Cảnh báo của các nhà khoa học thế giới đối với môi trường

SK&MT - Hơn 15.000 nhà nghiên cứu trên khắp thế giới vừa ký vào Báo cáo thứ hai về "ngày tận thế",đồng thời đưa ra cảnh báo về những nguy cơ Trái Đất đang phải đối mặt.

Bản ghi nhớ thứ hai nhấn mạnh: Những xu hướng lớn hiện nay như ấm lên toàn cầu, chặt phá rừng, giảm nguồn nước ngọt, sự tuyệt chủng của nhiều loài khác nhau và dân số gia tăng, tiến triển theo hướng xấu từ năm 1992.

"Sẽ đến lúc quá trễ để thay đổi lộ trình tự hủy diệt của chúng ta, và thời gian đang sắp hết. Chúng ta phải nhận thấy rõ Trái Đất và mọi sự sống trên đó là ngôi nhà duy nhất của chúng ta. Chúng ta phải tạo ra nhiều thành tựu lớn vì lợi ích của nhân loại".

Báo cáo dựa trên dữ liệu từ các cơ quan chính phủ, các tổ chức phi lợi nhuận và các nhà nghiên cứu, nhận định nhân loại đang mạo hiểm với tương lai của chính mình khi gây ra nhiều thiệt hại lớn và không thể khắc phục cho môi trường Trái Đất.

Báo cáo nêu ra những vấn đề môi trường cấp bách nhất trên thế giới, hầu hết đều diễn biến theo chiều hướng xấu thêm hơn kể từ năm 1992. Theo đó, các vấn đề môi trường đáng quan tâm bậc nhất là:

1. Giảm lượng nước ngọt: Lượng nước sạch bình quân đầu người thấp hơn một nửa so với những năm 1960. Rất có thể biến đổi khí hậu sẽ có tác động lớn đến lượng của nước ngọt do làm thay đổi chu trình thủy văn và lượng nước sẵn có.

2. Đánh bắt hải sản thiếu bền vững: Từ năm 1992, tổng sản lượng đánh bắt hải sản luôn đạt hoặc vượt quá sản sản lượng tối đa cho phép khai thác để duy trì sự bền vững của đại dượng. Tỷ lệ khai thác toàn cầu đã giảm, mặc dù nỗ lực đánh bắt đang gia tăng.

3. Các vùng chết ở đại dương: Các vùng chết được tạo ra chủ yếu phân bón và nhiên liệu hóa thạch bị rửa trôi xuống biển. Những khu vực này giết chết một số lượng lớn các sinh vật biển do thiếu oxy trong nước và ảnh hưởng dây chuyền đến toàn bộ hệ sinh thái biển.

Số lượng những vùng biển chết đã tăng lên đáng kể kể từ năm 1960 và và đến năm 2010 có hơn 600 hệ sinh thái biển bị đe dọa.

4. Mất rừng: Rừng là nguồn dự trữ cacbon, đa dạng sinh học và nước ngọt cho thế giới. Từ năm 1990 đến 2015, diện tích rừng trên thế giới đã bị giảm từ 4.128 triệu ha xuống còn 3.999 triệu ha và tổng diện tích rừng bị mất 129 triệu ha gần tương đương với diện tích Nam Phi.

5. Giảm đa dạng sinh học: Đa dạng sinh học của thế giới đang biến mất với tốc độ báo động và quần thể loài động vật có xương sống đang nhanh chóng suy giảm (WWF 2016). Nói chung, trên toàn cầu, số lượng cá, lưỡng cư, bò sát, chim chóc và động vật có vú đã giảm 58% trong giai đoạn 1970-2012.

6. Biến đổi khí hậu: Lượng khí carbon dioxide thải ra từ các nhiên liệu hóa thạch trên toàn cầu tăng mạnh từ năm 1960. Tương ứng với mức nhiệt độ bề mặt trung bình toàn cầu năm 1951-1980, phát thải CO2 cũng tăng lên nhanh chóng và được thể hiện bằng sự bất thường trong khí hậu. Kể từ năm 1998, thế giới ghi nhận liên tục 10 năm nóng nhất trong 136 năm.

7. Tăng dân số: Từ 1992, dân số thế giới đã tăng khoảng 2 tỉ người (35%). Với con số này, dân số thế giới không thể ngừng tăng lên trong thế kỷ này và có khả năng sẽ tăng từ 7,2 triệu người hiện nay lên con số đâu đó nằm giữa 9,6-12,3 tỉ người vào năm 2100.

Báo cáo cũng đề xuất những giải pháp có thể áp dụng để đảo ngược một số xu hướng tiêu cực như thúc đẩy sử dụng năng lượng xanh và năng lượng tái tạo, khuyến khích chế độ ăn nhiều rau củ, thành lập các khu bảo tồn trên đất liền và trên biển, tăng cường luật chống săn trộm và buôn bán động vật hoang dã.

"Sẽ đến lúc quá trễ để thay đổi lộ trình tự hủy diệt của chúng ta, và thời gian đang rút ngắn dần. Chúng ta phải nhận thấy rõ Trái Đất và mọi sự sống trên đó là ngôi nhà duy nhất của chúng ta. Chúng ta phải tạo ra nhiều thành tựu lớn vì lợi ích của nhân loại", các nhà nghiên cứu kêu gọi.

Các nhà khoa học kêu gọi cả thế giới chung tay hành động để giảm lượng khí thải và bảo vệ môi trường. "Làm việc cùng nhau ... chúng ta có thể đạt được tiến bộ to lớn cho nhân loại và hành tinh mà chúng ta phụ thuộc", bài báo kết luận với giọng điệu lạc quan.

Các nhà khoa học hàng đầu thế giới kêu gọi mọi người nên giảm nhu cầu tiêu thụ thịt, sinh ít con hơn và giảm nhu cầu khai thác và sử dụng tài nguyên hóa thạch, đồng thời sử dụng năng lượng xanh để cứu lấy hành tinh chung.

Năm 1992, Hiệp hội Các nhà khoa học có liên quan (UCS) đã công bố bản ghi nhớ đầu tiên mang tên "Cảnh báo của các nhà khoa học thế giới đối với nhân loại", trong đó nêu rõ: Nếu không kiểm soát, nhiều hoạt động hiện nay của chúng ta đang đặt tương lai mà chúng ta mong muốn cho xã hội loài người, thực vật và động vật vào tình thế nguy hiểm và cũng có thể thay đổi thế giới mà chúng ta đang sống đến nỗi sẽ không thể duy trì cuộc sống theo cách mà chúng ta biết". 1.700 nhà khoa học, trong đó có hầu hết các nhà khoa học đoạt giải Nobel thời đó cảnh báo rằng những tác động của con người đối với môi trường đang đặt ra "nguy cơ cho tương lai mà chúng ta mong muốn đối với xã hội loài người" và đưa ra một số xu hướng đáng lo ngại.

Hơn hai thập kỷ sau, tương lai của trái đất thậm chí còn tồi tệ hơn. Số liệu cập nhật cho biết, kể từ năm 1998 đến nay có 10 năm nóng nhất trong lịch sử đã được ghi nhận, trong khi số lượng cá, động vật lưỡng cư, bò sát, chim muông và động vật có vú đã giảm 58% từ năm 1970.

“Những người ký cảnh báo thứ hai này không chỉ đang báo động. Họ đang nêu ra những dấu hiệu rõ ràng cho thấy chúng ta đang tiến theo lộ trình kém bền vững. Chúng tôi hy vọng báo cáo sẽ châm ngòi cho một cuộc tranh luận rộng rãi trong cộng đồng về môi trường và khí hậu toàn cầu", giáo sư William Ripple, một trong các tác giả của báo cáo, chia sẻ.

Linh Đức