Báo cáo khoa học của Mỹ: Thế giới đang ấm lên theo chiều hướng xấu

SK&MT - Một báo cáo đồ sộ dày 477 trangcủa Mỹ kết luận rằng bằng chứng về sự tăng nhiệt toàn cầu là mạnh mẽ hơn bao giờ hết, trái ngược với luận điểm mà các quan chức hàng đầu của chính quyền của tổng thống Donalf Trump hay nêu ra, trong đó họ hạ thấp vai trò của con người trong sự biến đổi khí hậu.

Dù có những lo ngại của một số nhà khoa học và những người vận động vì môi trường, các tác giả của báo cáo cho biết không có sự can thiệp chính trị hay kiểm duyệt nào trong bản báo cáo này. Đây là bản tóm tắt toàn diện nhất về khoa học khí hậu kể từ năm 2013, cho thấy một thế giới đang ấm lên theo chiều hướng xấu đi.

Theo kết quả nghiên cứu, kể từ năm 1900, Trái đất đã tăng 1 độ C và mực nước biển đã tăng hơn 20 cm. Những đợt nóng, những trận mưa xối xả và cháy rừng đã trở nên thường xuyên.

Trước nay, các quan chức trong chính phủ Mỹ như Bộ trưởng Năng lượng Rick Perry và Quản trị viên Cơ quan Bảo vệ Môi trường Scott Pruitt đã nhiều lần nói rằng carbon dioxide (CO2)không phải là yếu tố chính góp phần vào sự tăng nhiệt toàn cầu.

Nhưng trong báo cáo vừa công bố, các nhà khoa học kết luận "cực kỳ nhiều khả năng" - nghĩa là mức độ chắc chắn ở mức từ 95 đến 100% - sự tăng nhiệt toàn cầu là do con người gây ra, chủ yếu là do CO2 từ việc đốt than, dầu mỏ và khí thiên nhiên thải vào khí quyển.

Các nhà khoa học tính toán rằng sự đóng góp của con người vào sự tăng nhiệt toàn cầu từ năm 1950 ở khoảng từ 92% cho tới 123%. Sở dĩ có khi nhiều hơn 100 phần trăm là bởi vì một số thế lực tự nhiên - chẳng hạn như núi lửa và chu trình quỹ đạo - đang góp phần hạ nhiệt Trái đất, nhưng bị lấn át bởi các ảnh hưởng của khí nhà kính, theo lời của đồng tác giả báo cáo Katharine Hayhoe của trường đại học Texas Tech."Thời kỳ này là thời kỳ ấm nhất trong lịch sử của nền văn minh hiện đại," bà nói với hãng tin AP.

Báo cáo cũng ghi nhận những sự kiện khác nhau do biến đổi khí hậu gây ra có thể tương tác theo một cách phức tạp để làm cho cuộc sống tồi tệ hơn như những vụ cháy rừng ở bang California mới đây và Siêu bão Sandy năm năm trước.

Cho đến nay, một số nhà khoa học nhận ra rằng sự nóng lên toàn cầu đang thực sự xảy ra, nhưng một số lại tin rằng có nhiều điều khác phải quan tâm hơn. Họ nói rằng Trái đất có khả năng chống lại sự thay đổi khí hậu rất tốt, rằng cây cối và động vật sẽ phát triển để thích ứng với sự thay đổi này, và có vẻ như không có gì quá nghiêm trọng sẽ xảy ra.

Mặc dù các nhà khoa học đã cảnh báo rằng sự nóng lên toàn cầu có thể còn diễn ra trong những thế kỷ tiếp sau nữa, có một số việc chúng ta có thể làm ngay hôm nay để giảm ảnh hưởng của nó. Về cơ bản, tất cả đều quy về một chuyện: giảm tạo ra khí nhà kính. Hãy sử dụng ít năng lượng hơn.

Các nhà khoa học ước tính đến giữa thế kỷ này con người có thể đã rót vào bầu khí quyển hơn 565 tỷ tấn CO2, nhưng vẫn có hy vọng giữ được mức tăng nhiệt độ dưới 2 độ C (xác suất thành công khoảng 80%).Ý tưởng về “mức giới hạn carbon” toàn cầu được đưa ra cách đây khoảng một thập kỷ, khi các nhà khoa học bắt đầu tính toán giới hạn an toàn trong việc tiêu thụ dầu, than và khí tự nhiên. Chúng ta đã tăng nhiệt độ của trái đất lên 0,8 độ, chưa tới một nửa mức giới hạn 2 độ C. Nhưng thực ra các cuộc nghiên cứu đã cho thấy ngay cả khi bây giờ không thải khí CO2 ra nữa, Trái đất vẫn sẽ tiếp tục tăng thêm 0,8 độ vì lượng carbon thải ra trước đây sẽ tiếp tục đẩy nền nhiệt lên. Nghĩa là chúng ta đã vượt quá 3/4 mức giới hạn.

Con số 565 tỷ được tính toán từ một trong những hệ thống máy tính tinh xảo nhất được thiết kế bởi các nhà khoa học về môi trường trên khắp thế giới trong nhiều thập kỷ qua. Con số này đã được kiểm định bởi những mô hình mô phỏng khí tượng mới nhất hiện đang được hoàn thiện để phục vụ cho Hội đồng Liên chính phủ về biến đổi khí hậu.

Những cuộc nghiên cứu đã chỉ ra rằng lượng carbon thải ra sẽ tiếp tục tăng khoảng 3% một năm và với mức tăng đó, chúng ta sẽ thổi bay bức tường 565 tỷ tấn trong 16 năm nữa – khoảng thời gian chỉ đủ để một đứa trẻ mẫu giáo bây giờ kịp hoàn tất chương trình học phổ thông. “Những số liệu mới cho thấy rằng mức tăng 2 độ đã rất gần kề” – ông Fatih Birol, giám đốc kinh tế của Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA) cho biết – “Khi nhìn vào những số liệu đó, tôi thấy rằng nhiệt độ có thể sẽ tăng đến 6 độ C”. Và nếu điều đó xảy ra thì viễn cảnh trên hành tinh này sẽ vượt xa bất kỳ một bộ phim khoa học viễn tưởng nào mà con người từng làm được.

Linh Đức