Khánh Hòa: Yêu cầu điều tra bổ sung và trả hồ sơ vụ tàng trữ xác rùa biển, trai tai tượng

SK&MT - Hôm nay, 11/1/2018, Tòa án nhân dân TP. Nha Trang đã mở phiên tòa xét xử và quyết định trả hồ sơ điều tra bổ sung vụ án của đối tượng Hoàng Tuấn Hải (sinh năm 1972) trú Phước Long, Nha Trang (Khánh Hòa) về tội danh Vi phạm các quy định về bảo vệ loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ theo quy định tại Khoản 1 Điều 190 Bộ luật hình sự 1999 (sửa đổi, bổ sung 2009). Đây là đối tượng trong vụ án các cơ quan chức năng phát hiện hơn 10 tấn rùa biển bị thu gom, chế tác và buôn bán trái phép cuối năm 2014, đây là vụ án được cho có số lượng rùa biển bị thu giữ lớn nhất trên thế giới.

Do tính chất tội phạm này xâm hại môi trường sinh thái nên xác định hậu quả do hành vi gây ra cũng phải căn cứ vào những thiệt hại đến môi trường sinh thái. Tuy thời điểm phạm tội, hành vi xảy ra chưa có văn bản pháp luật hướng dẫn; đây là loài động vật thuộc danh mục nguy cấp, quý, hiếm nên không thể định giá được. Tuy nhiên, với số lượng tang vật thu giữ được và đều nằm trong danh mục các loại có nguy cơ tuyệt chủng rất lớn, cực kỳ lớn, đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến đa sdangj sinh họa, môi trường sinh thái, ảnh hưởng xấu đến hình ảnh Việt Nam trong công tác bảo tồn các loài ĐV nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ với các nước trên thế giới, gây nguy cơ tuyệt chủng một số loại động vật thủy sinh, trong đó có trai tai tượng khổng lồ và rùa biển. Vì vậy, cần vận dụng Thông tư liên tịch số 19 (ngày 8/3/2007) hướng dẫn áp dụng một số điều của BLHS 1999 về các tội phạm trong lĩnh vực quản lý rừng, bảo vệ rừng, quản lý lâm sản và Công ước về buôn bán các loại động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) để đề nghị xem xét trách nhiệm hình sự của BC theo điểm d, khoản 2 điều 190 BLHS 1999.

Để có cơ sở xử lý vật chứng vụ án, đề nghị thu thập tài liệu có liên quan của các cơ quan khoa học hoặc bảo tàng chuyên môn nếu có nhu cầu sử dụng tang vật trong vụ án để làm phiên bản hoặc nghiên cứu khoa học không vì mục đích thương mại. Trước đó, ngày 29/11/2017, Tòa án nhân dân TP. Nha Trang mở phiên tòa xét xử BC Hoàng Tuấn Hải nhưng sau đó đã phải hoãn phiên tòa vì vắng mặt tất cả những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và nhân chứng.

Theo cáo trạng, từ ngày 19 đến 22/12/2014, qua kiểm tra, xác minh tin báo, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về môi trường phát hiện Hải cất giấu rất nhiều xác rùa biển tại khu vực chăn nuôi của nhà bà Vũ Thị Hải Thanh ở thôn Phước Lợi, xã Phước Đồng (Nha Trang) và nơi ở Cơ quan điều tra đã thu giữ 4.383 xác cá thể rùa biển, trong đó có nhiều loài nằm trong danh mục có nguy cơ tuyệt chủng rất lớn, cực kỳ lớn và thuộc phụ lục 1 CITES. Mở rộng điều tra, cơ quan chức năng còn thu giữ tại kho xưởng của Hải 5.056kg xác cá thể rùa biển khô. Hải khai nhận tuy không có giấy phép kinh doanh nhưng từ năm 2010 đã thu mua nhiều xác rùa trên của ngư dân để chế tác thành sản phẩm mỹ nghệ bán.

Tham dự và theo dõi phiên tòa tại Nha Trang, bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục thiên nhiên (ENV) chia sẻ: “ENV tôn trọng quyết định trả hồ sơ điều tra bổ sung của Tòa án nhân dân TP. Nha Trang, đặc biệt khi quyết định này đã cho thấy quyết tâm lớn của các cơ quan chức năng TP. Nha Trang trong việc xử lý nghiêm minh, góp phần răn đe, phòng ngừa tội phạm về động vật hoang dã. ENV mong chờ vào một bản án nghiêm khắc, tương xứng với tính chất nghiêm trọng trong hành vi của Hoàng Tuấn Hải trong thời gian tới. ENV cũng hi vọng kẻ chủ mưu thực sự của đường dây săn bắt, chế tác và buôn bán rùa biển này sẽ bị đưa ra ánh sáng và nghiêm trị trước pháp luật”.

Được biết, đây là vụ việc đã làm rúng động dư luận trong nước và quốc tế bởi một số lượng lớn xác rùa biển và các bộ phận của rùa biển, ước tính khoảng 7.000 cá thể được phát hiện. Phần lớn trong số này là đồi mồi, một loài rùa biển đặc biệt nguy cấp được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt nhưng thường bị khai thác trái phép để trang trí hoặc chế tác các sản phẩm mỹ nghệ như lược, đồ trang sức, gọng kính.

Hoàng Vũ