Gia tăng bệnh mù lòa do tiểu đường

(SK&MT) - Một nghiên cứu quốc tế vừa được công bố cho thấy chỉ trong vòng 20 năm qua, con số người bị mù do tiểu đường đã tăng lên nhanh chóng và tiểu đường hiện được xếp vào một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa ở nhiều nước trên thế giới, đặc biệt là ở các nước đang phát triển.

Bác sĩ Janet Leasher của trường đại học Nova Southeastern, đồng tác giả của cuộc nghiên cứu cho biết:những nguyên nhân ở đây chỉ có thể là: Thứ nhất là con người giờ sống lâu hơn. Chúng ta cũng biết là các bệnh về mắt do tiểu đường gây nên thường chỉ xảy ra ở gần giai đoạn cuối.Một nguyên nhân khác là ở một vài nơi trên thế giới người dân chưa được tiếp cận tới các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tốt để phát hiện bệnh sớm trước khi bệnh trở nặng thành mù lòa hoặc giảm thị lực nặng”.

Các vấn đề về mắt do tiểu đường xuất phát từ nguyên nhân lượng đường trong máu tăng cao thường xuyên khiến cho các mạch máu ở ngoài võng mạc mắt vốn đã mong manh lại càng dễ vỡ, gây chảy máu, làm ảnh hưởng đến thị giác.Trong một số những trường hợp bị tổn thương nặng, tức ở giai đoạn cuối, các mạch máu mới hình thành trở nên bất thường, làm hỏng võng mạc, tạo thành các vết sẹo trong mắt gây giảm thị lực và thậm chí mù lòa.

Theo Bác sĩ Janet Leasher, vấn đề ở mắt do bệnh tiểu đường nhiều khi tiến triển một cách thầm lặng. Người bệnh có thể không thấy có những triệu chứng gì ở giai đoạn đầu của bệnh cho đến khi bệnh được phát hiện thì đã quá muộn.

Nghiên cứu mới cũng cho thấy các khu vực Nam Á, Trung Đông, Bắc Phi và Tây Hạ Sahara là những vùng có nhiều trường hợp bị mù do tiểu đường nhất thế giới.

Nói về tình trạng này ở khu vực Châu Á, Bác sĩ Wong Tien Yin, chuyên khoa mắt, giám đốc trung tâm mắt quốc gia Singapore, đồng tác giả của nghiên cứu cho biết một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến vấn đề về mắt do tiểu đường tăng cao ở khu vực Châu Á là do số các ca tiểu đường tăng cao do những thay đổi trong xã hội và phát triển kinh tế:“Tiểu đường là vấn đề đang nổi lên ở các nước Đông Nam Á và châu Á nói chung. Có nhiều lý do liên quan. Thứ nhất là các nước trong khu vực đang chuyển từ các nền kinh tế đang phát triển sang phát triển. Những thay đổi trong xã hội kéo theo đó là những thay đổi về việc làm, môi trường, lối sống và cách ăn.Người dân ở các nước như Trung Quốc, Ấn Độ và nhiều nước trong khu vực Đông Nam Á đang chuyển nhanh từ lối sống nông thôn, nông nghiệp sang lối sống kiểu văn phòng, công ty. Điều này làm họ thay đổi cách sống và làm việc.

Bên cạnh đó, cũng có sự thay đổi trong cách ăn uống của người dân. vấn đề mà mọi người không hiểu là những thay đổi này diễn ra nhanh chóng trong một thế hệ và cơ thể con người không thể thay đổi kịp để thích ứng với những thay đổi.Điều này dẫn đến tỷ lệ người bị tiểu đường tăng cao, đặc biệt là đối với những người từng quen với lối sống kiểu nông thôn. Kéo theo đó là những biến chứng của tiểu đường như mù lòa, và các vấn đề về mắt”.

Theo Hiệp hội bệnh Tiểu đường Quốc tế, tính đến năm 2013 cả thế giới có khoảng 382 triệu người mắc bệnh tiểu đường, hơn 60% những người bị tiểu đường hiện sống ở khu vực châu Á.Hiệp hội này dự đoán trong vòng từ năm 2000 đến 2035, con số người bị tiểu đường khu vực Nam Á sẽ tăng thêm hơn 150%.

Theo bác sĩ Yin, một nhân tố khác cũng không kém phần quan trọng khiến số ca bệnh về mắt do tiểu đường tăng cao ở Châu Á là việc thiếu trang thiết bị và bác sĩ về mắt để phát hiện bệnh kịp thời:“Một nhân tố khác cũng quan trọng không kém được nói tới trong nghiên cứu này là dịch vụ chăm sóc sức khỏe truyền thống hiện có ở các nước thường được dùng để đối phó với các bệnh tức khắc.Chúng ta đã quen với những tình trạng như thương tật hoặc viêm nhiễm cần phải chăm sóc ngay ở những người trẻ.Bây giờ xã hội đòi hỏi phải đương đầu với loại bệnh tật có tính kinh niên hơn ở người lớn tuổi đòi hỏi có những chăm sóc lâu dài hơn, điều trị lâu dài hơn và các biện pháp phòng tránh.Tất cả những yếu tố này chưa sẵn có. Những gì đã được áp dụng ở các nước phương Tây trong nhiều thập kỷ qua để đối phó với tiểu đường hiện không được áp dụng đầy đủ ở các nước Châu Á”.

Theo bác sĩ Yin, trong số 50 nước tại Châu Á được điều tra về vấn đề mắt và tiểu đường thì chỉ có ¼ số nước có hướng dẫn nào đó về chăm sóc mắt cho người bị tiểu đường.

Bác sĩ Yin cũng cho rằng bên cạnh yếu tố thiếu cơ sở vật chất và bác sĩ, ở nhiều nước Châu Á, người dân cũng chưa hiểu hết về ảnh hưởng của tiểu đường đối với mắt: “Chúng tôi làm điều tra ở các nước châu Á và từ 80 đến 90% người dân ở đây vẫn không biết là tiểu đường có thể dẫn đến mù lòa”.

Theo bác sĩ Yin, một khi người bệnh đã có các bệnh về mắt nặng do tiểu đường, việc điều trị và đảo ngược tình hình là vô cùng khó khăn, nhất là ở các nước khu vực Châu Á nơi còn thiếu thốn các thiết bị y tế và bác sĩ:“Nhìn chung một khi họ đã bị mất thị lực thì họ cần phải được mổ bằng kỹ thuật lazer tốn kém và mất thời gian để tránh tình trạng nặng lên hoặc cải thiện tình hình.Cho nên một khi họ bị mất thị lực do tiểu đường thì việc đảo ngược tình hình là vô cùng khó khăn, trừ trường hợp ở một số nước phát triển như Mỹ, Australia hay Anh. Đây là vấn đề khiến nhiều người bị mù lòa.

Đó cũng là lý do mà Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã khuyến nghị là những người bị tiểu đường phải đi khám mắt ít nhất một năm một lần để phát hiện dấu hiệu bệnh về mắt do tiểu đường từ giai đoạn đầu.

Theo bác sĩ Janet Leasher, một khi người bệnh được khám mắt định kỳ mỗi năm một lần và tuân thủ các chế độ dinh dưỡng, thể dục và uống thuốc tiểu đường, vấn đề về mắt hoàn toàn có thể được kiểm soát.

Khi căn bệnh tiểu đường ngày càng trở nên phổ biến và được coi là một nguy cơ lớn cho sức khỏe cộng đồng trên toàn thế giới, các nhà khoa học và bác sĩ giờ đây đang chú ý nhiều hơn đến một tình trạng gọi là tiền tiểu đường để tìm cách ngăn chặn tình trạng này biến chuyển thành tiểu đường.

Một báo cáo mới được công bố gần đây của Cơ quan phòng chống và kiểm soát dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cho thấy hiện có đến 29 triệu người Mỹ bị tiểu đường, tức là cao hơn so với con số 26 triệu người vào năm 2010. Nhưng điều đáng chú ý là có đến tới 86 triệu người lớn Mỹ bị tiền tiểu đường, tức là có lượng đường trong máu hơi cao hơn mức bình thường nhưng chưa cao đến mức được xác định là bị tiểu đường. Theo CDC, nếu những người này không có những thay đổi đáng kể trong chế độ ăn và vận động thể chất hàng ngày để giảm cân, thì sẽ có khoảng 15 đến 30% trong số họ sẽ bị tiểu đường type 2 trong vòng 5 năm nữa.

Để xác định một người có bị tiền tiểu đường hay không, các bác sĩ thường làm các xét nghiệm về lượng glucose trong máu.

Theo bác sĩ Edward Greg, người bị tiền tiểu đường hoàn toàn có thể chuyển từ tình trạng tiền tiểu đường sang bình thường và đây là điều nên làm trước khi bị tiểu đường.Thường các bác sĩ khuyên những người bị tiền tiểu đường nên thay đổi chế độ ăn và năng vận động thể chất.

Mặc dù sự phát triển của khoa học ngày nay đã giúp cho những người bị tiểu đường có thêm nhiều loại thuốc mới và sống lâu hơn, giảm nguy cơ bị các biến chứng, nhưng theo các bác sĩ điều tốt nhất mà mọi người nên làm là nên tránh bị tiểu đường bằng cách kiểm tra tình trạng tiền tiểu đường của mình. Khi tình trạng tiền tiểu đường được kiểm soát, khả năng đảo ngược hoặc làm chậm lại tiến triển của bệnh tiểu đường được đánh giá là rất cao./.

Linh Đức