Thoát vòng xoáy "thẩm mỹ chui": Cơ sở y tế tư nhân cần làm gì để bảo vệ thương hiệu?

Thị trường y tế ngoài công lập, đặc biệt là khối thẩm mỹ và chăm sóc sức khỏe, đang đứng trước một cuộc thanh lọc lịch sử. Sự ra đời của Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 cùng "mệnh lệnh" chuyển đổi số tại Quyết định 586/QĐ-BYT không chỉ là thách thức pháp lý mà còn là cơ hội để các đơn vị chính quy khẳng định vị thế. Bài tham luận dưới đây tổng hợp hai góc nhìn chuyên sâu từ lãnh đạo cơ quan báo chí và chuyên gia nghiên cứu y tế, nhằm phác thảo lộ trình sinh tồn và bứt phá cho doanh nghiệp y tế trong kỷ nguyên mới.

Nhận diện rủi ro từ “mê hồn trận” thẩm mỹ "chui" và bài toán bảo vệ thương hiệu y tế chân chính

Khi nhắc đến "Quản trị rủi ro", những người làm chủ doanh nghiệp y tế thường nghĩ ngay đến rủi ro chuyên môn trong phòng mổ, rủi ro biến chứng hay rủi ro về thủ tục hành chính nội bộ. Thế nhưng, có một rủi ro vô hình, khổng lồ và tàn phá mãnh liệt hơn tất cả đang diễn ra ngoài kia: Đó là rủi ro khủng hoảng niềm tin từ một môi trường kinh doanh đang bị vấy bẩn.

Tiến sĩ Phạm Thị Mỵ - Tổng Biên tập Tạp chí Sức khỏe và Môi trường.

Thị trường thẩm mỹ Việt Nam với quy mô hàng tỷ USD mỗi năm đang chứng kiến một thực trạng đau xót. Theo Sở Y tế TP Hà Nội, trên địa bàn Thủ đô hiện có 118 phòng khám/bệnh viện chuyên khoa thẩm mỹ và 152 phòng khám chuyên khoa da liễu đã được cấp giấy phép hoạt động khám, chữa bệnh. Tuy nhiên, Hà Nội lại có đến hàng nghìn cơ sở thẩm mỹ, làm đẹp và trong đó không ít cơ sở thẩm mỹ, làm đẹp đang thực hiện các dịch vụ y tế không được cấp phép. Sự lộng hành của những cơ sở "chui" này không chỉ gây thiệt hại về sức khỏe thể chất và tinh thần, tài chính cho người dân, mà còn đang tước đoạt đi niềm tin của xã hội, cướp đi thị phần và uy tín mà các cơ sở y tế chính quy đã mất nhiều năm để gây dựng.

Mối đe dọa đầu tiên đến từ sự bất bình đẳng về pháp lý. Trong khi các cơ sở y tế chính quy phải trải qua những quy trình thẩm định nghiêm ngặt và khắt khe của cơ quan chức năng để có được Giấy phép hoạt động. Thì ngoài kia, hàng nghìn cơ sở chỉ với một tờ Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh cấp Phường với ngành nghề "chăm sóc da", massage…. đã tự phong cho mình là phòng khám, là bác sĩ để ngang nhiên thực hiện hàng loạt các dịch vụ thẩm mỹ xâm lấn như tiêm filler, botox, thậm chí hút mỡ, nâng ngực… gây ra hàng loạt các tai biến y khoa nghiêm trọng cho khách hàng thậm chí dẫn đến tử vong. Như vào đầu năm 2022, vụ việc một thẩm mỹ chui tại địa chỉ ngõ 147A Tân Mai thực hiện thủ thuật nâng mũi khiến một khách hàng tử vong đã làm xôn xao dư luận trong một thời gian dài và khiến thị trường làm đẹp tại Hà Nội bị sụt giảm đáng kể.

Đến giữa năm 2025, Phòng An ninh chính trị nội bộ (PA03), Công an TP Hà Nội đã phát hiện một cơ sở làm đẹp hoạt động trái phép tại địa chỉ 725 Trương Định, phường Giáp Bát, quận Hoàng Mai, chuyên thực hiện các dịch vụ hút mỡ mà không có giấy phép hành nghề khám, chữa bệnh.

Theo điều tra, người trực tiếp thực hiện các thủ thuật cho khách là những lao động tự do, không hề có bằng cấp hay chứng chỉ chuyên môn. Trong đó có trường hợp là công nhân đóng gạch, không có nghề nghiệp ổn định. Dù vậy, họ vẫn tham gia hút mỡ, tiêm thuốc trên cơ thể khách hàng.

Hay mới tháng 3/2026 vừa qua, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố đã khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can và lệnh bắt tạm giam đối với 7 đối tượng về hành vi “Lừa dối khách hàng” theo khoản 2 Điều 198 Bộ luật Hình sự liên quan vụ việc xảy ra tại “Viện thẩm mỹ quốc tế Vera”.

Theo điều tra của Công an TP Hà Nội, “Viện Thẩm mỹ Quốc tế Vera” đã trực tiếp tổ chức hoạt động cung cấp các dịch vụ thẩm mỹ xâm lấn dù không được cấp phép hoạt động khám, chữa bệnh, không bảo đảm điều kiện về nhân lực chuyên môn khi không có bác sĩ, y sĩ hay điều dưỡng có chứng chỉ hành nghề theo quy định.

Cơ quan Công an cũng nhận định vụ việc là lời cảnh báo về tình trạng hoạt động thẩm mỹ “chui”, tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân.

Cơ sở y tế ngoài công lập không hề đơn độc trước "sóng dữ"

Những người làm cơ sở y tế chân chính đang phải gánh trên vai vô vàn áp lực: từ chi phí đầu tư trang thiết bị, xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng bài bản, chiêu mộ đội ngũ y bác sĩ giỏi, cho đến việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về y tế.

Thế nhưng ở tầm nhìn vĩ mô, toàn bộ ngành y tế tư nhân của chúng ta đang phải đối mặt với một rủi ro hệ thống khổng lồ mang tên 'làm đẹp chui'. Đó là sự cạnh tranh bất bình đẳng khi các cơ sở 'chui' phá giá thị trường bằng vật tư trôi nổi. Đó là tình trạng 'chảy máu chất xám' và rủi ro nhân sự khi một bộ phận bác sĩ có chứng chỉ hành nghề lại bị lôi kéo 'chạy show', cộng tác tại các Spa không phép.

Những lỗ hổng hệ thống này đang tạo ra một 'vùng xám' vô cùng nguy hiểm. Khi một sự cố y khoa phát sinh từ những giao dịch 'ngầm' ấy, dư luận và búa rìu mạng xã hội sẽ không phân biệt đâu là cơ sở có phép, đâu là cơ sở không phép. Hậu quả tàn khốc nhất là niềm tin của cộng đồng đối với toàn bộ hệ thống y tế tư nhân bị đánh sập. Sự uy tín mà các cơ sở y tế phải đổ mồ hôi, sôi nước mắt để xây dựng có thể bị vạ lây bởi những 'con sâu làm rầu nồi canh' ngoài kia.

Nhưng để bảo vệ mình trước cơn bão rủi ro vĩ mô đó, các cơ sở y tế chính quy không hề đơn độc.

Với sứ mệnh của cơ quan ngôn luận trực thuộc Viện Sức khỏe và Môi trường vì cộng đồng, Tạp chí Sức khỏe & Môi trường cam kết sẽ là người đồng hành kiên định của các cơ sở y tế, phòng khám chân chính. Tạp chí sẵn sàng tiếp nhận thông tin từ cộng đồng, từ chính những cơ sở y tế để phối hợp chặt chẽ cùng các cơ quan chức năng, quyết liệt dẹp bỏ những 'khối u' đang làm vấy bẩn thị trường làm đẹp.

Đồng thời, tạp chí Sức khỏe và Môi trường sẽ phối hợp cùng những cơ sở y tế chính quy, uy tín để xây dựng “Danh bạ trắng cơ sở y tế” - đây sẽ là nơi vinh danh, chia sẻ thông tin và khẳng định vị thế cho những cơ sở y tế đã được cấp phép, giúp người tiêu dùng có một địa chỉ tra cứu đáng tin cậy.

Chúng ta cần tin tưởng sâu sắc rằng khi sự chuẩn mực về chuyên môn của các cơ sở y tế được kết hợp cùng công cụ tuyên truyền báo chí và sự quản lý kiên quyết của cơ quan chức năng, chúng ta sẽ tạo nên một thế chân kiềng vững chắc. Sự phối hợp của ba nguồn lực này không chỉ giúp làm sạch môi trường kinh doanh, kiến tạo một nền tảng y tế minh bạch, mà còn là bảo chứng mạnh mẽ nhất để chúng ta cùng nhau giành lại trọn vẹn niềm tin từ người tiêu dùng.