Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Minh bạch, giảm trung gian, tăng cường dữ liệu trong quản lý thiết bị y tế

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà và Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đồng chủ trì cuộc họp về dự án Luật - Ảnh: chinhphu.vn

Sáng 12/9, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà và Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đồng chủ trì cuộc họp về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược và Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, quản lý trang thiết bị y tế là nội dung được Thủ tướng và Phó Thủ tướng đặc biệt quan tâm. Bộ Y tế đang nghiên cứu xây dựng Luật Trang thiết bị y tế, dự kiến trình Quốc hội vào tháng 10/2027.

Một trong những nội dung được đề xuất là quản lý theo vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng, gắn với yêu cầu truy xuất nguồn gốc và bảo đảm phù hợp với các điều ước quốc tế về phân loại trang thiết bị y tế mà Việt Nam là thành viên.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, theo Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, hàng hóa được phân loại theo ba mức độ rủi ro, trong khi thông lệ quốc tế về trang thiết bị y tế phân thành 4 nhóm A, B, C, D. Do đó, cần có quy định phù hợp để việc quản lý vừa bảo đảm tính đặc thù của trang thiết bị y tế, vừa tương thích với thông lệ quốc tế.

Một nội dung quan trọng khác là xây dựng cơ sở dữ liệu trang thiết bị y tế đồng bộ, thống nhất, liên thông và dùng chung. Các thông tin liên quan đến trang thiết bị y tế sẽ được cập nhật, quản lý tập trung, phục vụ công tác quản lý cũng như truy xuất nguồn gốc.Bộ Y tế cũng đề xuất bảo đảm công khai, minh bạch về niêm yết giá, kê khai giá và thông tin về các cơ sở kinh doanh trang thiết bị y tế.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan báo cáo tại cuộc họp - Ảnh: chinhphu.vn

Minh bạch giá, tạo thuận lợi cho mua sắm

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, hiện dữ liệu về giá trang thiết bị y tế chủ yếu được hình thành qua hoạt động đấu thầu của các cơ sở y tế công lập. Trong khi đó, các cơ sở y tế tư nhân không thuộc diện phải thực hiện đấu thầu theo cơ chế này, nên dữ liệu trên hệ thống đấu thầu chưa phản ánh đầy đủ mặt bằng giá trên thị trường.

Bộ Y tế đề xuất cơ quan quản lý nhà nước phải có đầy đủ thông tin về giá bán, đồng thời các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thể tiếp cận thông tin tham khảo về giá trên thị trường.

Qua đó, các cơ sở y tế có thêm cơ sở so sánh, đối chiếu giữa giá trúng thầu và giá giao dịch thực tế, kịp thời cảnh báo những trường hợp có mức giá bất hợp lý, phục vụ xây dựng hồ sơ và tổ chức mua sắm theo quy định.

Đáng chú ý, Bộ Y tế đề xuất cho phép chủ đầu tư, cơ sở y tế được trực tiếp đàm phán giá, mua sắm và nhập khẩu trang thiết bị y tế từ nhà sản xuất, chủ sở hữu trang thiết bị y tế khi hai bên thống nhất phương án và bảo đảm các yêu cầu về dịch vụ sau bán hàng, bảo trì, bảo dưỡng.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho rằng, đối với trang thiết bị y tế, việc mua máy móc, thiết bị chỉ là bước đầu, sau đó còn phát sinh nhiều chi phí liên quan đến bảo trì, bảo dưỡng và vật tư tiêu hao. Việc tạo điều kiện để cơ sở y tế tiếp cận trực tiếp nhà sản xuất sẽ góp phần bảo đảm nguồn cung và giảm các khâu trung gian.

Bộ Y tế đồng thời đề xuất tăng cường cạnh tranh, phòng ngừa và hạn chế hành vi độc quyền; thực hiện các quy định của Luật Giá về niêm yết, kê khai và công khai giá.Theo Bộ trưởng, pháp luật về đấu thầu hiện hành đã quy định các hình thức như chỉ định thầu, mua sắm trực tiếp. Do đó, việc cho phép cơ sở y tế trực tiếp đàm phán, mua sắm và nhập khẩu từ nhà sản xuất, chủ sở hữu trang thiết bị y tế có thể tạo cơ chế mua sắm thông thoáng hơn, phù hợp với quy định hiện hành.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh nêu ý kiến tại cuộc họp - chinhphu.vn

Phải giảm tầng nấc trung gian, bảo đảm minh bạch

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh yêu cầu quán triệt tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, xác định rõ quan điểm, nguyên tắc trong quản trị và phát triển hệ thống trang thiết bị y tế.

Về quản lý theo vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng trang thiết bị y tế, Phó Thủ tướng cho rằng đây là nội dung cần thiết. Tuy nhiên, khi đưa vào quy định phải giải thích rõ khái niệm “quản lý theo vòng đời sản phẩm” để bảo đảm cách hiểu và thực hiện thống nhất.

Phó Thủ tướng cũng lưu ý, quản lý theo vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng phải gắn với yêu cầu giảm tầng nấc trung gian. Các quy định cũng phải bảo đảm phù hợp với các điều ước quốc tế và khu vực mà Việt Nam là thành viên, đồng thời thống nhất với pháp luật trong nước, các quy chuẩn, tiêu chuẩn liên quan.

Quán triệt tinh thần kết luận của Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, minh bạch về giá và trang thiết bị y tế phải gắn với yêu cầu truy xuất nguồn gốc. Cơ quan quản lý phải nắm được đầy đủ thông tin, dữ liệu để thực hiện công khai, minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý.

Về công khai, minh bạch trong niêm yết giá, kê khai giá và hoạt động kinh doanh trang thiết bị y tế, Phó Thủ tướng chỉ rõ ba vấn đề lớn cần tập trung giải quyết: Cắt giảm các khâu trung gian; bảo đảm minh bạch, trong đó có minh bạch về giá và trang thiết bị y tế; bảo đảm dữ liệu phục vụ công tác quản lý và phát triển.

Về cơ chế mua sắm, Phó Thủ tướng yêu cầu lưu ý cải cách căn bản cơ chế đấu thầu, đặt hàng; đồng thời phát huy đấu thầu tập trung và đàm phán giá.

Theo Phó Thủ tướng, đây là những phương thức được nhiều nước triển khai hiệu quả. Trong điều kiện Việt Nam, có thể nghiên cứu, áp dụng linh hoạt nhiều phương thức, từ đấu thầu tập trung, đấu thầu tại từng cơ sở y tế đến đàm phán giá với nhà sản xuất và các phương thức phù hợp khác.Việc đa dạng hóa phương thức mua sắm sẽ góp phần nâng cao hiệu quả đấu thầu, đồng thời cắt giảm các khâu trung gian trong chuỗi cung ứng.

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Y tế quán triệt đầy đủ quan điểm, nguyên tắc chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, để bảo đảm cơ chế quản lý trang thiết bị y tế vừa chặt chẽ, vừa phù hợp thực tiễn - Ảnh: chinhphu.vn

Tại cuộc họp, Phó Thủ tướng cũng cho ý kiến cụ thể về các nội dung khác của dự thảo Luật; đồng thời đề nghị Bộ Y tế rà soát tổng thể các luật liên quan, nhất là các quy định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền và cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.