Tăng trưởng xanh làm nền tảng - sự chuyển mình của ngành nông lâm nghiệp Phú Thọ

Những cánh đồng chuyên canh, những vùng chè xanh bạt ngàn, trang trại chăn nuôi quy mô lớn hay những lồng cá nhẹ sóng trên sông hồ đã trở thành minh chứng rõ nét cho sự chuyển dịch đúng hướng của nông nghiệp đất Tổ.

Bà Phùng Thị Kim Nga - Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh trong chương trình hội nghị kết nối giao thương giữa các nhà cung cấp khu vực Đông Bắc với doanh nghiệp xuất khẩu và tổ chức xúc tiến thương mại

Trên nền tảng đó, ngành nông - lâm - thủy sản không chỉ góp phần quan trọng trong tăng trưởng kinh tế mà còn đóng vai trò then chốt trong đảm bảo an ninh lương thực, tạo việc làm và nâng cao đời sống nông dân. Những đổi thay từ quản lý đến sản xuất, từ cây trồng, vật nuôi cho tới sản phẩm OCOP là minh chứng cho một hướng đi bền vững, hiện đại và giàu tiềm năng.

Trong bối cảnh kinh tế có nhiều biến động sau đại dịch, Phú Thọ vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng GRDP ngành nông, lâm, thủy sản theo giá so sánh 2010 đạt mức bình quân 3,5%/năm một con số cho thấy sự nỗ lực lớn và tầm nhìn chiến lược đúng đắn. Riêng năm 2025 ước tính giá trị tăng thêm đạt khoảng 3,14%, trong đó nông nghiệp tăng 2,8% (trồng trọt 2,91%, chăn nuôi 2,69%, dịch vụ 3,17%), lâm nghiệp tăng 5,58%, thủy sản 5,41%.

Toàn tỉnh hiện có 686 vùng trồng trọt tập trung với tổng diện tích 82,8 nghìn ha. Phú Thọ cũng đã cấp và quản lý 788 mã số vùng trồng, trong đó có 106 mã phục vụ trực tiếp cho xuất khẩu yếu tố quan trọng giúp nông sản của tỉnh vươn ra thế giới, tiếp cận các thị trường khó tính.

Giá trị sản phẩm bình quân trên mỗi ha đất canh tác và nuôi trồng thủy sản ước đạt 140 triệu đồng, tăng 25 triệu/ha so với năm 2020. Đây không chỉ là con số biết nói mà còn là minh chứng rõ nét cho hiệu quả kinh tế nhờ thay đổi cơ cấu giống, mùa vụ, quy trình canh tác và nhất là tư duy sản xuất hướng thị trường.

Một điểm sáng rõ rệt của giai đoạn 2021-2025 là sự chuyển đổi mạnh mẽ của ngành trồng trọt. 16.848,3 ha đất lúa kém hiệu quả được thay thế bằng những loại cây trồng mới có giá trị kinh tế cao hơn như chè, chuối, bưởi hay những giống lúa chất lượng cao phục vụ chế biến sâu. Cơ cấu cây trồng chuyển dịch không chỉ giúp gia tăng giá trị mà còn mở rộng hướng đi sản xuất theo chuỗi, phục vụ xuất khẩu.

Toàn tỉnh hiện có 686 vùng trồng trọt tập trung với tổng diện tích 82,8 nghìn ha. Phú Thọ cũng đã cấp và quản lý 788 mã số vùng trồng, trong đó có 106 mã phục vụ trực tiếp cho xuất khẩu yếu tố quan trọng giúp nông sản của tỉnh vươn ra thế giới, tiếp cận các thị trường khó tính.

Công ty TNHH đầu tư và phát triển trà UT trong hội nghị kết nối giao thương giữa các nhà cung cấp khu vực Đông Bắc với doanh nghiệp xuất khẩu và tổ chức xúc tiến thương mại

Từ đồng đất truyền thống, người nông dân Phú Thọ ngày nay đã tiếp cận tư duy sản xuất mới: làm nông nghiệp nhưng làm bằng khoa học, bằng công nghệ, bằng quy trình và bằng bài toán kinh tế. Những cánh đồng mẫu lớn tại Tam Nông, Thanh Ba, vùng chè xanh tại Tân Sơn, hay diện tích bưởi lớn tại Hòa Bình sau sáp nhập đã hình thành các chuỗi giá trị, đưa sản xuất từ nhỏ lẻ sang bài bản.

Chăn nuôi tiếp tục là ngành có tốc độ tăng trưởng cao, chiếm tỷ trọng lớn trong nội bộ ngành nông nghiệp đạt 60,9%. Sản lượng thịt hơi các loại năm 2025 ước đạt 470,48 nghìn tấn, tăng 23,2% so với năm 2020. Nguồn cung từ chăn nuôi đủ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nội tỉnh khoảng 40% và còn 60% được tiêu thụ tại hơn 20/34 tỉnh, thành trên cả nước.

Trang trại chăn nuôi bò sữa trên địa bàn tỉnh

Đàn vật nuôi được phát triển theo hướng trang trại tập trung: đàn lợn đạt 454,4 nghìn con, đàn gà 5,3 triệu con, đàn bò 13,9 nghìn con. Các mô hình liên kết giữa nông dân - doanh nghiệp - nhà phân phối ngày càng hiệu quả, tiêu biểu như chuỗi chăn nuôi bò sữa ở Vĩnh Tường, Lập Thạch, Tam Đảo liên kết với các tập đoàn sữa lớn như Vinamilk, Cô gái Hà Lan; chuỗi lợn liên kết với Công ty CP… Đây là bước tiến quan trọng, giảm rủi ro thị trường, ổn định giá bán và tạo đầu ra bền vững cho người dân.

Thủy sản cũng ghi dấu phát triển ổn định với sản lượng năm 2025 ước đạt 83,89 nghìn tấn. Nuôi cá lồng trên lòng hồ Hòa Bình, sông Đà, sông Lô với gần 6,45 nghìn lồng cá đã mở ra hướng đi mới: sản xuất gắn du lịch sinh thái, kết hợp chế biến sâu, gia tăng giá trị xuất khẩu.

Phú Thọ hiện có tỷ lệ che phủ rừng 43,6% mức cao và ổn định trong các tỉnh trung du miền núi. Đặc biệt, diện tích rừng được cấp chứng chỉ FSC năm 2025 ước đạt 54.000 ha, cùng 26,8 nghìn ha rừng gỗ lớn. Đây là tiền đề quan trọng để tỉnh tham gia thị trường tín chỉ carbon là xu hướng kinh tế xanh đầy triển vọng trong tương lai gần.

Khai thác gắn với trồng lại rừng, quản lý rừng bền vững và phát triển giống cây bản địa đang mở ra một hướng đi song hành giữa kinh tế – môi trường. Lâm nghiệp không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần bảo vệ đất, nguồn nước, khí hậu và cảnh quan sinh thái tự nhiên.

Đến năm 2025, toàn tỉnh có 609 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, trong đó có 6 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao. Nhiều sản phẩm nông nghiệp đã được đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ, có thương hiệu rõ ràng và giá trị thị trường cao như thịt chua Thanh Sơn, gà nhiều cựa Tân Sơn Phú Thọ, bưởi đỏ Hòa Bình, chè búp tím UT… Đây là niềm tự hào lớn, khẳng định tên tuổi nông sản đất Tổ trên bản đồ thực phẩm Việt Nam.

Trong giai đoạn 2025-2030, tỉnh Phú Thọ đang đẩy mạnh thu hút doanh nghiệp, hợp tác xã và nhà đầu tư tham gia sâu vào khâu chế biến và tiêu thụ nông sản.

Hợp tác xã OCOP không chỉ là giới thiệu sản phẩm, mà là câu chuyện về văn hóa, về làng nghề, về con người và hồn đất. Mỗi sản phẩm 5 sao là một cánh cửa mở ra thị trường rộng lớn hơn, là cơ hội để nông dân đổi đời, để vùng quê được đánh thức tiềm năng.

Theo thông tin từ Sở nông nghiệp và môi trường thông tin đến Tạp chí Sức khoẻ và môi trường thì với định hướng phát triển nông nghiệp xanh, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn 2025-2030, tỉnh Phú Thọ đang đẩy mạnh thu hút doanh nghiệp, hợp tác xã và nhà đầu tư tham gia sâu vào khâu chế biến và tiêu thụ nông sản. Kế thừa các chính sách hỗ trợ trước hợp nhất (Phú Thọ - Vĩnh Phúc -Hòa Bình), Sở Nông nghiệp và Môi trường đang tham mưu UBND tỉnh ban hành nghị quyết mới cho giai đoạn 2026-2030, tập trung vào ba nhóm hỗ trợ trọng tâm: phát triển cây trồng chủ lực, thúc đẩy chăn nuôi an toàn tuần hoàn và nâng cao giá trị sản phẩm OCOP. Và chúng tôi kỳ vọng đây là nền tảng then chốt để hình thành chuỗi sản xuất - chế biến - tiêu thụ khép kín, gia tăng giá trị nông sản và thu hút mạnh mẽ nguồn lực đầu tư cho nông nghiệp hàng hóa, biến Phú Thọ trở thành Trung tâm sản xuất - chế biến nông sản vùng miền tập chung trong những năm tới.

Nhìn lại giai đoạn 2021-2025, có thể nói rằng ngành nông- lâm nghiệp tỉnh Phú Thọ đã đi đúng hướng: chuyển đổi cơ cấu sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ, hình thành chuỗi liên kết, nâng cao giá trị thương hiệu nông sản và mở rộng thị trường tiêu thụ. Con đường phía trước vẫn rộng dài, song nền tảng đã được dựng chắc: đó là niềm tin vào người nông dân hiện đại, vào tư duy làm ăn lớn, vào nông nghiệp xanh hữu cơ ,bền vững.

Với bước đệm vững chắc, Phú Thọ hoàn toàn có cơ sở để vươn trở thành trung tâm sản xuất nông nghiệp công nghệ cao vùng trung du và miền núi phía Bắc, nơi mỗi sản phẩm làm ra không chỉ từ đất mà còn từ trí tuệ, từ văn hoá và từ niềm tự hào quê hương.