Những con đường “chờ ánh sáng”

Bài toán vận hành hạ tầng đô thị tại một số khu vực trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc cũ đang bộc lộ nhiều khoảng trống sau sáp nhập.

Kỳ 1: Đèn đường tắt, dân bất an

Đèn đường chập chập chờn rồi tắt hẳn suốt hơn một năm qua khiến người đi làm ca đêm, người tham gia giao thông và các hộ kinh doanh ven đường luôn sống trong cảm giác lo âu. Ánh sáng công cộng, một tiện ích hạ tầng cơ bản bỗng trở thành điều xa xỉ, kéo theo vô số bất an và hệ lụy trực tiếp đến đời sống dân sinh khi màn đêm buông xuống.

Đêm xuống, đường thiếu sáng

Khoảng 20h, trên đường Nguyễn Tất Thành qua xã Bình Xuyên, dòng phương tiện vẫn khá đông. Đây là tuyến kết nối khu vực Phúc Yên với các khu công nghiệp tại Bình Xuyên và nút giao KCN Bá Thiện 2. Xe tải, xe container và xe máy liên tục di chuyển, nhưng tại một số đoạn, hệ thống đèn đường không hoạt động, khiến mặt đường tối hơn hẳn so với những khu vực có chiếu sáng.

Anh Nguyễn Hoàng Long, người dân xã Bình Xuyên, cho biết tình trạng này đã kéo dài hơn một năm.

“Trước đây buổi tối đi qua đây còn có đèn đường. Thời gian gần đây có những đoạn tối hẳn, nhất là lúc công nhân tan ca, xe cộ đi lại nhiều”, anh Long nói.

Hơn 1 năm trở lại đây, đèn đường trên Quốc lộ 2B đoạn từ phường Vĩnh Yên đi xã Hội Thịnh thường xuyên xuấ hiện tình trạng "khi tỏ khi mờ".

Theo phản ánh của người dân, tình trạng chiếu sáng không ổn định cũng xuất hiện trên nhiều tuyến như ĐT302, ĐT310, ĐT311, ĐT302B và Quốc lộ 2B...

Với những người thường xuyên di chuyển vào ban đêm, việc đèn đường lúc sáng, lúc tắt không chỉ gây bất tiện mà còn buộc người điều khiển phương tiện phải tăng mức độ quan sát, nhất là tại những đoạn đường có lưu lượng xe lớn.

Anh Trần Văn Đại, công nhân Công ty TNHH Bhflex Vina, thường xuyên di chuyển từ phường Vĩnh Phúc về khu vực xã Tam Đảo theo Quốc lộ 2B sau giờ làm.

“Trước đây đèn đường lúc nào cũng sáng, nhưng hơn một năm nay thì lúc sáng, lúc tối. Sau một ngày làm việc, đi đường đã mệt, gặp hôm trời mưa gió mà đèn không sáng thì càng khó quan sát, nguy cơ mất an toàn giao thông cũng tăng lên”, anh Đại chia sẻ.

Không chỉ các tuyến giao thông kết nối khu công nghiệp, một số tuyến đường trong khu vực đô thị cũng ghi nhận tình trạng tương tự.

Tình trạng chiếu sáng không ổn định cũng xuất hiện trên nhiều tuyến như ĐT302, ĐT310, ĐT311, ĐT302B và Quốc lộ 2B...

Trên nhiều tuyến đường ở các phường Vĩnh Yên và Vĩnh Phúc, trước đây vào buổi tối thường có người dân đi bộ, tập thể dục. Tuy nhiên, khi hệ thống chiếu sáng hoạt động không ổn định, lượng người đi bộ giảm rõ rệt.

Anh Nguyễn Văn Quang, người dân phường Vĩnh Phúc, cho rằng việc đi bộ hoặc di chuyển bằng xe máy vào buổi tối khó khăn hơn khi đường thiếu ánh sáng.

“Đường tối thì người đi bộ phải quan sát xe cộ kỹ hơn, qua đường cũng phải cẩn thận hơn. Mong cơ quan chức năng kiểm tra, xác định nguyên nhân và sớm khắc phục”, anh Quang nói.

Đường tối, nhiều nỗi lo

Thiếu ánh sáng công cộng dễ nhận thấy nhất ở những tuyến có mật độ phương tiện cao. Khi tầm nhìn bị hạn chế, việc phát hiện người đi bộ, xe dừng đỗ hoặc phương tiện đi từ các nhánh đường ra trở nên khó khăn hơn, đặc biệt trong điều kiện mưa hoặc thời tiết xấu.

Với các khu vực tập trung nhiều công nhân, hệ thống chiếu sáng càng có ý nghĩa khi thời điểm tan ca thường rơi vào buổi tối. Một số tuyến đường vừa có xe máy của người lao động, vừa có xe tải, xe container lưu thông, khiến yêu cầu bảo đảm tầm nhìn và an toàn giao thông càng được đặt ra rõ hơn.

Không chỉ giao thông, hoạt động kinh doanh ven đường cũng chịu tác động.

Đèn đường tắt, tầm nhìn bị hạn chế, việc quan sát khi điều khiển phương tiện giao thông trở nên khó khăn hơn, đặc biệt trong điều kiện mưa hoặc thời tiết xấu.

Trên đường Nguyễn Tất Thành, phường Xuân Hòa, chị Trần Thị Lý, một hộ kinh doanh lâu năm, cho biết trước đây gia đình thường mở cửa đến 22h, thậm chí 23h. Khi đèn đường hoạt động không ổn định, cửa hàng phải đóng cửa sớm hơn.

“Nếu trước đây đèn đường sáng cả đêm, việc kinh doanh của gia đình tôi có thể kéo dài đến 22h, thậm chí 23h. Nhưng hơn một năm nay, 21h nhà tôi đã đóng cửa vì đường tối, khách vội về, chả mấy thiết tha mua sắm”, chị Lý nói.

Gia đình chị cũng phải chủ động lắp thêm đèn phía trước cửa hàng để tăng ánh sáng.

Theo thông tin từ Công an tỉnh Phú Thọ, trong 7 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh xảy ra 155 vụ tai nạn giao thông trong khung giờ từ 19h đến 5h. Trong số này, 40 vụ xảy ra trên 31 tuyến đường đã được lắp đặt hệ thống chiếu sáng nhưng đèn không bật, bật không đầy đủ hoặc hoạt động không thường xuyên.

Những con số này không cho phép xem việc đèn tắt đơn thuần là một bất tiện đô thị. Vấn đề chiếu sáng công cộng không chỉ nằm ở một vài bóng đèn bị hỏng. Khi tình trạng kéo dài trên nhiều tuyến đường, câu hỏi đặt ra là nguyên nhân nằm ở đâu và việc khắc phục đang được thực hiện như thế nào?

Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã xảy ra 40 vụ tai nạn giao thông trên 31 tuyến đường đã được lắp đặt hệ thống chiếu sáng nhưng đèn không bật, bật không đầy đủ hoặc hoạt động không thường xuyên.

Đây có thể là sự cố thiết bị, hư hỏng hệ thống điện, thiếu vật tư, kinh phí bảo trì hoặc những vấn đề liên quan đến quá trình quản lý, vận hành. Muốn có câu trả lời chính xác, cần nhìn vào hồ sơ bàn giao tài sản, phạm vi quản lý của từng đơn vị và trách nhiệm xử lý sự cố.

Đáng chú ý, tại khu vực Vĩnh Phúc cũ hiện còn nhiều hạng mục chiếu sáng bị hư hỏng, xuống cấp. Trong đó có những tuyến mất khả năng chiếu sáng trong thời gian dài.

Vậy những hệ thống này hiện thuộc đơn vị nào quản lý? Khi một tuyến đường mất sáng, người dân phản ánh đến đâu? Đơn vị nào có trách nhiệm kiểm tra, sửa chữa và nguồn kinh phí được bố trí như thế nào?

Những câu hỏi này sẽ được làm rõ trong Kỳ 2: Vì sao đèn đường tắt?