Châu Âu là trung tâm mới của dịch Covid-19

hàng loạt nước đã bắt đầu áp dụng các biện pháp khẩn cấp khi dịch lan nhanh.

Công viên giải trí Disneyland (California, Mỹ) đóng cửa vì Covid-19.

*Cuộc khủng hoảng sức khỏe nghiêm trọng nhất đối với nước Pháp

Tối 12/3 trong bài phát biểu đầu tiên trên truyền hình kể từ khi dịch bệnh Covid-19 xuất hiện ở Pháp, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thông báo quyết định đóng cửa tất cả trường học từ ngày 16/3. Đây là biện pháp quan trọng để chặn đà lây lan của dịch bệnh hiện đã lan tới tất cả các vùng ở Pháp.

Tổng thống Emmanuel Macron nhấn mạnh rằng dịch bệnh đã ảnh hưởng tới các châu lục, hoành hành tất cả các nước châu Âu và là cuộc khủng hoảng sức khỏe nghiêm trọng nhất đối với nước Pháp trong một thế kỷ qua. Tổng thống Pháp cho rằng dù vẫn duy trì giai đoạn 2/3 của dịch bệnh, nhưng dịch bệnh vẫn tiếp tục lan rộng và nhanh. Vì vậy ưu tiên cao nhất cho nước Pháp là sức khỏe của người dân. Ông E. Macron nói: Tôi không thể đánh đổi bất cứ điều gì mà thay vào đó là hành động để bảo vệ sức khỏe của người dân Pháp. Vì lợi ích của cả nước Pháp, từ thứ hai tuần tới, tất cả nhà trẻ, các cấp phổ thông và đại học sẽ đóng cửa. Đó là vì một lý do đơn giải: theo các nhà khoa học, trẻ em và học sinh là những đối tượng phát tán virus nhanh nhất.

Như vậy tuần tới hơn 12 triệu học sinh, sinh viên trên toàn nước Pháp sẽ nghỉ học cho tới khi có quyết định đi học trở lại.

Theo quyết định của Tổng thống Pháp, tất cả hệ thông giao thông công cộng được hoạt động nếu không sẽ làm ngưng trệ tất cả hoạt động của nước Pháp, trong đó có công tác chữa trị bệnh nhân bị bệnh dịch. Người đứng đầu Nhà nước Pháp cũng đề nghị người dân hạn chế đi lại, lựa chọn phương án làm việc ở nhà trong thời gian dịch bệnh hoành hành. Nhà nước sẽ hỗ trợ những người phải nghỉ việc hoặc giảm thu nhập do ảnh hưởng của bệnh dịch.

Tổng thống Pháp khẳng định: Sức khỏe là vô giá. Chính phủ sẽ huy động tất cả nguồn lực tài chính cần thiết để cứu chữa bằng mọi giá những người bị bệnh dịch.

*Tây Ban Nha phong tỏa 4 thị trấn vùng Câtlonia

Sau Italy, tình hình cũng đang diễn biến đặc biệt nghiêm trọng tại Tây Ban Nha. Trong ngày 12/03, số ca nhiễm virus Sars-CoV2 tại nước này đã lên tới 3.004 ca, tăng thêm gần 1.000 ca và số bệnh nhân thiệt mạng tăng gần gấp đôi chỉ trong 1 ngày, với 84 ca tử vong. Toàn bộ các thành viên của chính phủ Tây Ban Nha cũng đã phải tiến hành xét nghiệm sau khi Bộ trưởng Bộ Công bằng nước này là bà Irene Montero bị phát hiện dương tính với virus Sars-CoV2.

Chính quyền vùng Catalonia tại Tây Ban Nha quyết định phong toả 4 thị trấn tại vùng này với tổng số dân gần 70.000 người để ngăn chặn dịch Covid-19. Quyết định phong toả đối với 4 thị trấn là Igualada, Vilanova del Cami, Santa Margarida Montbui và Odena tại vùng Catalonia chính thức có hiệu lực từ 21h ngày 12/03. Toàn bộ gần 70.000 cư dân trong các thị trấn này sẽ không được phép di chuyển ra ngoài khu vực phong toả. Người bên ngoài cũng sẽ bị cấm đi vào khu vực. Chính quyền chỉ cho phép những người không cư trú tại khu vực này 3 giờ đồng hồ để rời đi.

Đây là lần đầu tiên lệnh phong toả được áp dụng tại Tây Ban Nha kể từ khi dịch Covid- 19 bùng phát tại nước này và là biện pháp mạnh nhất được áp dụng để hạn chế sự lây lan của virus. Trong ngày 12/03, Tây Ban Nha đã trở thành ổ dịch lớn thứ hai tại châu Âu với hơn 3.100 ca nhiễm bệnh và 84 người tử vong vì virus SARSCoV-2.

Giới chức y tế châu Âu đang cực kỳ lo ngại về các diễn biến dịch tại Tây Ban Nha và nhận định với tốc độ hiện nay, trong chưa đầy 1 tuần nữa nước này sẽ rơi vào tình trạng giống như Italy.

Hiện tại, các trường học ở khu vực thủ đô Madrid, nơi chiếm hơn một nửa số ca nhiễm bệnh, đã đóng cửa trong ít nhất 2 tuần. Nhiều vùng khác tại Tây Ban Nha cũng thực hiện các biện pháp tương tự. Chính phủ Tây Ban Nha đã phải tung ra gói cứu trợ tài chính đặc biệt trị giá 14 tỷ Euro nhằm cứu nền kinh tế nước này.

*Tại Đức, số liệu do Viện Robert Koch công bố cho biết nước này hiện có 2.078 ca nhiễm virus Sars-CoV2. Tuy nhiên, hãng thông tấn Đức DPA dẫn các nguồn tin độc lập cho biết, con số này là trên 2.400 ca. Đức cũng đã ghi nhận bệnh nhân thứ 5 thiệt mạng vì dịch.

Nhằm tập trung đối phó với dịch và tránh nguy cơ lây lan, đảng cầm quyền Dân chủ Thiên chúa giáo – CDU của nữ Thủ tướng Đức Angela Merkel đã quyết định hoãn Đại hội bầu chọn lãnh đạo của đảng này dự kiến tổ chức vào ngày 25/04.

*Tại Italy - “ổ dịch” châu Âu, số ca mắc Covid-19 tiếp tục tăng mạnh. Ngày 12/3, nước này ghi nhận thêm 2.651 ca mắc mới và tới 189 ca tử vong. Tổng số ca mắc bệnh tại Italy hiện tại là 15.113, trong đó có 1.016 ca tử vong. Italy hiện là nước có số ca mắc Covid-19 và số ca tử vong do dịch bệnh này cao thứ 2 thế giới sau Trung Quốc đại lục.

Ngoài các nước là ổ dịch lớn trên, trong ngày 12/03, hàng loạt nước châu Âu khác cũng đã bắt đầu áp dụng các biện pháp khẩn cấp khi dịch lan nhanh. Tại Hà Lan, chính quyền nước này cấm các buổi tụ tập trên 100 người kể từ ngày 12/03 sau khi số ca nhiễm virus Sars-CoV2 tại nước này tăng lên 614 ca.

Các nước Đan Mạch, Na Uy, Ireland ra lệnh đóng cửa toàn bộ trường học và nhiều cơ sở công cộng, huỷ bỏ các sự kiện thể thao. Riêng Đan Mạch đang từng bước thực hiện việc phong toả toàn quốc giống Italy khi số ca nhiễm virus Sars-CoV2 tại nước này đã lên tới 514 ca, tăng gấp 10 lần chỉ trong 3 ngày.

Các nước khác trong khu vực cũng thông báo thêm hàng trăm trường hợp nhiễm mới, cho thấy dịch bệnh chưa có chiều hướng giảm. Sau cuộc họp Hội đồng An ninh tối 12-3, Thủ tướng Bỉ thông báo quyết định đóng cửa trường học, quán cafe và nhà hàng cùng các cuộc tụ tập, biểu tình. Quyết định đóng cửa trường học cũng được Chính phủ Bồ Đào Nha đưa ra trong tối hôm qua. Trước đó, Ba Lan và Ukraine đã cho học sinh nghỉ hai tuần.

Tất cả các biện pháp khẩn cấp trên của các nước châu Âu đã tạo ra sự hoảng loạn trên các thị trường chứng khoán châu Âu trong ngày 12/03, đặc biệt trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa ra quyết định cấm tất cả công dân 27 nước thuộc EU nhập cảnh vào Mỹ.

*Cũng trong ngày 12/3, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã thông qua gói kích thích kinh tế lên tới 120 tỷ euro nhằm hỗ trợ nền kinh tế trong khu vực đang gặp nhiều khó khăn do bệnh dịch Covid-19. Chính phủ các nước trong khu vực liên tiếp công bố các biện pháp mạnh tay để hỗ trợ doanh nghiệp Dù vậy, thị trường chứng khoán của các nước trong khu vực EU vẫn đồng loạt lao dốc. Thị trường chứng khoán Paris mất tới 12,28%, mức giảm tồi tệ nhất trong lịch sử.

• Mỹ cấm đi lại giữa Mỹ và châu Âu

Sáng 12/3, Tổng thống Trump tuyên bố cấm đi lại giữa Mỹ và châu Âu, trừ Vương quốc Anh, trong 30 ngày. Quy định mới sẽ có hiệu lực bắt đầu từ đêm 13/3.

"Chúng tôi sẽ đình chỉ tất cả các chuyến đi từ châu Âu đến Mỹ trong 30 ngày tới. Các quy định mới sẽ có hiệu lực vào nửa đêm ngày 13/3. Những hạn chế này sẽ được điều chỉnh căn cứ theo điều kiện thực tế", Tổng thống Trump cho hay.

Chứng khoán Mỹ lao dốc với số điểm mất lớn chưa từng có sau khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố Covid-19 là đại dịch toàn cầu (pandemic) và tổng thổng Mỹ Donald Trump ngay lập tức tuyên bố chỉ các chuyến bay từ châu Âu đến Mỹ trong 30 ngày để đối phó với sự lây lan của đại dịch Covid-19. Quyết định bất ngờ của ông Donald Trump ngay lập tức làm rúng động thị trường tài chính toàn cầu. Chứng khoán châu Âu đón nhận thông tin với một phiên giảm chưa từng có trong lịch sự: giảm tới 11% không phải chỉ vì nỗi lo sợ dịch bệnh.

Giới đầu tư lo ngại châu Âu đang đứng bên bờ vực thẳm suy thoái sau quyết định của ông Trump và một quyết định đầy thất vọng của Ngân hàng Trung ương ECB: không hạ lãi suất mà chỉ bơm thêm thanh khoản cho hệ thống tài chính.

Một loạt các nước châu Mỹ ngày 12/03 đã thông báo các biện pháp cứng rắn nhằm hạn chế tốc độ lây lan của Covid-19. Argentina, Bolivia và Peru đã đồng loạt thông báo các biện pháp nhằm hạn chế sự lây lan của Covid-19 bao gồm đình chỉ các chuyến bay với châu Âu, ngừng cấp visa và cấm các cuộc tụ tập đông người. Argentina cho biết sẽ ngừng cấp visa cho khách du lịch từ các nước có dịch bao gồm Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và các nước châu Âu. Bolivia thông báo sẽ đình chỉ tất cả các chuyến bay với châu Âu và đóng cửa tất cả các trường học cho tới cuối tháng 3 và cấm các hoạt động với hơn 1.000 người.

Venezuela cùng ngày cũng đình chỉ các chuyến bay từ châu Âu và Colombia trong vòng 1 tháng do lo ngại Covid-19 mặc dù nước này chưa ghi nhận trường hợp lây nhiễm nào.

Quyết định của các nước châu Mỹ này được đưa ra sau khi Tổ chức y tế thế giới mới tuyên bố Covid-19 là đại dịch toàn cầu và Mỹ ngày 11/03 cũng tuyên bố ngừng các hoạt động đi lại từ châu Âu trong vòng 30 ngày.

*Trong khi đó tại châu Á, tình hình đã khả quan hơn: Trung Quốc đã kiểm soát được bệnh dịch; Hàn Quốc , kể từ 10/3 số người nhiếm bệnh đã giảm rỗ rệt... Nhiều kinh nghiệm phòng chống dịch các các nước châu Á đã được nêu gương.

Singapore: Hỗ trợ tài chính, thông điệp rõ ràng, phạt nặng

Trong giai đoạn đầu của dịch bệnh, Singapore dường như là một “ca khó”. Đến giữa tháng 2-2020, quốc đảo này đã ghi nhận 58 trường hợp nhiễm bệnh, một trong những con số cao nhất không tính dịch bệnh ở Trung Quốc. Mặc dù dịch xuất hiện khá sớm, nhưng các số ca mắc mới đã chậm lại trong những tuần gần đây và 78/160 bệnh nhân đã bình phục.

Kể từ khi dịch bắt đầu bùng phát, hàng nghìn người ở Singapore đã tự cách ly. Bất cứ ai thuộc diện này có thể được gọi nhiều lần trong ngày và được yêu cầu kết nối trực tuyến chia sẻ vị trí điện thoại của họ. Nhà chức trách cũng thực hiện kiểm tra đột xuất để đảm bảo mọi người tuân thủ. Những người bị cách ly nhưng không ở nhà có thể bị phạt tới 10.000 USD hoặc 6 tháng tù giam. Bên cạnh đó, Singapore hỗ trợ tài chính cho những người bị cách ly. Người lao động tự do được hỗ trợ 100 USD/ngày, ai không thể ở nhà cách ly có thể ở trong một cơ sở của Chính phủ. Mặc dù Singapore đề ra khoản phí điều trị với du khách, nhưng các xét nghiệm đều miễn phí.

Hồng Kông, Macau: Kiểm tra thân nhiệt, đóng cửa trường học từ rất sớm

Hồng Kông tuyên bố trường hợp nhiễm Covid-19 đầu tiên ngày 23-1. Trong 3 ngày tiếp theo, khi nhiều trường hợp mới xuất hiện, tình trạng khẩn cấp đã được tuyên bố. Hơn 5 ngày sau ca bệnh đầu tiên, đặc khu Hồng Kông bắt đầu đưa ra một số hạn chế đối với việc đi lại từ Trung Quốc đại lục. Ngày 3/2, các trường học được lệnh kéo dài kỳ nghỉ Tết Nguyên đán. Các công viên lớn, bao gồm khu nghỉ dưỡng Disneyland, đã ngừng hoạt động.

Tính đến ngày 11/3, cả đặc khu 7,4 triệu dân này chỉ xác nhận 120 ca dương tính với Covid-19, trong đó có 3 ca tử vong, mặc dù rất gần với Trung Quốc đại lục và dòng khách Trung Quốc đi lại mỗi ngày. Lý giải về thành tích này, có thể thấy chính quyền đã thông tin nhanh nhạy, kịp thời về các ca nhiễm như độ tuổi, nơi ở của họ cũng như bản đồ cho thấy vị trí chung của hàng nghìn người bị cách ly hoặc tự cách ly. Bên cạnh đó, ý thức của cư dân Hồng Kông được đánh giá cao. Quang cảnh phổ biến ở Hồng Kông thời đại dịch là rất ít người đi bộ dù đây là 1 trong những thành phố đông dân nhất thế giới. Gần như ai cũng đeo khẩu trang, dung dịch sát khuẩn sử dụng miễn phí. Giao thông công cộng dán đầy các áp phích tuyên truyền về y tế công cộng, trong khi lời kêu gọi mọi người rửa tay thường xuyên phát đi liên tục. Nhiều quán cà phê, cửa hàng và văn phòng kiểm tra thân nhiệt của người ngoài vào, người có thân nhiệt quá cao sẽ bị từ chối.

Cũng hoạt động theo mô hình “một quốc gia, hai chế độ”, đặc khu Macau đã được khen ngợi vì phản ứng quá nhanh nhạy của họ. Đầu tháng 2/2020, khi Macau xác nhận trường hợp nhiễm Covid-19 thứ 10, người đứng đầu chính quyền đặc khu Ho Iat Seng tuyên bố đóng cửa ngành công nghiệp sòng bạc trị giá 40 tỷ USD để ngăn virus lây lan. Các nhóm du lịch, phần lớn là du khách từ Trung Quốc đại lục vốn đóng góp lớn cho nền kinh tế Macau đã bị cấm. Các trường học đã bị đóng cửa.

Hàn Quốc lập ngân sách 10 tỷ USD để chống dịch. Nhật Bản hủy tất cả các sự kiện lớn, thậm chí cách ly tất cả những ai từ vùng dịch xin nhập cảnh. Mỗi nơi tình hình dịch bệnh khác nhau, khó có thể bê nguyên xi biện pháp phòng chống từ nước này sang nước kia, nhưng nhìn vào phản ứng của các nước châu Âu thì rõ ràng chưa coi dịch Covid-19 là mối đe dọa nghiêm trọng, dẫn tới các biện pháp chưa đủ mạnh.

Linh Đức