Tư tưởng Hồ Chí Minh với việc nâng cao y đức của người thầy thuốc

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm sâu sắc tới ngành y tế nói chung và y đức của người thầy thuốc nói riêng

Bác Hồ luôn dành nhiều tình cảm đặc biệt đối với ngành Y tế. Người luôn nhắc nhở “Lương y phải kiêm từ mẫu”. Cho đến khi sắp về cõi vĩnh hằng, trong Di chúc, Bác vẫn không quên dặn dò phải “Phát triển công tác vệ sinh, y tế…”.

Ngày 27/02/1955, nhân dịp tổ chức Hội nghị cán bộ y tế, Bác đã gửi thư cho hội nghị căn dặn ba điều: “Trước hết là phải thật thà đoàn kết. Đoàn kết là sức mạnh của chúng ta. Đoàn kết thì vượt được mọi khó khăn, giành được nhiều thành tích. Đoàn kết giữa cán bộ cũ và cán bộ mới. Đoàn kết giữa tất cả những người trong y tế, từ các bộ trưởng, thứ trưởng, bác sĩ, dược sĩ cho tới các chị em giúp việc. Bởi vì công việc và địa vị tuy có khác nhau. Nhưng người nào cũng là một bộ phận cần thiết trong ngành y tế, trong việc phục vụ nhân dân.

Thương yêu người bệnh. Người bệnh phó thác tính mạng của họ nơi các cô các chú. Chính phủ phó thác cho các cô các chú việc chữa bệnh tật và giữ gìn sức khỏe cho đồng bào. Đó là nhiệm vụ rất vẻ vang. Vì vậy, cán bộ cần phải thương yêu, săn sóc người bệnh như anh em ruột thịt của mình, coi họ đau đớn cũng như mình đau đớn.

“Lương y phải như từ mẫu”, câu nói ấy rất đúng. Y đức, một trong những quy chuẩn của đạo đức xã hội. Trong sự phát triển của y học thế giới, đạo đức, y đức người thầy thuốc luôn được coi là một phần quan trọng của y học, có ảnh hưởng lớn đến tính hiệu quả trong hoạt động nghề thầy thuốc. Ở Việt Nam, y đức người thầy thuốc mang đậm dấu ấn của đạo đức truyền thống phương Đông. Đạo đức xã hội tốt đẹp lên, thì y đức cũng từ đó mà tốt đẹp lên. Ngược lại, đạo đức xã hội đi xuống, thì không thể có được y đức.

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, người thầy thuốc phải có lương tâm và trách nhiệm cao đối với người bệnh. Hành vi đạo đức là những hành vi có động cơ bên trong phù hợp những yêu cầu và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp. Tình cảm đạo đức của người thầy thuốc là động lực, những đức tính đã trở thành thói quen, thúc đẩy người thầy thuốc hành động sao cho phù hợp với chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp. Đối với ngành y tế, thì y đức luôn là vấn đề được toàn xã hội quan tâm, bởi vì nghề y là một nghề đặc biệt liên quan đến sức khỏe, thậm chí đến tính mạng của con người, do vậy người làm nghề y không chỉ giỏi về chuyên môn mà cần phải có đạo đức, lương tâm nghề nghiệp và tinh thần trách nhiệm cao, mới có thể hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình.

Trong những năm nước ta bị nô lệ thì y học cũng như các ngành khác đều bị kìm hãm. Nay chúng ta đã độc lập tự do,cán bộ cần giúp đồng bào, giúp chính phủ xây dựng một nền ý tế thích hợp với nhu cầu của nhân dân ta. Y học cần phải dựa trên nguyên tắc: Khoa học dân tộc và đại chúng. Ông cha ta ngày trước có nhiều kinh nghiệm quý báu về cách chữa bênh bằng thuốc ta, thuốc bắc. Để mở rộng phạm vi y học, các cô các chú cũng nên chú trọng nghiên cứu và phối hợp thuốc “Đông” và thuốc “Tây””.

Trước thực trạng hiện nay, dưới ánh sáng của nghị quyết Đại hội Đảng và vận dụng tư tưởng đạo đức, y đức của Hồ Chí Minh, ngành y tế đã tích cực nhạy bén, chủ động đề ra Định hướng chiến lược công tác chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân đến năm 2020 - 2030 và đề ra các quy định về y đức, tiêu chuẩn nâng cao y đức đối với mỗi người làm nghề, thực hiện tốt 12 điều y đức, để mỗi người thầy thuốc phải luôn lấy y đức làm mục đích, lý tưởng cho hành động của mình, lấy lao động chính đáng, tài năng và trí tuệ của mình làm lẽ sống. Rèn luyện phẩm chất đạo đức của người thầy thuốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa phù hợp với sự phát triển của xã hội.

Ngày nay, trong xu thế phát triển và hội nhập quốc tế sâu rộng, tư tưởng Hồ Chí Minh và những lời cặn trong Di chúc của Bác về công tác y tế và sức khoẻ càng trở thành kim chỉ Nam giúp Đảng ta xây dựng và hoàn thiện những quan điểm cơ bản có ý nghĩa định hướng cho sự phát triển một nền y học Việt Nam tiên tiến và hiện đại. Cho dù bất kỳ thời đại nào, xã hội cũng luôn coi trọng ngành y và tôn trọng những người thầy thuốc. Do vậy, mỗi người thầy thuốc cần không ngừng nâng cao tinh thần, thái độ phục vụ người bệnh, không ngừng phấn đấu khẳng định vai trò, nhân cách của người cán bộ y tế Việt Nam, xứng đáng vị thế là một trong hai người thầy được cả xã hội tôn vinh đó là thầy giáo và thầy thuốc.

Có thể nói, tư tưởng y đức “Lương y phải như từ mẫu” lúc sinh thời của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành phương châm và khẩu hiệu của ngành y tế, là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình chỉ đạo xây dựng và phát triển nền y học nước ta, là một đòi hỏi khách quan trong việc thực hành y nghiệp. Nhằm đẩy mạnh việc thực hiện chủ trương của Đảng: “Nâng cao y đức, đấu tranh đẩy lùi tiêu cực trong hoạt động khám, chữa bệnh”, ngày 06/11/1996, Bộ trưởng Bộ Y tế cũng đã ban hành Quyết định số 2088/BYT-QĐ quy định về y đức tức là tiêu chuẩn đạo đức của người làm công tác y tế. Nội dung quy định gồm có 12 điều. Những nội dung trọng tâm của 12 điều y đức là những quy định về tinh thần trách nhiệm, thái độ của người thầy thuốc đối với bệnh nhân, thái độ niềm nở, tận tình, khẩn trương tổ chức khám chữa, tôn trọng bệnh nhân không phân biệt giàu nghèo.

Lĩnh vực y tế và chăm sóc sức khỏe con người nước ta trong những năm qua đạt nhiều thành tựu quan trọng, qua đó góp phần đảm bảo sức khỏe con người góp phần vào sự phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội và an ninh an toàn cho nhân dân. Chất lượng dịch vụ y tế ngày càng được nâng cao; tinh thần, thái độ phục vụ của cán bộ, nhân viên y tế có bước chuyển theo hướng lấy người bệnh làm trung tâm, nhờ đó củng cố thêm niềm tin của người dân đối với thầy thuốc và ngành y./.

Xuân Vinh (T/h)