Ba loại khí thải hàng đầu gây biến đổi khí hậu tăng kỷ lục

Báo cáo nêu rõ mặc dù 2016 là năm nóng kỷ lục của thế giới hiện đại, song nhiệt độ trong năm 2017 cũng không kém, trong đó tình trạng nóng bất thường xảy ra tại hầu hết khắp nơi trên thế giới. Năm 2017 cũng là năm nóng thứ 2 kể từ giữa thế kỷ 19 và đây cũng là năm nóng nhất mà nguyên nhân không phải do chịu tác động của hiện tượng El Nino.Năm ngoái, kỷ lục nhiệt độ cao được ghi nhận ở nhiều nước như Argentina, Uruguay, Tây Ban Nha và Bulgaria. Riêng tại Mexico, 2017 là năm thứ tư liên tiếp phá kỷ lục về độ nóng.

Về tình trạng tan băng, số liệu trong báo cáo cho thấy nhiệt độ bề mặt băng Bắc cực trong năm 2017 đã tăng 1,6 độ C so với nhiệt độ trung bình giai đoạn 1981-2010.Do đó, tình trạng tan băng vẫn tiếp diễn, đánh dấu năm thứ 38 liên tiếp xảy ra tình trạng này, khiến mất đi một lượng băng tương đương một đỉnh băng cao 22 mét. Tại vùng biển Nam cực, diện tích băng đã giảm xuống mức thấp kỷ lục. Các ảnh chụp vệ tinh cho thấy dải băng ở Bắc cực đã bị thu hẹp lại chưa từng thấy từ 37 năm qua. Do tình trạng tan băng, mực nước biển toàn cầu cũng dâng lên mức cao kỷ lục liên tục trong 6 năm. Mực nước biển hiện nay cao hơn so với năm 1993 là 7,7 cm.

Hiện tượng bất thường này lại kéo theo bất thường khác. Báo cáo cho biết, lượng mưa trên các vùng đất liền năm 2017 đã cao rõ rệt hơn so với mức trung bình. Nhiệt độ các mảng đại dương tăng dẫn đến tỷ lệ độ ẩm cũng tăng lên, đặc biệt trong 3 năm qua, gây ra mưa nhiều, trong khi đó thì vẫn có những vùng khác trên trái đất phải chịu hạn hán triền miên.

Các đại đương bị hâm nóng còn gây hậu quả nghiêm trọng khác đó là các dải san hô bị hủy hoại khiến cho các loài cá và sinh vật biển bị mất nơi trú ngụ, dẫn đến mất cân bằng sinh thái. Tình trạng các dải san hộ bị thoái hóa đã kéo dài liên tục từ năm 2014 đến 2017, đây là giai đoạn dài nhất từ trước đến giờ.

Cũng theo báo cáo trên, do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, nhiệt độ tại các đại dương tăng cao đã làm tăng độ ẩm trong không khí, gây ra hiện tượng thời tiết đối lập bất thường ở nhiều nơi trên thế giới như mưa nghiêm trọng, hạn hán kéo dài, ảnh hưởng lớn đến sự sống của các loài động, thực vật trong môi trường biển và khô cạn.

Trong báo cáo dài 300 trang, NOAA đã sử dụng cụm từ "bất thường" hàng chục lần khi đề cập đến các trận bão, hạn hán, thời tiết nóng mực và diện tích băng thấp kỷ lục, một lần nữa gióng lên hồi chuông báo động về tình trạng biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến trầm trọng hơn.

Theo các nhà khoa học, ảnh hưởng của con người là nguyên nhân số một gây ra hiệu ứng nóng lên toàn cầu, đặc biệt là do phá rừng và tăng lượng khí thải CO2 từ đốt nhiên liệu hóa thạch. Các đợt nóng kéo dài sẽ dẫn tới tổn hại nặng nề với sức khỏe con người, với những bệnh như đột quỵ, say nắng, tim mạch...

Một nghiên cứu khác của các nhà khoa học vừa công bố đầu tuần này cho thấy, số người thiệt mạng vì các đợt nắng nóng sẽ tăng khủng khiếp trong một số vùng của trái đất từ nay đến năm 2080, nếu thế giới không có chính sách ngăn chặn hiện tượng hâm nóng khí hậu.

Nghiên cứu đăng trên báo PLOS Medecine chỉ rõ những vùng liên quan nhiều nhất là vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Kết quả của nghiên cứu này khẳng định cần phải có chính sách rộng lớn hơn nữa để hạn chế phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính, thì mới có thể giảm số nạn nhân của các đợt nắng nóng gay gắt.

Tiến sĩ Antonio Gasparrini, chuyên gia thuộc London School of Hygiene&Tropical Medecine, đồng tác giả nghiên cứu trên, nhấn mạnh là nhiều nước đã và đang bị các đợt nắng nóng chết người và tần số các đợt nắng nóng như vậy sẽ còn tiếp tục gia tăng. Chuyên gia này nhận định chỉ có giảm phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính chúng ta mới hy vọng hạn chế được các hậu quả.

Nghiên cứu đưa ra dự báo hậu quả liên quan đến 412 công đồng dân cư ở 20 nước trong khoảng thời gian từ 2031 đến 2080. So sánh với giai đoạn 1971-2020 và trong kịch bản tồi tệ nhất, số nạn nhân của nắng nóng sẽ tăng gấp 12 lần ở Philippines. Với Australia và Mỹ, con số trên sẽ tăng gấp 5 lần và với Anh tăng gấp 4.Trong một kịch bản đỡ tồi tệ hơn, tức là có thực thi chính sách về khí hậu như đã được Thỏa thuận Paris ấn định thì số người chết vì các đợt thiên tai năng nóng cũng vẫn tăng gấp đôi ở nước Anh.

Rõ ràng, biến đổi khí hậu khiến tương lai loài người trở nên mong manh. Điều đáng sợ là đã quá muộn khi chúng ta vẫn tiếp tục thải vào không trung lượng khí thải khổng lồ. Dù có ngừng mọi hoạt động tạo ra CO2, con người cũng sẽ vẫn phải đối mặt với hậu quả. Tuy nhiên, nếu tích cực giảm lượng khí thải toàn cầu, hậu quả của biến đổi khí hậu sẽ nhẹ hơn.

Linh Đức