Toàn thế giới gặp những vấn đề về dinh dưỡng

SK&MT - Báo cáo của Global Nutrition Report công bố hôm 4/11/2017 cho biết: Hầu như toàn thế giới đều gặp phải những vấn đề liên quan đến dinh dưỡng, từ béo phì do ăn nhiều, cho đến suy dinh dưỡng vì thiếu thốn thực phẩm.

Theo báo cáo, trên 155 triệu trẻ em dưới 5 tuổi tăng trưởng chậm vì thiếu ăn, và 52 triệu em bị nhẹ cân. Ngược lại, hai tỉ trong số bảy tỉ người trên thế giới hiện nay có trọng lượng vượt mức trung bình hoặc béo phì. Riêng tại Bắc Mỹ, một phần ba dân số trưởng thành bị béo phì.

Tuy nạn thiếu thực phẩm nhìn chung đang giảm bớt, nhưng chưa thể bị triệt tiêu vào năm 2030 như cộng đồng quốc tế đã ấn định. Báo cáo đề nghị tăng gấp ba số tài trợ liên quan đến vấn đề dinh dưỡng, đạt 70 tỷ USD trong mười năm tới.

Trước đó vào giữa tháng 10, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã báo động số trẻ em và thiếu niên bị béo phì đã tăng gấp 10 lần trong vòng 40 năm qua, đặc biệt tại châu Á. Cụ thể là từ 11 triệu em vào năm 1975, lên 124 triệu em trong năm 2016, chưa kể đến 213 triệu em bị thừa cân nhưng chưa đạt đến ngưỡng béo phì.

Nhận định rằng các loại thực phẩm lành mạnh và bổ dưỡng tỏ ra quá đắt đỏ đối với người nghèo, các nhà nghiên cứu đề nghị đánh thuế nặng hơn trên các sản phẩm dễ gây béo, quản lý chặt việc tiếp thị, và ghi rõ thành phần dinh dưỡng để giúp người tiêu thụ dễ chọn lựa.

Theo WHO, nạn thừa cân, béo phì trên toàn thế giới chủ yếu liên quan đến chế độ ăn uống không hợp lý như ăn nhiều đường, nhiều chất béo, nhiều thịt, nhưng lại thiếu hoạt động thể chất. Chính vì thế, WHO đã kêu gọi chính phủ các nước áp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các thức uống có ga vốn được coi một trong những nguyên nhân gây béo phì.

Theo nhiều nhà khoa học, nạn béo phì trên toàn thế giới là hậu quả của “sự chuyển tiếp trong chế độ dinh dưỡng”, tức là do chế độ ăn uống nhiều rau, nhiều hoa quả và chất bột đã bị thay thế bằng chế độ ăn uống nhiều chất béo, đặc biệt là chất béo từ động vật, đường và các sản phẩm chế biến sẵn.Nạn thừa cân, xu hướng thay đổi thói quen ăn uống diễn ra đồng thời với tiến trình toàn cầu hóa.

Một số nhà nghiên cứu của Mỹ lại đi tìm mối liên hệ giữa thị trường lao động, đặc biệt là sự gia tăng tỉ lệ phụ nữ đi làm và xu hướng béo phì toàn cầu.

Các nghiên cứu chỉ ra hai xu hướng trái ngược nhau: hoặc là, phụ nữ đi làm thì có ít thời gian nấu nướng hơn và thường cho con đi ăn bên ngoài, hoặc là do phụ nữ đi làm nên tổng thu nhập của hộ gia đình cao hơn, nên con cái được ăn thức ăn có chất lượng hơn, được tham gia nhiều hoạt động thể thao, được giáo dục tốt hơn, được chăm sóc sức khỏe tốt hơn.

Theo một nghiên cứu của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), 25% số người lao động ở châu Âu phải làm việc ca đêm. Giờ giấc làm việc không cố định khiến nhiều người không được ăn uống theo giờ cố định và thường phải tranh thủ ăn qua loa để còn tập trung làm việc. Thêm vào đó, trong nhiều lĩnh vực, công nghệ hiện đại cũng làm cho người ta ít phải vận động thể chất hơn, do đó mà đễ có nguy cơ tăng cân nếu vẫn ăn theo chế độ dinh dưỡng cũ như trước đây.

Một công trình nghiên cứu do Viện McKinsey Global của Anh cho hay, khoảng 5% trường hợp tử vong trên toàn thế giới hiện nay là do nạn béo phì và nạn béo phì gây tác hại cho kinh tế thế giới không thua gì thuốc lá hay các xung đột vũ trang. Theo tính toán của viện này, nạn béo phì gây tốn kém mỗi năm 73,8 tỷ USD chi phí y tế và làm sụt giảm năng suất. Nạn béo phì hiện đã gây thiệt hại mỗi năm 1.600 tỷ euro cho nền kinh tế thế giới. Nạn béo phì gây thiệt hại gần 60 tỷ euro cho nền kinh tế Anh quốc, tức là 3% tổng sản phẩm nội địa GDP của nước này.

Trong nghiên cứu này, Viện McKinsey Global kêu gọi các chính phủ, các thương gia và các công ty thực phẩm trên thế giới nên phối hợp với nhau để có một đối sách chung chống nạn béo phì. Các tác giả nghiên cứu cho rằng nếu làm được như vậy thì trong vòng 10 năm, 20% người béo phì sẽ trở lại trọng lượng bình thường.

Viện McKinsey đưa ra tổng cộng 74 khuyến cáo, như giảm bớt liều lượng trong các món thức ăn nhanh, đưa các thực phẩm bio vào trong các trường, và giáo dục các bậc cha mẹ về cách nuôi ăn con trẻ.

Một công trình nghiên cứu khác được công bố trên Tạp chí của Hiệp hội y Khoa Canada. Tiến sĩ Scott Lera, giáo sư Đại học Simon Fraser ở Vancouver, tác giả chính của công trình nghiên cứu, cho biết tại các nuớc nghèo nhất, họ đã ghi nhận mối liên hệ ngày càng rõ nét giữa việc có xe hơi, máy vi tính và tivi với tần suất của bệnh béo phì và bệnh tiểu đường type 2. Các nhà nghiên cứu đã phân tích các dữ liệu về khoảng 150 ngàn người lớn và khoảng 100 ngàn hộ gia đình ở 17 quốc gia. Những người tham gia cuộc thăm dò đã trả lời một bảng câu hỏi về hoạt động thể lực, thời gian ngồi và thói quen ăn uống của họ, cũng như trả lời là họ có xe hơi, máy vi tính và tivi hay không và họ có mắc bệnh tiểu đường hay không. Họ cũng phải cho biết chiều cao và trọng lượng để tính chỉ số khối cơ thể BMI.

Các nghiên cứu đã thống kê rằng, tại những nước có thu nhập thấp, việc sở hữu xe hơi, máy vi tính và tivi có liên quan đến việc giảm 31% hoạt động thể lực và tăng 21% thời gian ngồi. Những người sở hữu ba phương tiện đó có vùng bụng tăng 9 cm.

Linh Đức