Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2026): LLVT Quân khu 9 với hành trình tri ân

Hành trình tri ân của LLVT Quân khu 9.

Nỗ lực lấy mẫu hài cốt liệt sĩ

Trung tuần tháng 7, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân 2 tỉnh An Giang và Đồng Tháp trang trọng tổ chức Lễ truy điệu, an táng 303 bộ hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh trong các thời kỳ chiến tranh ở Campuchia và trong nước, hầu hết chưa xác định được danh tính. Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp tổ chức Lễ truy điệu, an táng 68 hài cốt liệt sĩ do Đội K91 tìm kiếm, quy tập mùa khô 2025-2026. Trong số này, có 47 hài cốt được quy tập tại các tỉnh Prayveng và Pursat (Campuchia); 21 hài cốt tìm thấy trong nước.

Lễ truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp.

Lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để xét nghiệm ADN xác định danh tính.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng hành trình tìm kiếm các anh hùng liệt sĩ vẫn chưa bao giờ dừng lại, bằng tất cả trách nhiệm và lòng tri ân sâu nặng, Đảng, Nhà nước, Quân đội và nhân dân Việt Nam luôn coi việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ đặc biệt, là “mệnh lệnh từ trái tim”. Mỗi hài cốt liệt sĩ được tìm thấy là một cuộc trở về sau nhiều thập kỷ mong ngóng, là sự đoàn tụ thiêng liêng giữa những người con với quê hương, Tổ quốc, là niềm an ủi lớn lao đối với thân nhân, đồng đội và nhân dân cả nước.

Đọc lời điếu văn tại buổi lễ, ông Huỳnh Minh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp, xúc động bày tỏ: “Hôm nay, trong niềm tiếc thương và lòng biết ơn vô hạn, Tổ quốc trân trọng đón các anh trở về. Do điều kiện chiến tranh khốc liệt, đến nay 68 hài cốt liệt sĩ được quy tập trong đợt này vẫn chưa xác định được danh tính. Dù các anh quê ở đâu, chúng tôi nguyện gìn giữ, chăm sóc phần mộ của các anh như chính người thân của mình. Đồng thời, sẽ dốc hết sức để thực hiện hiệu quả “Chiến dịch 500 ngày đêm” để các anh sớm được trở về với tên tuổi, quê hương và vòng tay của gia đình sau bao năm tháng đợi chờ”.

Chiến sĩ Đội K91, Bộ CHQS tỉnh Đồng Tháp tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ.

Trước đó, vào sáng 20/3, những ngày đầu của “Chiến dịch 500 ngày đêm”, trong không khí trang nghiêm và xúc động tại Nghĩa trang Liệt sĩ Trà Ôn, xã Vĩnh Xuân, tỉnh Vĩnh Long, 4 hài cốt liệt sĩ đã chính thức được bàn giao và xác định danh tính sau nhiều thập kỷ chờ đợi. Những giọt nước mắt hạnh phúc hòa cùng nỗi đau thương ngày hội ngộ, khi các anh không còn là “liệt sĩ chưa biết tên”, mà đã trở về trong vòng tay ấm áp của gia đình và đồng đội. Đón người thân trở về sau hơn nửa thế kỷ trong hoàn cảnh âm dương cách biệt.

Ông Phạm Văn Chinh, thân nhân của liệt Phạm Văn Diện, tỉnh Nam Định (nay là tỉnh Ninh Bình) nghẹn ngào bày tỏ: “Từ năm 1975 đến nay, gia đình tôi chưa bao giờ nguôi hy vọng tìm được anh. Nhờ sự quan tâm, giúp đỡ của các cấp, các ngành và lực lượng làm nhiệm vụ, gia đình đã tìm được phần mộ của anh. Đây là niềm hạnh phúc, sự toại nguyện mà gia đình chúng tôi đã chờ đợi suốt hơn 50 năm. Nhờ sự xác nhận của khoa học, sau hơn nửa thế kỷ chờ đợi, anh tôi đã thật sự trở về với gia đình. Chúng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Đảng bộ, chính quyền tỉnh Vĩnh Long, xã Vĩnh Xuân, Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 9, Viện Pháp y Quân đội, Ban Liên lạc Cựu chiến binh Trung đoàn 1 tại Hà Nội cùng tất cả các cơ quan, đơn vị, cá nhân đã tận tâm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ”.

Trong không khí trang nghiêm và xúc động tại Nghĩa trang Liệt sĩ Trà Ôn, xã Vĩnh Xuân, tỉnh Vĩnh Long, 4 hài cốt liệt sĩ đã chính thức được bàn giao và xác định danh tính sau nhiều thập kỷ chờ đợi.

Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm”, tỉnh Vĩnh Long sẽ tiến hành lấy 20.726 mẫu hài cốt liệt sĩ chưa biết thông tin và biết một phần thông tin ở 33 nghĩa trang liệt sĩ địa bàn tỉnh để xét nghiệm ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Ông Văn Công Trí, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Ngãi, tỉnh Vĩnh Long cho biết, nghĩa trang liệt sĩ tỉnh tọa lạc tại phường Tân Ngãi, có gần 260 phần mộ liệt sĩ chưa có hoặc chưa rõ thông tin danh tính. Trước đây đã có 15 mẫu được lấy, địa phương sẽ phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng tiếp tục lấy mẫu sinh phẩm của hơn 240 phần mộ còn lại để phục vụ công tác giám định.

“Việc lấy mẫu ADN để xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là chủ trương giàu ý nghĩa nhân văn, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và sự tri ân sâu sắc đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Để triển khai hiệu quả nhiệm vụ này, chúng tôi đã chủ động tham mưu Thường trực Đảng ủy, HĐND, UBND phường xây dựng kế hoạch thực hiện theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo 515 của tỉnh; đồng thời huy động sự phối hợp của các ngành, đoàn thể, phân công rõ trách nhiệm cho từng lực lượng tham gia. Các tổ lấy mẫu ADN được tổ chức bài bản, thực hiện đúng quy trình chuyên môn, bảo đảm tiến độ, chất lượng và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho thân nhân các liệt sĩ. Thông qua hoạt động này, địa phương không chỉ góp phần xác định danh tính các liệt sĩ mà còn thể hiện trách nhiệm, tình cảm và lòng biết ơn của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân đối với những người đã cống hiến, hy sinh vì Tổ quốc”, ông Văn Công Trí khẳng định.

Trách nhiệm và lòng tri ân sâu nặng

Để công tác công tác lấy mẫu ADN được thực hiện chặt chẽ, Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 9 và các đơn vị, địa phương đã tổ chức rà soát, bổ sung, cập nhật hồ sơ, danh sách liệt sĩ, thống kê số lượng nghĩa trang và mộ liệt sĩ trong các nghĩa trang và mộ liệt sĩ do gia đình quản lý. Đến nay, các địa phương trên địa bàn đã hoàn thành việc xác minh, kết luận địa bàn, lập bản đồ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; bảo đảm kịp thời cơ sở vật chất, kinh phí phục vụ nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Lãnh đạo Tổng Cục Chính trị, Quân đội nhân dân Việt Nam dự Lễ truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp.

Hiện nay, 5/5 tỉnh, thành phố khu vực ĐBSCL đã thành lập các tổ công tác, các tổ (đội) chuyên trách, đã và đang ngày đêm nỗ lực lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đảm bảo đủ số lượng, đúng thành phần; tổ chức và tham gia tập huấn, bồi dưỡng quy trình nghiệp vụ cho lực lượng trực tiếp khai quật, lấy mẫu; hoàn thành việc lấy mẫu với các mộ chưa xác định được thông tin, bảo đảm chặt chẽ, đúng tiến độ, hiệu quả…

Theo Đại tá Cao Minh Tâm, Phó chính ủy Bộ CHQS tỉnh An Giang, trên địa bàn tỉnh có 20 nghĩa trang. Qua khảo sát, mỗi nghĩa trang có những đặc thù khác nhau, có những loại quách khác nhau và phần mộ cũng khác nhau. Để việc lấy mẫu ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được triển khai đồng bộ, chính xác và đúng tiến độ, Bộ CHQS tỉnh đã tổ chức khảo sát toàn bộ các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn, xây dựng phương án lấy mẫu phù hợp với điều kiện thực tế của từng nơi. Dự kiến đến ngày 27/7/2027 là hoàn thành việc lấy mẫu.

Song song với công tác lấy mẫu ADN, nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tiếp tục được các địa phương trên địa bàn Quân khu 9 triển khai tích cực. Trong giai đoạn mùa khô 2025-2026, 4 đội quy tập (K90, K91, K92, K93) đã tìm kiếm tại 10 tỉnh, thành phố bên Campuchia và một số địa phương trong nước. Nỗ lực này đã mang lại nhiều kết quả thiết thực trong công tác tri ân các anh hùng liệt sĩ. Từ khi triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm” đến nay, các đội quy tập của Quân khu đã tìm kiếm, quy tập, an táng 311 hài cốt liệt sĩ chu đáo, nghĩa tình…

Lãnh đạo Quân khu 9 dự Lễ truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp.

Theo chỉ tiêu Quân khu phấn đấu tìm kiếm, quy tập khoảng 1.450 hài cốt liệt sĩ; riêng trong năm 2026 sẽ tìm kiếm, quy tập khoảng 900 hài cốt liệt sĩ. Trong đó Đội K90 (Cục Chính trị Quân khu) 200 bộ; Bộ CHQS tỉnh An Giang 250 bộ; Bộ CHQS tỉnh Đồng Tháp 230 bộ; Bộ CHQS tỉnh Vĩnh Long 90 bộ; Bộ CHQS tỉnh Cà Mau 50 bộ; Bộ CHQS TP Cần Thơ 80 bộ. Phần còn lại sẽ phấn đấu hoàn thành trong năm 2027.

Mệnh lệnh từ tái tim

Công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ hiện ngày càng khó khăn hơn; địa hình chủ yếu là dốc cao, hiểm trở, lại bị thay đổi do tác động của thiên nhiên và yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội; những người trực tiếp biết thông tin về mộ liệt sĩ ngày càng ít dần và độ chính xác không cao. Các Đội làm nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thường đóng quân xa dân, điều kiện sinh hoạt, đi lại khó khăn... ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp dự Lễ truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tam Nông

Do vậy, Ban Chỉ đạo 515 Quân khu và các đơn vị, địa phương trên địa bàn tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm, hiệu quả các văn bản chỉ đạo các cấp; xác định tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ là việc làm thường xuyên, lâu dài, là nhiệm vụ chính trị trọng tâm để lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện chặt chẽ, quyết liệt hơn.

“Chúng tôi cũng xác định quán triệt sâu sắc về quan điểm của Đảng, Nhà nước và nhân dân và đặc biệt là nguyện vọng của nhân dân đối với việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; khắc phục mọi khó khăn, tìm ra nhiều biện pháp để làm tốt công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Dù còn một thông tin ở bất cứ chỗ nào, dù khó khăn đến đâu, cán bộ, chiến sĩ của Đội K90 luôn quyết tâm tìm kiếm, quy tập đưa các chú, các anh về với Tổ quốc, với quê hương, đất mẹ”. Thượng tá Lã Phú Huy, Đội trưởng Đội K90 khẳng định.

Theo Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 9, hiện nay Quân khu 9 có 116 nghĩa trang liệt sĩ với gần 156.000 phần mộ, trong đó có 83 mộ tập thể. Trong tổng số mộ liệt sĩ, có hơn 47.300 mộ chưa có thông tin; tổng số mộ cần lấy mẫu trong “Chiến dịch 500 ngày đềm” (gồm mộ chưa có thông tin và mộ có một phần thông tin là gần 92.600 mộ). Đây là khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng Quân đội, công an, y tế, khoa học và chính quyền địa phương. Ngoài việc lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ, công tác này còn nhằm xây dựng hoàn thiện và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu gene thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin phục vụ việc đối chiếu xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Lễ truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp.

Đại tá Nguyễn Thúc Linh, Phó chủ nhiệm Chính trị Quân khu 9, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo 515 Quân khu cho biết: Ban Chỉ đạo 515 Quân khu và các đơn vị, địa phương đã xây dựng kế hoạch thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm” bảo đảm chặt chẽ, khoa học, cụ thể, sát với đặc điểm nhiệm vụ; bổ sung, kiện toàn Ban chỉ đạo các cấp; làm tốt công tác phối hợp với Hội Cựu chiến binh, Ban liên lạc chiến đấu của các đơn vị, Ban chuyên trách, chính quyền, Quân đội Hoàng gia Campuchia và những người có chức sắc trong các cơ sở tôn giáo tuyên truyền, vận động nhân dân cung cấp thông tin về liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh trong các thời kỳ chiến tranh. Các đơn vị còn phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ với các Đội quy tập hài cốt liệt sĩ của Quân khu 5, Quân khu 7 để trao đổi thông tin, tạo điều kiện cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ.

Tìm kiếm, quy tập hài cốt và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị và mệnh lệnh từ trái tim. Với trách nhiệm và lòng biết ơn sâu sắc, Ban Chỉ đạo 515 các cấp và cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu 9 luôn quyết tâm vượt mọi khó khăn, sớm đưa các anh hùng liệt sĩ về yên nghỉ trong lòng đất mẹ.