Số tử vong vì ma tuý trên thế giới là “cao không thể chấp nhận được”

(SK&MT) - Theo Phúc trình Ma túy Thế giới vừa công bố, có 207.000 trường hợp tử vong do sử dụng ma tuý mỗi năm và đây được xem là "số tử vong cao không thể chấp nhận vốn có thể tránh được nếu có sự can thiệp thích hợp".

Trong hai năm qua, việc sử dụng heroin và các ca tử vong do quá liều dường như đã tăng mạnh tại một số quốc gia ở Bắc Mỹ cũng như Tây và Trung Âu. Báo cáo ghi nhận tại Mỹ, số người sử dụng heroin trong năm 2014 gần gấp ba lần con số của năm 2003 và số ca tử vong liên quan đến ma túy tăng gấp năm lần so với năm 2000.

Về các chất ma túy tổng hợp, báo cáo cho biết trong năm ngoái ghi nhận có 75 chất gây nghiện tác động thần kinh mới dù dữ liệu còn tiếp tục được cập nhật, trong khi tổng số của năm trước là 66. Chất gây nghiện Methamphetamine hiện thống lĩnh thị trường các loại ma túy tổng hợp toàn cầu, và đang mở rộng ở Đông Á và Đông Nam Á. Sử dụng methamphetamine dạng tinh thể ngày càng tăng ở các khu vực thuộc Bắc Mỹ và châu Âu. Số lượng các vụ bắt giữ ATS kể từ năm 2009 – tăng gần gấp đôi ở mức trên 144 tấn trong năm 2011 và 2012, và vẫn ở mức độ cao vào năm 2013 – cho thấy thị trường ATS mở rộng nhanh chóng trên toàn cầu. Cho đến tháng 12/2014, có tổng cộng 541 loại chất kích thần mới (NPS) có tác động tiêu cực đến sức khỏe đã được phát hiện và báo cáo tại 95 quốc gia và vùng lãnh thổ - gia tăng 20% so với số lượng 450 loại của năm trước đó.

Vẫn theo UNODC, việc gieo trồng cây thuốc phiện ở Afghanistan đã giảm đáng kể, gần 50 %. Kết quả là sản lượng thuốc phiện chung trong năm ngoái giảm 38% so với năm 2014, xuống tới mức chưa từng thấy kể từ cuối thập niên 90.

UNODC nhấn mạnh tới mối liên hệ chặt chẽ giữa nghèo đói với một số khía cạnh của việc lạm dụng và sử dụng ma túy bất hợp pháp. Phúc trình nêu rõ "Gánh nặng của vấn đề sử dụng ma túy xuất phát từ những người nghèo trong mối tương quan với xã hội mà họ sinh sống". Báo cáo cho biết thêm rằng điều này có thể thấy rõ khi phân tích các khía cạnh khác nhau của tình trạng bị gạt ra bên lề xã hội, chẳng hạn như tình trạng thất nghiệp và trình độ học vấn thấp".

Phúc trình Tình hình Ma túy Thế giới cũng nhấn mạnh rằng các tuyến đường buôn lậu ma túy dạng thuốc phiện liên tục chuyển dịch, heroin có nguồn gốc ở Afghanistan có thể đi tới các thị trường mới. Các vụ bắt giữ gần đây cũng cho thấy rằng hiện tượng các lô hàng heroin lớn từ Afghanistan được nhập lậu qua Ấn Độ Dương vào Đông Phi và Nam Phi ngày càng phổ biến. Tây Phi tiếp tục trở thành khu vực trung chuyển buôn lậu cocain từ Đại Tây Dương đi châu Âu và Đông Âu cũng đang nổi lên như một khu vực quá cảnh và điểm đến của loại ma túy này.

Theo ông Yury Fedotov, Giám đốc điều hành UNODC, năm 2014, sản lượng thuốc phiện toàn cầu lên đến 7.554 tấn – mức cao thứ hai kể từ cuối những năm 1930, điều này chủ yếu là do diện tích trồng cây thuốc phiện gia tăng đột biến ở Afghanistan - nước trồng nhiều thuốc phiện nhất. Trong khi những vụ bắt giữ toàn cầu về heroin, tăng 8%, thì những vụ bắt giữ morphine bất hợp pháp lại giảm 26% trong giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2013. Ông Fedotov nhấn mạnh rằng cần phải làm nhiều việc hơn nữa nhằm tăng cường nhận thức, hiểu biết và giải quyết tình trạng lệ thuộc vào ma túy như một tình trạng mãn tính về sức khỏe, giống như các tình trạng mãn tính khác như bệnh tiểu đường hoặc cao huyết áp, phải mất một thời gian dài, một quá trình điều trị và chăm sóc dài hạn. “Không có biện pháp khắc phục nhanh chóng và đơn giản nào đối với vấn đề lệ thuộc ma túy, và chúng ta cần đầu tư xây dựng giải pháp điều trị dựa vào bằng chứng y học”.

Linh Đức