Cà Mau: Đưa công nghệ vào phòng cháy, chữa cháy rừng

Cà Mau ngoài cảnh quan thiên nhiên đẹp cùng nhiều loài đặc sản có giá trị kinh tế cao thì nơi đây còn sở hữu những cánh rừng xanh bạt ngàn và được nhiều người ví von là “lá phổi xanh” của thế giới. Nhắc đến tỉnh địa đầu cực Nam của Tổ quốc, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến Vườn Quốc gia U Minh Hạ, nơi có những cánh rừng tràm nguyên sinh rộng lớn cùng nhiều loài động, thực vật quý hiếm nằm trong sách đỏ.

Căng mình bảo vệ rừng

Vườn Quốc gia U Minh Hạ mang đặc trưng vùng đất ngập nước trên lớp than bùn có tổng diện tích hơn 8.527 ha (gần 3.000 ha rừng tràm nguyên sinh) với 176 loài thực vật, hàng chục loại cá nước ngọt và 23 loài động vật. Trong đó, có nhiều loài động vật quý hiếm nằm trong sách đỏ, như: tê tê, già đẫy Java, rái cá lông mũi…

Vườn Quốc gia U Minh Hạ có tổng diện tích hơn 8.527 ha với hàng ngàn ha rừng tràm nguyên sinh

Với hệ sinh thái đa dạng nên nơi đây có ý nghĩa rất quan trọng trong việc bảo tồn nguồn gen và các loài động thực vật quý hiếm. Năm 2009, Vườn Quốc gia U Minh Hạ được UNESCO đưa vào danh sách các khu dự trữ sinh quyển của thế giới.

Với tầm quan trọng nêu trên, công tác bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ rừng luôn được xem là một trong những nhiệm vụ trọng tâm tại đơn vị. Ông Lê Thanh Dũng, Phó Giám đốc Vườn Quốc gia U Minh Hạ, cho biết đơn vị đã xây dựng đề án phát triển lâm nghiệp bền vững đến năm 2030 và triển khai kế hoạch thực hiện hằng năm.

“Vào những tháng cao điểm mùa khô, lực lượng phục vụ công tác phòng cháy chữa cháy rừng (PCCCR) tại Vườn Quốc gia hơn 70 người và xây dựng phương án hợp đồng thêm khoảng 30 người cùng nhiều phương tiện, trang bị được đầu tư để phục vụ công tác phòng cháy chữa cháy. Chúng tôi còn xây dựng lực lượng dự phòng, nếu xảy ra sự cố thì sẽ có hơn 1.000 người tham gia công tác PCCCR” – ông Dũng thông tin.

Vào những ngày Tết, những người lính giữ rừng tại Vườn Quốc gia U Minh Hạ luôn mong muốn được đoàn viên bên người thân và gia đình. Song, vì tình yêu và trách nhiệm với rừng tràm nên họ phải gác lại mong ước trên để túc trực trên chòi quan sát, lội bộ băng rừng tuần tra… vì đây là cao điểm mùa khô. Bảo vệ rừng là một công việc vất vả, họ có thể đối mặt với những nguy hiểm bất cứ lúc nào do gặp các loài rắn độc… khi băng rừng tuần tra.

Lực lượng chuyên trách tuần tra bảo vệ rừng ở Vườn Quốc gia U Minh Hạ.

Ông Bùi Văn Phi (55 tuổi), Đội trưởng Đội Quản lý bảo vệ rừng Minh Hà thuộc Vườn Quốc gia U Minh Hạ, cho hay đội có 3 thành viên nhưng được phân công phụ trách gần 754 ha rừng. Hơn 20 năm qua, người lính giữ rừng này chưa có cái Tết trọn vẹn bên gia đình bởi nếu không trực từ 29 đến mùng 2 Tết thì cũng từ mùng 2 đến mùng 6 Tết. Lúc đầu, không quen nên ông cùng nhiều đồng nghiệp cảm thấy buồn nhưng dần trở thành quen và ai cũng cảm thấy tự hào vì nhiệm vụ mình đang thực hiện.

"Vợ tủi thân khi phải đón Tết một mình trong những năm đầu sau khi cưới nên bả cằn nhằn. Khi thấu hiểu nỗi vất vả của nghề, bà nhà ngoài động viên thì còn thay chồng lo chu tất công việc gia đình để tôi yên tâm thực hiện nhiệm vụ” – ông Phi bộc bạch.

Đưa camera, flycam vào PCCCR

Những năm gần đây, tỉnh Cà Mau đã đầu tư cho Vườn Quốc gia U Minh Hạ flycam hiện đại cùng 2 camera kiểm soát lửa với khả năng quan sát khoảng 3.000 ha. Camera khi phát hiện khói sẽ dừng lại và xác định tọa độ rồi báo về Trung tâm kiểm soát PCCCR được bố trí lực lượng túc trực 24/24. Lúc này, flycam sẽ bay vào “điểm nóng” để xác định hướng lửa, khả năng lây lan và con đường tiếp cận đám cháy ngắn nhất để lực lượng chữa cháy có thể tiếp cận nhanh nhất.

“Việc ứng dụng công nghệ nói chung, camera kiểm soát lửa cùng flycam vào công tác PCCCR nói riêng đã giúp lực lượng bảo vệ rừng chủ động tiếp cận “điểm nóng” nhanh và xử lý hiệu quả, giảm chi phí thuê mướn nhân sự. Vườn Quốc gia U Minh Hạ vừa được UBND tỉnh Cà Mau đầu tư thêm 3 camera kiểm soát lửa nên mùa khô này toàn bộ diện tích rừng tại đơn vị sẽ nằm trong khả năng quan sát của hệ thống camera. Hơn hai năm trước, khi xảy ra cháy rừng tại Nông trường 402 thì flycam của đơn vị được sử dụng để bay xác định tọa độ, hướng lửa và khả năng lây lan nhằm hỗ trợ lực lượng chức năng trong công tác chữa cháy” – Phó Giám đốc Vườn Quốc gia U Minh Hạ nói.

Hệ thống camera kiểm soát lửa khi phát hiện khói sẽ lập tức báo về trung tâm kiểm soát PCCCR.

Tuy được khoa học công nghệ “chia lửa” nhưng những người lính bảo vệ rừng tại Vườn Quốc gia U Minh Hạ vẫn luôn giữ sự tập trung cao độ với quyết tâm bảo vệ khu dự trữ sinh quyển của thế giới được an toàn.

Theo cơ quan chuyên môn, hiện tượng Enso đã chuyển sang trạng thái El Nino cường độ mạnh đến rất mạnh. Xác suất El Nino mạnh đến rất mạnh trong tháng 9 -11/2026 được xác định ở mức cao. Hiện tượng El Nino được dự báo không chỉ gây thiếu nước cho hàng chục ngàn hộ dân mà còn ảnh hưởng đến sản xuất và đặt nhiều diện tích rừng đứng trước nguy cơ cháy cao.