Ơi Nha Trang, mùa thu lại về…

Đón chúng tôi tại sân bay Cam Ranh, Trung – chủ một doanh nghiệp vận tải, được Chủ tịch Hội Nhà báo Khánh Hòa Đoàn Minh Long nhờ đưa chúng tôi về khách sạn. Trên đường từ sân bay về thành phố, Trung kể, dịch Covid đã làm cho thành phố biển này không còn tấp nập, nhộn nhịp du khách thập phương… Khắp nơi khách sạn 3 sao, 4 sao, 5 sao, resort… đều vắng vẻ, hoạt động chỉ 1% công suất. Đại dịch Covid-19 tràn vào Việt Nam, vào Nha Trang quét đi sự đông vui, tấp nập. Trên các con đường những cửa hàng, nhà hàng, siêu thị… đều đóng cửa.

Những năm trước, vào Nha Trang đông đúc khó có thể thoải mái ngắm nhìn thành phố. Dịp này vào Nha Trang, ngồi trên ô tô từ sân bay Cam Ranh về thành phố, đường phố vắng lặng, qua cửa ô tô có thể ngắm thành phố, ngắm biển dọc đường Trần Phú. Lác đác vài xe ô tô, xe máy của người dân Nha Trang, không có khách du lịch, hai bên đường các cửa hàng đóng cửa im ỉm. Bất giác tôi thấy nao nao…

Là một trong những vịnh biển đẹp nhất thế giới với thành phố êm ả nằm bên bờ biển, Nha Trang là trung tâm của đất Khánh Hòa - miền đất được mệnh danh là “xứ trầm, biển yến”. Nói sao hết, tả sao hết vẻ đẹp của Nha Trang từ lúc bình minh ló rạng cho tới lúc mặt trời đi ngủ. Cảnh đã đẹp, con người lại chân tình, hòa nhã hiếm nơi nào có được. Mỗi sớm chạy ào ra biển là ta có được cái cảm giác cùng cả thành phố đón chào ngày mới. Bãi biển có thể xem là nơi hẹn hò của thanh niên nam nữ, cũng là nơi gặp gỡ của bạn bè, gia đình, người thân, hàng xóm. Sáng sáng mọi người dậy sớm ra tắm biển, gặp nhau vui vẻ, hỏi thăm sức khỏe … Thiên nhiên làm con người trở nên gần gũi, thân mật hơn… Biển Nha Trang xanh và đẹp đến ngỡ ngàng trong mùa nắng. Nước biển Nha Trang cũng thẳm xanh theo từng thời khắc trong ngày. Mùa mưa ở Nha Trang rất ngắn. Ngắm mưa trên biển cũng mang đến cảm giác thật lạ. Biển dường như sẻ chia cùng những tâm sự của con người. Đứng trước biển, người ta có cảm giác đang trải lòng với biển và sống thật với chính mình hơn. Dạo phố ở Nha Trang cứ sợ rằng mình đi lạc nhưng vòng vòng một lát là thấy chỉ có mấy con đường, đi đâu cũng đi ra biển và cứ xác định biển ở hướng Đông là có thể tìm được đường về khách sạn. Đi dạo Nha Trang là phải qua ngã 6 và được nghe tiếng chuông đồng hồ nhà thờ Núi vang lên. Xa hơn nữa là đến cầu an ở chùa Phật học, nơi có ông Phật trắng tọa lạc trên núi, xưa gọi là Hoàng Mai Sơn. Đi vòng ra hướng Bắc là có thể ghé Viện Pasteur, thăm Tháp Bà, dừng ở Hòn Chồng và trông sang Hòn Đỏ. Nếu tiến về hướng Nam có thể ghé lầu Bảo Đại, Viện Hải dương học và lên thuyền đi ra các đảo nổi tiếng như Trí Nguyên, Vinpearl Land, Hòn Tằm, Hòn Mun, Hòn Một, Làng Chài… nằm trong vịnh Nha Trang để hòa mình vào trời biển, để ngắm chim yến bay, để im lặng thả câu hay thưởng thức cá, tôm, mực tươi roi rói và những đặc sản nổi tiếng khác. Để thư giãn, xua tan mệt nhọc, du khách có thể tìm đến suối khoáng nóng Tháp Bà. Ẩm thực Nha Trang ngon từ những món ăn dân dã như bún cá, bánh canh, bánh xèo đến các loại hải sản tươi sống và đặc biệt yến sào…

Để góp phần nâng cao ý thức người dân trong phòng, chống dịch Covid-19, phản ánh kịp thời phương án sản xuất, kinh doanh của các tập đoàn, đơn vị…, biểu dương những đơn vị, các y, bác sĩ trên tuyến đầu chống dịch, Hội thảo “Báo chí với công tác truyền thông về phòng, chống Covid-19 gắn với mục tiêu phát triển kinh tế xã hội”, với hơn 40 tham luận đã vẽ lên bức tranh toàn cảnh của Khánh Hòa. Trong bối cảnh cả nước đang tập trung phòng, chống dịch Covid-19, cùng với cả nước tỉnh Khánh Hòa vừa quyết tâm phòng, chống dịch có hiệu quả, vừa duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh tại các khu vực trọng điểm, quan tâm công tác an sinh xã hội, ổn định đời sống nhân dân; xây dựng các phương án, biện pháp ứng phó phù hợp để chung sống an toàn với dịch bệnh nhằm thực hiện tốt mục tiêu kép. Những kết quả, thành công bước đầu trong công tác phòng, chống dịch Covid-19 trên địa bàn tỉnh như: Phong trào “Toàn dân tham gia xây dựng địa bàn an toàn trong phòng, chống Covid-19”; việc tổ chức tuyên truyền lưu động, cuộc vận động mỗi cán bộ, công chức, viên chức ủng hộ ít nhất một ngày lương để ủng hộ Quỹ hỗ trợ người gặp khó khăn do đại dịch Covid-19 trên địa bàn tỉnh theo phương châm “người có lương hỗ trợ người không có lương, người có thu nhập hỗ trợ người không có thu nhập”; các “Gian hàng 0 đồng”, các hoạt động tương thân, tương ái… góp phần nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe cho cộng đồng.

Đường cáp tới Vinpearl

Đợt bùng phát dịch Covid-19 xảy ra ở Khánh Hòa vào cuối tháng 6, đúng vào thời điểm ngành du lịch đang "chộn rộn" cho kế hoạch đón du khách dịp hè, vốn là thời cao điểm trong năm ở vùng đất có nắng vàng ươm, biển xanh và nhiều bãi cát trắng. Dịch bệnh gia tăng với số ca dương tính với SARS-CoV-2 ngày càng nhiều ở cộng đồng, số bệnh nhân Covid-19 nhanh chóng lan rộng theo lũy tiến ở các bệnh viện, khiến chính quyền tỉnh Khánh Hòa sớm áp dụng các Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện giãn cách xã hội. Cũng từ đó, những gì thuộc về du lịch của Khánh Hòa trở nên "đông cứng," khiến các chỉ số tăng trưởng hầu như chạm đáy.

Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Du lịch Nha Trang - Khánh Hòa Phạm Minh Nhựt ví đợt bùng phát dịch thứ tư là "siêu bão" của đại dịch Covid-19, "nó" bất ngờ ập tới, buộc hầu hết các doanh nghiệp lữ hành, doanh nghiệp lưu trú, các khu, điểm du lịch trong tỉnh đều phải đóng cửa để phòng, chống dịch. Chín tháng năm 2021, tỉnh Khánh Hòa chỉ đón được gần 500 nghìn lượt du khách, công suất sử dụng phòng chỉ đạt gần 8,5%. Tổng doanh thu từ khách du lịch chỉ đạt 2.368 tỷ đồng và chủ yếu là nằm trong thời điểm trước khi đợt dịch lần thứ 4 bùng phát. Sở Du lịch tỉnh cho biết, từ tháng 8 đến tháng 9, mỗi tháng, địa phương chỉ có khoảng 5.000 du khách, hầu hết là những người đến Khánh Hòa trong trường hợp "bất đắc dĩ" và phải thực hiện cách ly tại các cơ sở lưu trú. Trong khi đó, từ đầu năm, địa phương đặt ra kế hoạch, mục tiêu đón trên 5 triệu lượt du khách.

Hiện nay, tỉnh Khánh Hòa xác định đã cơ bản kiểm soát được dịch Covid-19, sau hơn 3 tháng bị "đóng băng," ngành du lịch địa phương đã lên phương án để "rã đông," hoạt động trở lại, thích ứng an toàn trong phòng, chống dịch Covid-19 với phương châm bảo đảm mục tiêu kép vừa phòng, chống dịch bệnh vừa phục hồi phát triển du lịch của địa phương; khắc phục sự suy giảm, thúc đẩy tăng trưởng lượng khách du lịch đến Khánh Hòa, góp phần phát triển du lịch bền vững theo mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội nói chung, phù hợp tình hình kiểm soát dịch Covid-19 hiện nay.

Bãi biển Nha Trang mùa du lịch

Trước mắt, ngành du lịch tỉnh xác định sẽ ưu tiên kích cầu để thu hút nguồn khách là người dân địa phương, người đang sinh sống và làm việc tại Khánh Hòa, tập trung vào các chủ đề: "Người Khánh Hòa đi du lịch Khánh Hòa," "Du lịch Việt Nam an toàn, hấp dẫn."

Sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết 128/NQ-CP, nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước đã nới lỏng hơn những quy định mang tính địa phương để hướng đến những giải pháp chung, cách thức bảo đảm tính an toàn linh hoạt phòng, chống dịch hiệu quả để chuyển qua giai đoạn bình thường mới.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa Lê Hữu Hoàng phân tích, với việc người dân đã ở nhà trong thời gian khá lâu, đây là thời điểm và là điều kiện thuận lợi để kích cầu, thu hút họ đi du lịch. Khánh Hòa sẽ tận dụng thời cơ này để sớm thu hút nguồn khách nội địa, khôi phục hoạt động du lịch, lấy lại đà tăng trưởng của địa phương. Tỉnh đã ban hành bộ tiêu chí an toàn với dịch Covid-19 đối với lĩnh vực du lịch; đồng thời đến nay đã tiêm vaccine phòng Covid-19 mũi 1 cho gần 100% số người từ 18 tuổi trở lên và có gần 44% số người đã tiêm đủ 2 mũi. Lực lượng lao động của ngành du lịch là một trong những đối tượng được ưu tiên tiêm phòng sớm.

Trung tuần tháng 10 vừa qua, Khánh Hòa đã mở cửa đón khách tham quan trở lại tại hai địa điểm di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia là di tích Tháp Bà Ponagar và danh thắng Hòn Chồng, thuộc địa bàn thành phố Nha Trang. Đây là hai địa điểm đầu tiên ở Khánh Hòa tổ chức đón du khách tham quan sau nhiều tháng thực hiện giãn cách xã hội vì dịch Covid-19. Gặp một phụ nữ độ tuổi trung niên đi cùng con trai chia sẻ, bà sống ở Nha Trang, trước khi dịch xảy ra, tuần nào, bà cũng đến đây để cầu nguyện, tìm sự bình an. Khi nghe tin di tích mở cửa đón khách trở lại, bà vui không kể xiết. Bà mong kể từ nay, người dân và du khách được trở lại với cuộc sống vốn dĩ rất hiền hòa và tươi đẹp của thành phố này.

Tháp Bà Nha Trang

Tỉnh Khánh Hòa chia việc đón du khách trong nước thành 3 giai đoạn, trước mắt chỉ đón du khách là người có thẻ xanh Covid hoặc thẻ vàng Covid. Nhiều doanh nghiệp du lịch đã sẵn sàng. Ví như Công ty Trách nhiệm hữu hạn Crystal Bay Intourist có trụ sở chính tại tỉnh Khánh Hòa là một doanh nghiệp du lịch lớn. Doanh nghiệp này đã chủ động gửi công văn đến chính quyền tỉnh Khánh Hòa và thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, đề nghị được thực hiện thí điểm chương trình "Du lịch an toàn" thông qua các chuyến bay thuê chuyến trong nước, theo quy trình du lịch khép kín trong suốt chuyến đi nghỉ dưỡng từ Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đến Khánh Hòa, với tần suất mỗi ngày một chuyến từ hai điểm khởi hành này.

Đối với du lịch quốc tế, với dự báo về khả năng khống chế được dịch Covid-19 tốt hơn tại một số quốc gia và tiến độ tiêm vaccine Covid-19 trên thế giới như hiện nay, tỉnh Khánh Hòa kỳ vọng vào việc đón du khách quốc tế sẽ được thực hiện vào cuối năm 2021. Dự kiến tỉnh tập trung vào các thị trường có tiềm năng, có độ an toàn cao về phòng, chống dịch Covid-19 tại một số khu vực như: Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc; Đài Loan, Hồng Kông (Trung Quốc), Thái Lan, Singapore, Nga, Pháp, Australia và một số thị trường Bắc Mỹ, Bắc Âu...

Du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp lớn cho ngân sách của tỉnh. Bởi thế, tỉnh Khánh Hòa thực hiện theo phương án thí điểm đón khách du lịch quốc tế có "hộ chiếu vaccine" bằng các chuyến bay thuê bao (charter) và chính quyền tỉnh đã có văn bản trình Chính phủ xin chấp thuận, phê duyệt chủ trương này.

Trước mắt Khánh Hòa đã chọn khu du lịch Bắc Bán đảo Cam Ranh (huyện Cam Lâm), nơi có tính biệt lập và nằm cạnh biển, hiện nay có 12 resort đang hoạt động với quy mô 6.000 phòng tiêu chuẩn 4-5 sao và các khu du lịch nằm biệt lập tại đảo Hòn Tre, Hòn Tằm… nằm trên các đảo giữa vịnh Nha Trang, có đủ điều kiện để đáp ứng yêu cầu đón khách quốc tế. Bà Nguyễn Thị Lệ Thanh, Giám đốc Sở Du lịch Khánh Hòa cho biết, hiện tại các resort dự định đón du khách quốc tế đã tiêm phòng vaccine cho 100% số người lao động. Như vậy, việc chuẩn bị cho dòng du khách và phương án đón khách quốc tế đã cơ bản đảm bảo an toàn trong phòng, chống dịch Covid-19.

Hiện nay, toàn tỉnh Khánh Hòa có trên 1.110 cơ sở lưu trú với hơn 50.000 phòng, trong đó có 125 cơ sở lưu trú quy mô 3-5 sao. Để vượt qua cuộc khủng hoảng và phục hồi hoạt động du lịch cần có sự chung tay, góp sức của cộng đồng doanh nghiệp hoạt động trên lĩnh vực du lịch và cả những lĩnh vực khác như giao thông, y tế, thương mại...Những "mất mát" tạm thời của ngành du lịch lúc này là thách thức, nhưng cũng chính là cơ hội để các nhà làm du lịch trang bị thêm khả năng thích ứng, kinh nghiệm để bước vào một thời kỳ mới của du lịch. Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Du lịch Nha Trang - Khánh Hòa Phạm Minh Nhựt cho rằng, qua những thử thách trong đại dịch Covid-19, ngành du lịch đã rút ra những bài học đắt giá. Đó không chỉ là sự nhanh nhạy, thích ứng với môi trường luôn luôn biến đổi, mà còn phải tránh bị phụ thuộc vào bất kỳ một thị trường du khách nào. Bên cạnh đó, ngành du lịch cần phải có quỹ dự phòng khủng hoảng, chủ động linh hoạt để thích ứng, cần có sự liên kết, hợp tác, phối hợp để vượt qua những giai đoạn khó khăn và phát triển bền vững.

Sáng 26/12, đoàn khách du lịch Nga với 300 người có hộ chiếu vaccine đã đến Nha Trang, đánh dấu sự khởi sắc đến với Nha Trang vào cuối năm 2021 và gần cuối năm “con trâu” – “đầu cơ nghiệp”. Và đầu năm mới 2022 sẽ có 8 đoàn khách nữa từ Nga, Hàn Quốc, Nhật Bản… sẽ đến Nha Trang. Mới đây, Thủ tướng cho phép xây dựng cầu Hòn Rớ, nối từ đường Trần Phú với đại lộ Nguyễn Tất Thành. Cầu sẽ tạo thành con đường ven biển liên tục chạy từ sân bay Cam Ranh về TP. Nha Trang… Đây thực sự là những tín hiệu vui khởi đầu năm mới hứa hẹn những thành quả mới…

Qua bốn đợt dịch bùng phát, Nha Trang vẫn giữ được vẻ đẹp vốn có, đồng thời vẫn vươn tới những nét hiện đại để tôn thêm giá trị của thành phố. Nha Trang góp mình cùng các địa danh khác trong tỉnh tạo nên một miền đất Khánh Hòa tươi đẹp, nhiều tiềm năng. Phố biển Nha Trang hiền hòa, xinh đẹp, con người Nha Trang chân tình, dễ mến và những ấn tượng về Nha Trang sẽ không dễ gì mờ phai trong ký ức khi đã rời xa. Biển vẫn mãi xanh và sóng vẫn mãi hát thay lời yêu thương.

Xuân mới Nhâm Dần đang đến gần, hy vọng một năm mới với mùa bội thu du lịch, để cùng hát vang: Ơi Nha Trang, mùa thu lại về.

Những ngày cuối năm Tân Sửu

TS. PHẠM MỴ

(Phó Viện trưởng Viện Sức khỏe và Môi trường vì cộng đồng)