từng chìm trong bóng tối, câu chuyện về những tuyến đường “chờ ánh sáng” mới thực sự có hồi kết.