Cần Thơ tìm giải pháp để nâng cao chỉ số đổi mới sáng tạo

Phát biểu tại hội thảo, Phó chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Nguyễn Văn Khởi cho biết: Bộ chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) sau hơn hai năm triển khai đã trở thành một công cụ đo lường thực chất, phản ánh toàn diện bức tranh kinh tế - xã hội dựa trên nền tảng tri thức của từng tỉnh, thành.

Nhiệm vụ chiến lược và cấp thiết

Đặc biệt, đối với Cần Thơ, trong bối cảnh mới khi hợp nhất không gian kinh tế - xã hội hướng tới một vùng phát triển thống nhất, việc nhìn nhận thực trạng chỉ số PII năm 2025 và tìm ra giải pháp bứt phá cho giai đoạn 2026 - 2030 là nhiệm vụ có tính chiến lược và hết sức cấp thiết.

Đại biểu tham dự hội thảo.

Hội thảo hôm nay nhằm đánh giá kết quả hoạt động KHCN, đổi mới sáng tạo và định hướng nâng cao chỉ số đổi mới sáng tạo của thành phố trong thời gian tới; phân tích vai trò của Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW đối với phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nâng cao chỉ số PII, hướng đến nâng cao năng lực cạnh tranh địa phương; lắng nghe và tiếp thu ý kiến, đề xuất từ các viện, trường, chuyên gia, doanh nghiệp về các giải pháp, định hướng mô hình phù hợp cho việc nâng cao chỉ số PII cho TP. Cần Thơ năm 2026, định hướng 2030 phù hợp với tình hình mới, khí thế mới, khát vọng mới của toàn xã hội...

Với kết quả và các khuyến nghị từ Hội thảo hôm nay sẽ là cơ sở quan trọng để UBND thành phố tham mưu, đề xuất các chỉ tiêu, nhiệm vụ, giải pháp đưa vào Nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố, cũng như các chương trình, kế hoạch hành động hàng năm của Cần Thơ trong giai đoạn 2026 – 2030.

Theo ông Huỳnh Văn Tùng, Trưởng đại diện Văn phòng Bộ tại miền Nam, Bộ KHCN, TP. Cần Thơ có nhiều lợi thế để hiện thực hóa các chủ trương của Đảng và phát huy hiệu quả Bộ chỉ số PII.

Ông Huỳnh Văn Tùng, Trưởng đại diện Văn phòng Bộ tại miền Nam, Bộ KHCN, phát biểu tại hội thảo.

Là trung tâm của vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), Cần Thơ có vai trò đầu tàu trong phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời là hạt nhân kết nối vùng và thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo. Với lợi thế về vị trí, hạ tầng ngày càng đồng bộ, cùng hệ thống các viện nghiên cứu, trường đại học và nguồn nhân lực chất lượng cao, thành phố có nhiều điều kiện để phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khẳng định vai trò trung tâm khoa học và công nghệ của vùng.

Những lợi thế đó đã được phản ánh khá rõ qua kết quả Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương năm 2025. Theo Báo cáo kết quả triển khai Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (Chỉ số PII) năm 2025 tại Công văn số 3505/BKHCN-ĐMST ngày 23/10/2025 của Bộ KHCN, Cần Thơ đạt 46,21 điểm, đứng đầu vùng Đồng bằng sông Cửu Long và xếp thứ 10/34 tỉnh, thành phố trên cả nước.

Thành phố thuộc nhóm dẫn đầu ở các trụ cột Thể chế (Đạt 65,87 điểm, xếp hạng 4/34 tỉnh, thành, thuộc nhóm 10 địa phương dẫn đầu trụ cột Thể chế); Sản phẩm tri thức, sáng tạo và công nghệ (Đạt 37,25 điểm, xếp hạng 6/34) và Tác động (Đạt 57,44 điểm, xếp hạng 9/34). Qua đó khẳng định hiệu quả trong xây dựng môi trường đổi mới sáng tạo và chuyển hóa kết quả khoa học, công nghệ thành động lực phát triển kinh tế - xã hội.

“Tôi mong rằng các ý kiến tại Hội thảo sẽ tập trung phân tích sâu kết quả Chỉ số PII của thành phố; đánh giá việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW trong phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đồng thời chia sẻ kinh nghiệm từ các địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp để đề xuất các giải pháp thiết thực, khả thi nhằm tiếp tục nâng cao Chỉ số PII và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của thành phố trong giai đoạn tới” – ông Tùng nói.

Xây dựng Cần Thơ là trung tâm AI của vùng

Phát biểu tham luận tại hội thảo, PGS.TS. Vũ Văn Tích, Phó Giám đốc Học viện chiến lược KHCN, Bộ KHCN, cho biết, chỉ số PII của Cần Thơ liên tục tăng qua các năm, thứ hạng được cải thiện ổn định, Cần Thơ dần trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của vùng ĐBSCL.

Phân tích về các điểm mạnh, điểm yếu của TP. Cần Thơ, PGS.TS. Vũ Văn Tích cho rằng nguyên nhân là do đổi mới sáng tạo vẫn thiên về quản lý nhà nước nhiều hơn, chưa thự sự và trở thành một chính quyền kiến tạo để tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Cạnh đó, nguồn lực KHCN còn phân tán, kinh phí nhỏ, dự án nhỏ, thiếu nhiệm vụ lớn. Cùng đó, liên kết 5 nhà (nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà đầu tư và nhà nông) chưa rõ nét.

“Đây là ba nguyên nhân cốt lõi không chỉ với Cần thơ mà cả vùng ĐBSCL” – ông Tích cho hay.

PGS.TS. Vũ Văn Tích, Phó Giám đốc Học viện chiến lược KHCN, Bộ KHCN, phát biểu tham luận tại hội thảo.

Từ đó, ông đề xuất 10 giải pháp đột phá nâng cao chỉ số PII của TP. Cần Thơ và vùng ĐBSCL trong tình hình mới. Trong đó, đáng chú ý là giải pháp “phát triển Cần Thơ như một trụ sở của ĐBSCL như thế mới đúng mô hình, đúng là trung tâm vùng”.

“Làm sao phải xây dựng Cần Thơ là một trung tâm AI của vùng, trung tâm chuyển đổi số, trung tâm khởi nghiệp, trung tâm logistics thông minh và trung tâm nông nghiệp công nghệ cao, cũng như là trung tâm kết nối thông qua các nền tảng… Nếu không như này thì Cần Thơ chỉ là một thủ phủ hành chính thuần túy, mà thủ phủ hành chính thì có biên giới rõ ràng của cấp tỉnh, thì nó không ý nghĩa, chúng ta phải phi địa giới” – ông Tích nêu.

Song song đó, ông cũng đề xuất thành lập trung tâm đổi mới sáng tạo của vùng đặt tại Cần Thơ; Xây dựng quỹ đổi mới sáng tạo vùng với các ý tưởng mới tập trung vào các lĩnh vực của đồng bằng là công nghệ sinh học, giống cây trồng, công nghệ thủy sản, kinh tế tuần hoàn…