Kênh đào Phù Nam - Techo tác động mạnh mẽ đến vấn đề hạn hán ở ĐBSCL

Hình sơ đồ dự án Kênh đào Phù Nam Techo

Theo thông tin, Ban Thư ký của MRCS đã nhận được một công văn thông báo chính thức từ phía Campuchia vào ngày 8.8.2023 về dự án kênh đào Phù Nam - Techo. Trong thông báo nêu rõ, mục tiêu của dự án là tạo ra một mạng lưới giao thông đường thủy nội địa và kết nối hàng hải bằng cách xây dựng một tuyến đường thủy dài 180km. Dự án bao gồm việc mở rộng và đào sâu các kênh hiện có, cùng với việc đào một số đoạn mới để kết nối với biển, có khả năng chịu tải trọng 1.000 DWT và đảm bảo sự duy trì mực nước cho giao thông bằng cách cung cấp 3 trạm bơm đường thủy.

Theo chuyên viên của MRCS, ông Trần Đức Phú chia sẻ: Sau khi nhận được thông báo, Việt Nam thông qua Văn phòng thường trực của Ủy hội Sông Mê Kông đã gửi một công văn yêu cầu bổ sung thông tin và dữ liệu liên quan đến các mối quan ngại của các bên liên quan về tác động môi trường của dự án kênh đào Phù Nam - Techo với đồng bằng sông Cửu Long.

Dự án kênh đào Phù Nam - Techo: Những thách thức và ý kiến đóng góp

Dự án giao thông thủy Phù Nam - Techo là một dự án xây dựng kênh đào để nối sông Mê Kông với biển ở Campuchia. Dự án này được Chính phủ Campuchia khởi xướng vào năm 2022, với mục tiêu giảm sự phụ thuộc của Campuchia vào tuyến sông Cửu Long đi qua lãnh thổ Việt Nam. Hiện nay, hàng chục triệu tấn hàng hóa của Campuchia được xuất khẩu đi nước ngoài mỗi năm thông qua lối sông Cửu Long ở Việt Nam.

Gần 100 đại biểu tham dự cuộc họp được tổ chức tại thành phố Cần Thơ

Các đại biểu đã cùng nhau thảo luận về dự án kênh đào Phù Nam - Techo ở Campuchia, với nhiều ý kiến đa dạng và sâu sắc. Dự án này dự kiến sẽ tạo ra một tuyến giao thông thủy dài khoảng 180km tại Campuchia, với ba cống âu trên tuyến đường. Kênh sẽ được phân chia thành ba đoạn: đoạn đầu kết nối sông Mê Kông và sông Bassac, đoạn thứ hai trải dài trên sông Bassac hiện có, và đoạn cuối là kênh kết nối sông Bassac với biển.

Các đại biểu tham dự cuộc họp đã đưa ra nhiều ý kiến quan trọng, tập trung vào các vấn đề chính như tác động của dự án đối với môi trường ở cả Campuchia và Việt Nam, sự thiếu sót trong thông tin về dự án, và tác động mạnh mẽ của biến đổi khí hậu và sự chia sẻ nguồn nước với một lượng lớn hàng triệu tấn hàng hóa, đặc biệt là đối với môi trường và nông nghiệp ở đồng bằng sông Cửu Long.

Dự án kênh đào Phù Nam - Techo ảnh hưởng tới xâm nhập mặn

Theo PGS.TS. Lê Anh Tuấn, cố vấn của Viện Biến đổi khí hậu, Trường Đại học Cần Thơ, trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang diễn ra quyết liệt, vấn đề xâm nhập mặn đang gia tăng mạnh mẽ. Dự án Phù Nam - Techo có thể gây ra sự mất mát lượng nước lên đến khoảng 30% từ sông Tiền và sông Hậu khi hoạt động. Điều này sẽ có tác động nghiêm trọng đến tình trạng hạn hán và xâm nhập mặn đang leo thang ở đồng bằng sông Cửu Long. Ông cũng lưu ý rằng dự án này sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến đề án canh tác 1 triệu hecta lúa chất lượng cao với mục tiêu giảm phát thải, do thiếu nguồn nước.

PGS.TS. Lê Anh Tuấn bày tỏ lo ngại về vấn đề nguồn nước ở Đồng bằng sông Cửu Long khi kênh đào Phù Nam - Techo đi vào hoạt động

Mặc dù dự án chỉ mới ở giai đoạn "thông báo", nhưng việc sử dụng nguồn nước trực tiếp từ sông Bassac (liên kết với sông Hậu tại Việt Nam, là một trong những con phân lưu chính của sông Mê Kông) sẽ gây ra nhiều lo ngại từ các bộ ngành, địa phương, tổ chức quốc tế và cả các nhà khoa học về tác động xuyên biên giới của dự án này.

Ông Thim Ly, một chuyên gia của Ban Thư ký MRCS tại Campuchia, đã nhấn mạnh rằng trong quá trình thực hiện các dự án đập thủy điện ở Campuchia từ trước đến nay, luôn tiến hành thảo luận và tham vấn với các quốc gia liên quan. Đồng thời, ông cũng cho biết rằng kế hoạch tiếp theo sẽ là chia sẻ thông tin về thiết kế và các tài liệu liên quan với các quốc gia có liên quan. Ban Thư ký MRCS và các quốc gia tham gia vào dự án sẽ tiến hành rà soát các tài liệu mà chủ đầu tư đã cung cấp và đảm bảo việc thực hiện các kiến nghị đã được đưa ra trong các tuyên bố và kế hoạch hành động chung.