Trái đất đang quá tải, nên kìm hãm mức tăng dân số và thay đổi lối sống

Liệu Trái Đất có đủ sức gánh vác 10 tỷ dân vào năm 2050 ? Ký chung một bài viết trên Le Monde, khoảng 20 nhà khoa học và chủ doanh nghiệp thuộc nhiều quốc tịch khác nhau, cùng rung hồi chuông báo động và kêu gọi “kìm hãm mức tăng dân số”. Theo họ, đây là nguyên nhân “làm đảo lộn môi trường và khí hậu và kéo hành tinh chúng ta đến thảm họa thực sự”. Khuyến cáo được đưa ra là cần tài trợ các chương trình kế hoạch hoá gia đình và tránh thai, đặc biệt là ở châu Phi.

Dù có nhiều chương trình hành động được khuyến cáo để hạn chế hiện tượng Trái Đất nóng lên (dùng bóng đèn tiết kiệm năng lượng, ô tô hybrid chạy xăng điện...), nhưng theo hai nhà khoa học Seth Wynes và Kimberly Nicholas, thuộc đại học Lund (Thụy Điển), “bớt một đứa con là giải pháp tốt nhất cho môi trường

Câu hỏi đặt ra: “Trái Đất có khả năng chứa bao nhiêu người ?”. Ngay từ năm 1679, nhà nghiên cứu người Hà Lan Antoni van Leeuwenhoek, cho rằng Trái đất có thể gánh không quá 13,4 tỷ người. Từ đó, nhiều nghiên cứu khác đưa ra những số liệu mới. Năm 2017, trong một diễn đàn chung trên tạp chí BioScience, 15.000 nhà khoa học từ 184 nước khẳng định khả năng tiếp nhận của Trái Đất đã đạt đến giới hạn, nhưng không đưa ra con số cụ thể, đồng thời kêu gọi xác định lâu dài tổng dân số (mà Trái Đất) có thể chịu được.

Thực vậy, một cá nhân tiêu thụ càng nhiều nguồn tài nguyên thì họ chừa lại càng ít cho những người khác. Hiện tại, nhân loại cần đến 1,5 Trái Đất để hưởng được các dịch vụ của thiên nhiên, với mức tiêu thụ hiện nay. Vì vậy, hàng năm, tổ chức Global Footprint Network công bố “ngày vượt giới hạn”, có nghĩa là ngày nhân loại đã tiêu thụ hết tài nguyên mà Trái Đất có thể tái tạo trong một năm. Trong thập niên 1970, mốc này là ngày 29/12, đến năm 2018, ngay từ ngày 01/08, nhân loại bắt đầu ăn lạm vào nguồn tài nguyên.

Nhà nghiên cứu Jacques Véron, Viện Nghiên cứu Dân số Pháp (Ined), nhấn mạnh: Giảm bớt bất bình đẳng là thách thức lớn nhất của dân số tương lai. Thực vậy, hiện có 80 quốc gia thiếu nước, 1/5 dân số thế giới không có nguồn nước sạch và một tỷ con người không đủ ăn.

Một nghiên cứu do tổ chức phi chính phủ của Mỹ là Union of Concerned Scientists công bố tháng 10/2017 chỉ đích danh 90 công ty chính chuyên sản xuất dầu mỏ, khí đốt, than và xi măng gây ra 57% lượng khí CO2 trong khí quyển, một nửa của mức tăng nhiệt độ trên thế giới và khoảng 30% mức tăng của mực nước biển so với năm 1880.

Một nguyên nhân khác được tổ chức Grain công bố là 20 tập đoàn lớn nhất -trong ngànhcông nghiệp sản xuất thịt và sản phẩm sữa - phát thải nhiều khí gây hiệu ứng nhà kính hơn cả toàn nước Đức cộng lại. Theo khuyến nghị của Grain,nếu muốn nuôi sống cả hành tinh mà vẫn chống biến đổi khí hậu, thì thế giới phải nhanh chóng đầu tư vào việc chuyển hướng sang các hệ thống cung cấp thực phẩm dựa trên các nhà sản xuất nhỏ, nông nghiệp sinh thái và các chợ địa phương.

Linh Đức