Không “con giống” - nguyên nhân gây vô sinh ở nam giới
BS Lê Vương Văn Vệ - Giám đốc Bệnh viện Chuyên khoa Nam học và Hiếm muộn Hà Nội cùng nhóm cộng sự vừa công bố kết quả nghiên cứu 415 trường hợp vô sinh nam không có tinh trùng trong tinh dịch (Azoospermia) ở 2.150 cặp hiếm muộn được khám và điều trị tại bệnh viện này trong những năm qua.
Vô sinh nam vi không có “con giống”
Theo tiến sĩ Lê Vương Văn Vệ, không tinh trùng là trong tinh dịch không có “con giống”, là nguyên nhân gây vô sinh ở nam giới. Vô sinh nam chiếm tỷ lệ 45-50% trong vô sinh, và không “con giống” lại là nguyên nhân chủ yếu. Bệnh dễ chẩn đoán, nhưng điều trị lại rất khó khăn. Tuy vậy, với tiến bộ trong điều trị, đặc biệt là hỗ trợ sinh sản có khoảng 75-80% nam giới được chẩn đoán không tinh trùng trong tinh dịch vẫn có con bằng tinh trùng của mình.
Triệu chứng của không tinh trùng, theo tiến sĩ Vệ, rất khó chẩn đoán, nếu không xét nghiệm, phân tích tinh dịch. “Trên lâm sàng chúng tôi gặp nhiều nam giới hình thức ưa nhìn, tình dục vẫn tốt, trí tuệ phát triển nhưng tinh dịch lại không có tinh trùng. Và chỉ có phân tích tinh dịch mới xác định là Azoo hay không?” - tiến sĩ Vệ nói. Nguyên nhân không tinh trùng vô cùng phức tạp, trong thực hành lâm sàng người ta chia làm hai loại: Không tinh trùng do bít tắc đường dẫn tinh (Mào tinh hoặc ống dẫn tinh) và Không tinh trùng do vấn đề của sinh tinh.

Triệu chứng của không tinh trùng, theo tiến sĩ Vệ, rất khó chẩn đoán, nếu không xét nghiệm, phân tích tinh dịch.
Nguyên nhân sản xuất tinh trùng: Đôi khi, azoo lại là nguyên nhân tại tinh hoàn không có khả năng sản xuất tinh trùng, hoặc là rối loạn hoạt động của Trục đồi thị- tuyến yên - tinh hoàn. Nguyên nhân khác, là rối loạn nội tiết tố sinh dục, do thiếu nội tiết hoặc rối loạn sản xuất, mất cân bằng của quá trình sản xuất hay chuyển hóa hormone sinh dục. Cạnh đó là do tinh hoàn ẩn, đặc biệt nằm trong ố bụng, nếu không được phẫu thuật trước 24 tháng, hoặc phẫu thuật không tốt làm thương tổn động mạch, ống dẫn tinh gây teo tinh hoàn hoặc tắc ống dẫn tinh. Thương tổn hệ thống mạch máu do chấn thương, trong đó giãn tĩnh mạch tinh cũng là nguyên nhân làm thương tổn quá trình sinh tinh thậm chí không tinh trùng.
Azoo còn là di chứng của quai bị; bệnh do gene: rối loạn nhiễm sắc thể; hội chứng Klinefelter's Syndrome (XXY), XO, XX... Do đường dẫn, như thắt ống dẫn tinh triệt sản, viêm tắc ống dẫn tinh- mào tinh. Do di chứng của bệnh lây qua đường sinh dục (Sexually Transmitted Diseases) như lậu, chlamiadia..., lao mào tinh. Ngoài ra do không ống dẫn tinh bẩm sinh CBAV (Congenital Absence of Vans Deferens).
Thực tế lâm sàng - những con số biết nói
Nghiên cứu 415 nam giới không tinh trùng trong tinh dịch trong 2.150 cặp vô sinh được khám và điều trị tại Bệnh viện chuyên khoa Nam học và Hiếm muộn Hà Nội trong thời gian từ tháng 1/2006 đến 1/2010 cho thấy, bệnh không chừa ai, có người là kỹ sư, có người là phi công... Bác sĩ, nhân viên y tế gặp bệnh này không phải là ít. TS - BS Lê Vương Văn Vệ và các cộng sự đã nghiên cứu theo phương pháp phân loại theo nguyên nhân gây bệnh và giải phẫu (do đường dẫn hay không do đường dẫn tinh); cùng các phương pháp can thiệp chẩn đoán (PESA; TESA; Biopsy; chụp ống dẫn tinh…), cũng như phân tích biến đổi nội tiết tố sinh dục bằng kỹ thuật ELISA, mô học tinh hoàn.
Tiến sĩ Vệ cho rằng, trong những năm gần đây, chẩn đoán và điều trị vô sinh có nhiều tiến bộ. Thành công của phương pháp thụ tinh ống nghiệm, và ICSI mở ra tương lai mới trong điều trị vô sinh, đặc biệt là không tinh trùng trong tinh dịch. Cũng nhờ đó mà phân loại azoospermia trên lâm sàng cũng đơn giản và hiệu quả hơn. “Ở nước ta, đã có nghiên cứu sử dụng tinh trùng lấy từ tinh hoàn, hay mào tinh bằng các thủ thuật MESA.PESA, TESE.TESE, hoặc PESE ở bệnh nhân được chẩn đoán vô sinh do azoo không tinh trùng để hỗ trợ sinh sản. Chúng tôi tiến hành nghiên cứu 415 vô sinh nam do không tinh trùng trong tinh dịch, nhằm mục tiêu phân tích những biến đổi về nội tiết sinh dục, mô học tinh hoàn ở nhóm do đường dẫn và không do đường dẫn và phân loại azoo do đường dẫn và không do đường dẫn, cũng như nguyên nhân gây bệnh” - tiến sĩ Vệ nói.
Xét nghiệm tinh dịch đồ, trong 2150 cặp có 415 không tinh trùng trong tinh dịch, azoo chiếm khoảng 10 - 20% trong phân tích mẫu tinh dịch. Sau khi người bệnh được chẩn đoán xác định là vô sinh do không tinh trùng trong tinh dịch, các bác sỹ tiến hành các xét nghiệm và thủ thuật can thiệp. Khi nghiên cứu Azoo, các bác sỹ cũng đưa ra qui trình khám, xét nghiệm có giá trị trong tìm nguyên nhân gây bệnh. Về nội tiết sinh dục, nghiên cứu thấy có tác động trực tiếp đến sinh tinh qua chu trình: Đồi thị - tuyến yên và tinh hoàn. Bởi sự giải phóng FSH, LH… tác động đến recepter của tế bào leydigs và Sertoly theo tác động Fiedback. Cụ thể, FSH, LH và Testosteron bình thường ở nhóm azoo do đường dẫn thể hiện khả năng sinh tinh, cũng như tình dục ít biến đổi. Nhưng nhóm azoo không do đường dẫn FSH; LH tăng cao và Testosteron giảm có ý nghĩa (với p<0,001). Kết quả là do thương tổn không hồi phục của nhu mô tinh hoàn. Những thay đổi này, vừa là hậu quả, lại là nguyên nhân gây rối loạn chức năng sinh tinh cũng như hoạt động tình dục.
Để xác định chẩn đoán và lựa chọn phương pháp điều trị, theo tiến sĩ Vệ, ông và nhóm cộng sự tiến hành can thiệp các thủ thuật thám sát mào tinh, tinh hoàn, chụp ODT, phân tích NST. Thực hiện kỹ thuật MESA, TESA, PESA… “Chúng tôi thấy, hầu như bệnh nhân không tinh trùng được can thiệp thủ thuật ở mào tinh và tinh hoàn chiếm tới 84,57% (351/415 trường hợp). Thủ thuật này rất hữu ích trong chẩn đoán, xếp loại và tiên lượng điều trị”. Tiến sĩ cho biết, mô học tinh hoàn kết hợp, hoặc không phẫu thuật bộc lộ ống dẫn tinh là chuẩn vàng để xác định khiếm khuyết sinh tinh do tắc là nguyên nhân azoo. Trong mẫu sinh thiết, mô học tinh hoàn hầu như bình thường ở nhóm không ống dẫn tinh và tắc ống dẫn tinh - mào tinh. Còn nhóm azoo không do đường dẫn, nhu mô tinh hoàn thương tổn, lòng ống sinh tinh giãn rộng lấp đầy khoảng mỡ hoặc keo hóa, tế bào dòng tinh ngừng trưởng thành, chỉ có tế bào sertoly và xơ hóa ống.
Trong các mẫu phân tích nhiễm sắc thể giới tính, bất thường nhiễm sắc thể chiếm 12,79% (22/172 trường hợp). Cũng gặp nguyên nhân azoo do hội chứng Klinerfelter, hoặc chuyển đoạn, mất vi đoạn của nhiễm sắc thể giới tính. Nghiên cứu còn cho thấy, teo tinh hoàn - rối loạn sinh tinh gặp nhiều nhất, sau đó là không ống dẫn tinh bẩm sinh (70 trường hợp), tắc ống dẫn tinh - mào tinh gặp 85 trường hợp.
Các nguyên nhân khác, như rối loạn nhiễm sắc thể, tiền sử mắc bệnh quai bị chiếm 6,98%, giãn tĩnh mạch tinh có 15 trường hợp, tinh hoàn lạc chỗ có 14 trường hợp và không rõ nguyên nhân là 14 trường hợp. “Chúng tôi chia bệnh nhân thành hai loại: azoo do đường dẫn (không ống dẫn tinh bẩm sinh; Tắc ống dẫn tinh - mào tinh). Nhóm không do đường dẫn, có ống dẫn, mào tinh bình thường. Trong đó không ống dẫn tinh bẩm sinh chiếm 16,86% (70/415 trường hợp); tắc ống dẫn tinh - mào tinh chiếm 20,48% (85/415 trường hợp), nguyên do hậu quả của bệnh lây qua đường tình dục, lao mào tinh, chấn thương. Nhóm do đường dẫn có thể được phẫu thuật (V-E), hoặc hỗ trợ sinh sản (ART: ICSI), với khả năng trở thành cha sinh học rất cao” - lời tiến sĩ Vệ.
Tóm lại, kết quả nghiên cứu 415 trường hợp vô sinh nam do azoo trong 2150 cặp hiếm muộn (chiếm tỷ lệ 19,30%) cho thấy, Azoo do đường dẫn chiếm 37, 49% (155/415 trường hợp vô sinh nam không có tinh trùng trong tinh dịch), và không do đường dẫn 62,65% (260/415 trường hợp). Các thủ thuật PESA - TESA - Biopsy chiếm 84.57% (351/415 trường hợp); có tinh trùng trong mào tinh và nhu mô tinh hoàn chiếm 40.17% (141/351 trường hợp); Không tinh trùng, nhu mô tinh hoàn teo, xơ hóa chiếm 59.82% (210/ 351 trường hợp)... Nội tiết sinh dục (FSH, LH, Testosteron) thay đổi có ý nghĩa ở nhóm azoo không do đường dẫn. Nguyên nhân gây bệnh bao gồm không ống dẫn tinh bẩm sinh, tắc ống dẫn tinh - mào tinh do di chứng mắc bệnh đường sinh dục, bất thường nhiễm sắc thể giới tính, đứt đoạn, chuyển vi đoạn... di chứng quai bị, giãn tĩnh mạch tinh… và không rõ nguyên nhân chỉ chiếm 3,37% (14/415 trường hợp).
Theo Hoàng Nam (Tiền Phong/Tri thức trẻ)
Các tin khác
Sốt xuất huyết Dengue: Thay đổi khó lường, lan rộng và phức tạp hơn
Khám, tầm soát bệnh lý về mắt miễn phí cho gia đình chính sách tại xã Trường Xuân, Cần Thơ
Lợi ích thực tế mang lại sẽ là thước đo thành công của chuyển đổi số y tế
Cần Thơ: Cấp cứu thành công bệnh nhân lao phổi biến chứng hẹp thanh quản
Quy định mới về cấp giấy chứng nhận bị phơi nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp
Trường Đại học Y Dược Cần Thơ có nữ Hiệu trưởng đầu tiên
Bộ Y tế triển khai 100 ngày bảo đảm mỗi người dân có Sổ sức khỏe điện tử
Chương trình khám sức khỏe miễn phí tại 4 phường ở Hà Nội
Bệnh viện Đa khoa thành phố Cần Thơ làm chủ kỹ thuật phẫu thuật đa chấn thương khớp gối
Đọc nhiều
Bệnh viện Quân y 121 ứng dụng kỹ thuật cao trong điều trị viêm tụy cấp nặng
Hành trình đi tìm công lý
Xây dựng Bệnh viện Quân y 121 ngày càng khang trang, hiện đại
Quân khu 9 thăm bệnh binh đang điều trị tại Bệnh viện Quân y 121
Cà Mau khẩn trương thụ lý, xác minh tố cáo của công dân
Videos
E-magazine Inforgraphic Video
Nghi vấn xả thải ngầm khiến nguồn nước kênh mương tại xã Bình Minh (TP Hà Nội) ô nhiễm kéo dài
Thủ tướng động viên lực lượng bảo đảm vệ sinh môi trường ở Hà Nội
Diễn văn của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên bế mạc Đại hội XIV của Đảng
Đại hội XIV của Đảng sự kiện trọng đại của đất nước trong giai đoạn mới
Hợp tác xã bệ đỡ vùng trồng rau an toàn tập trung tại Hưng Yên
Hưng Yên sản xuất rau quả công nghệ cao hướng đi bền vững cho nông nghiệp sạch
Xã Ô Diên – Hà Nội: Bất cập từ bãi vật liệu xây dựng gây ô nhiễm môi trường và trách nhiệm quản lý tại địa bàn cơ sở
Cảnh báo hành vi giả danh cán bộ thuế, cơ quan thuế để lừa đảo
Mô hình nhãn khoa chuyên sâu, chăm sóc thị lực toàn diện
Sở Y tế TP. Cần Thơ: Tiếp nhận khoảng 5,6 triệu lượt khám 6 tháng đầu năm 2026
Hội thảo quốc tế "Tế bào gốc: Từ nghiên cứu lâm sàng đến ứng dụng thực tiễn"
Cần Thơ: Cấp cứu thành công bệnh nhân lao phổi biến chứng hẹp thanh quản
Khám, tầm soát bệnh lý về mắt miễn phí cho gia đình chính sách tại xã Trường Xuân, Cần Thơ
Những chính sách nhân văn chăm lo đời sống người cao tuổi
Phú Thọ: Quyết liệt triển khai "hàng rào" dập dịch, giữ an lành cho ngày hè
Cảnh báo tình trạng lười vận động ảnh hưởng tới thể lực
Lộ trình vaccine HPV được đưa vào danh mục vaccine tiêm miễn phí từ 1/7
Nhiều nhóm thuốc chữa ung thư, tim mạch sẽ được Quỹ BHYT chi trả
Từ 1/7, UBND các tỉnh, thành phố sẽ cấp phép quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe
Kháng sinh có thể trở nên “vô dụng”: Hiểm họa từ thói quen dùng thuốc sai cách tại Việt Nam
Nguy cơ xâm nhập biến chủng Omicron vào Việt Nam là rất lớn
Giải pháp thích ứng với vi rút corona
Thủ tướng ký ban hành Nghị quyết về mua vắc-xin Covid-19
Rửa tay là biện pháp hàng đầu phòng bệnh tay chân miệng
Ca cấp cứu bị rắn cắn “đặc biệt” ở Bệnh viện Quân y 121 đã được xuất viện
Kỳ tích hồi sinh bé 3 tuổi đuối nước
Nữ bác sỹ tận tâm với người bệnh
Thiếu tá Nguyễn Quốc Công tận tình chăm sóc sức khỏe người dân nơi biển đảo Tây Nam
Không để tình trạng ứng phó thụ động, bất ngờ với COVID-19
An Giang tăng cường kiểm soát, ngăn chặn bệnh cúm gia cầm
Bộ Y tế đã cấp phép, gia hạn hơn 13.500 số đăng ký thuốc, vaccine, sinh phẩm
