2017: Trái đất nóng kỷ lục

SK&MT - Trong số ra cuối cùng của năm 2017, Nhật báo Le Monde (Pháp) chạy tựa lớn trên trang nhất “2017, khí hậu nổi xung” cho biết, năm 2017 là năm thứ 3 liên tiếp trái đất lập kỷ lục nóng lên. Bài báo dẫn kết luận của Tổ chức Khí tượng Thế giới (OMM), rằng cho dù không nằm trong chu trình của hiện tượng El Nino, năm 2017 vẫn sẽ là một trong ba năm nóng nhất từ khi thế giới bắt đầu thống kê nhiệt độ hồi cuối thế kỷ 19.

Thiệt hại kinh tế do bão gây ra cũng đạt con số kỷ lục. Riêng cơn bão Harvey đổ vào Mỹ đã gây thiệt hại 200 tỷ USD. Rồi tiếp đến những thiệt hại của cơn bão Irma và Maria cũng có thể đạt tới 400 tỷ. Những con số lớn chưa từng có. Bên cạnh đó người ta cũng ghi nhận một mùa hè nóng bức kéo dài. Hiện tượng này đã trở nên thường xuyên gây hạn hán, hỏa hoạn ở khắp nơi trên thế giới. Đặc biệt ở California, đến sát dịp Noel, người ta vẫn còn phải vật lộn với những đám cháy rừng lớn chưa từng có.

Ông Omar Baddour, nhà khoa học cấp cao tại WMO, nhìn nhận: "Điều quan trọng hơn việc đánh giá nhiệt độ từng năm là chỉ ra thực trạng nóng lên toàn cầu đã trở thành xu hướng chung và kéo dài từ cuối những năm 1970 tới nay, đặc biệt là trong thế kỷ này.Cùng với nhiệt độ tăng cao, chúng ta đang chứng kiến thời tiết cực đoan xảy ra nhiều hơn, kéo theo những tác động kinh tế - xã hội to lớn".

Trong báo cáo hàng năm công bố tại Hội nghị LHQ về biến đổi khí hậu (COP23) tại Bonn (Đức) trung tuần tháng 12, WMO cũng cho biết nhiệt độ trung bình từ năm 2013 đến năm 2017 có thể là mức cao nhất kể từ khi các biện pháp đo chính xác được áp dụng từ hơn 100 năm trước.Theo đó, những số liệu này là bằng chứng vững chắc báo hiệu một xu hướng tăng nhiệt dài hạn. Báo cáo cũng cho biết khoảng 30% dân số thế giới đang phải trải qua tình trạng "nhiệt độ cực nóng" trong ít nhất vài ngày mỗi năm. Trong khi đó, số người dễ bị tổn thương phải tiếp xúc với những đợt nóng với mức nhiệt có thể đe dọa đến tính mạng đã tăng thêm 125 triệu người kể từ năm 2000.

Cũng theo số liệu của WMO, các xu hướng khí hậu dài hạn đều cho thấy sự dịch chuyển sai hướng. Nồng độ của các khí gây hiệu ứng nhà kính chủ yếu tiếp tục tăng. Đặc biệt, lượng khí CO2 đã ở mức 403,3 ppm, mức cao nhất trong ít nhất 800.000 năm. Loại khí nhà kính gây ô nhiễm thứ hai, methane (CH4), cũng đã tăng mạnh trong thập kỷ qua, do sự rò rỉ khí trong bối cảnh ngành công nghiệp khí đốt bùng nổ và sự gia tăng lượng gia súc trên toàn cầu. So với mức năm 1750, nồng độ CO2 và CH4 hiện tại cao gấp lần lượt 1,5 và 2,5 lần.

Theo Cơ quan Đại dương và Khí quyển quốc gia Mỹ (NOAA), tháng 11-2017 là tháng nóng cao thứ 5 trong lịch sử trong khi Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA), Cơ quan Biến đổi Khí hậu Copernicus thuộc Trung tâm Dự báo thời tiết tầm trung châu Âu (ECMWF) cho rằng đây là đợt nóng cao thứ 3.

Trong tháng 11-2017, nhiệt độ nóng hơn mức trung bình bao phủ hầu hết bề mặt đất liền và đại dương trên thế giới, nhất là ở Bắc bán cầu. Theo NOAA, các khu vực phía Tây Mỹ, Bắc Canada, Bắc và Tây bang Alaska - Mỹ, Tây Á và vùng Viễn Đông Nga có nhiệt độ cao hơn mức trung bình từ 2 độ C trở lên.

Theo báo cáo của NOAA, tính từ đầu năm đến nay, nhiệt độ trên bề mặt đất liền và các đại dương trên toàn cầu cao hơn 0,87 độ C so với mức nhiệt trung bình 14,1 độ C của thế kỷ 20. Đây là mức tăng nhiệt độ cao thứ hai của 9 tháng đầu năm trong giai đoạn 1880 - 2017 sau mức tăng kỷ lục 0,13 độ C của năm 2016. Kể từ năm 2005, thế giới đã ghi nhận tới 9 trong số 10 lần nền nhiệt trung bình của Trái đất trong 9 tháng đầu năm nóng nhất, ngoại trừ năm 1998. Căn cứ vào những số liệu trên có thể thấy rằng 2017 có thể sẽ là một trong 3 năm có nhiệt độ nóng nhất trong vòng 137 năm qua.

Trước đó, trong báo cáo công bố hồi tháng 8 có nhan đề "Tình trạng khí hậu", NOAA khẳng định năm 2016 là năm nóng kỷ lục trên toàn cầu trong vòng 137 năm qua, với nhiệt độ bề mặt Trái Đất được ghi nhận ở mức cao nhất mọi thời đại. Cụ thể, phần lớn các chỉ số về biến đổi khí hậu trong năm 2016 đều trong xu hướng ấm dần lên.

Những số liệu cập nhật hàng năm do các nhà nghiên cứu thuộc NOAA và hơn 450 chuyên gia thuộc gần 60 quốc gia trên thế giới đưa ra đều cho thấy nhiệt độ Trái đất đã phá kỷ lục trong 3 năm liên tiếp, trong đó chỉ số về khí thải gây hiệu ứng nhà kính lập kỷ lục cao nhất, đặc biệt mật độ khí carbon dioxide (CO2), methane và nitrous oxide cũng đều tăng lên mức kỷ lục mới trong năm 2016. Mật độ CO2 trung bình toàn cầu trong năm 2016 là 402,9 ppm (phần triệu), tăng 3,5ppm so với năm 2015 và là mức tăng hàng năm lớn nhất trong vòng 58 năm qua.

Trong khi đó, báo cáo công bố hồi giữa năm của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và Viện nghiên cứu Potsdam PIK, cảnh báo biến đổi khí hậu đang đe dọa ổn định và thịnh vượng kinh tế trong vùng châu Á - Thái Bình Dương. Theo đó, châu Á - Thái Bình Dương là khu vực có tới 2/3 dân cư địa cầu cư ngụ và 9 trong số 15 nước trong vùng bị xem là những nơi bị hiện tượng Trái đất đang nóng lên đe dọa, là một khu vực có mức độ "rủi ro cao". Báo cáo kêu gọi các quốc gia trong vùng, đẩy mạnh đầu tư, chống biến đổi khí hậu và mạnh mẽ ủng hộ Hiệp ước khí hậu Paris 2015.

Linh Đức