Vai trò và trách nhiệm của Nhà báo trong tình hình hiện nay

Ý nghĩa của Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam là nhằm nhắc nhở mọi nhà báo đều phải nâng cao vai trò và trách nhiệm xã hội của mình, đồng thời phải chú ý thắt chặt mối quan hệ giữa báo chí với công chúng, dưới sự lãnh đạo của Đảng. Hiện nay, trên con đường phát triển, bên cạnh những thành tựu đáng kể về các mặt xây dựng kinh tế - văn hóa - xã hội giúp ngày càng nâng cao đời sống của người dân.

Việt Nam chúng ta vẫn đang còn phải đối đầu với không ít khó khăn, đặc biệt là sau đại dịch Covid-19 làm cho nền kinh tế quốc dân bị chậm đà phát triển, nhiều công ty, xí nghiệp phải điều chỉnh hoạt động hoặc thậm chí tạm thời ngừng hoạt động, chờ phục hồi.

Bên cạnh đó, tình hình thế giới diễn biến phức tạp cũng làm ảnh hưởng đến nền kinh tế, nổi bật như giá xăng dầu tăng cao, gây khó khăn không ít cho các lĩnh vực giao thông, phân phối, sản xuất, làm cho giá hàng hóa tăng cao, gây nên tình trạng lạm phát nhất thời, có tác động xấu không nhỏ đến đời sống của nhân dân lao động, đặc biệt đối với thành phần dân nghèo.

Đã vậy, trong thời gian vừa qua khi cả nước tập trung chống dịch Covid-19, người dân phải đối đầu với mối đe dọa cao về sức khỏe, một số ít phần tử thoái hóa biến chất đã câu kết lẫn nhau để trục lợi bất chính, dẫn đến nhiều vụ đại án làm xôn xao dư luận, phần lớn liên quan vụ Việt Á, cũng phần nào gây nên sự hiểu lầm đáng tiếc của người dân về vai trò lãnh đạo và hiệu lực quản lý của Nhà nước ta.

Ngoài ra, lợi dụng trong lúc tình hình đang có những diễn biến phức tạp như kể trên, các thế lực thù địch đủ dạng đủ hình cả trong lẫn ngoài nước đều tìm cách tăng cường chống phá…

Trước tình hình như vậy, đòi hỏi mọi nhà báo chúng ta càng phải tỏ ra trầm tĩnh hơn, ngoài việc nêu các gương tốt để người dân noi theo, còn phải góp phần phê phán cái xấu và chung tay với Đảng, Nhà nước đẩy lùi những hiện tượng tiêu cực. Do vậy sự phản ảnh trên báo chí trong lúc này không phải chỉ một chiều, mà cần có những bài viết phân tích đi vào chiều sâu và có sức thuyết phục, lay động lòng người. Vì thế nhà báo phải luôn nâng cao nhận thức lý luận, thâm nhập thực tế đời sống, tăng cường học tập nghiệp vụ trên cơ sở quán triệt các Nghị quyết và Chỉ thị của Đảng trong nhiệm kỳ Đại hội XIII, để giữ vững ngòi bút và sức chiến đấu, không bị run tay trước một số tình hình xem ra có vẻ khó khăn, phức tạp.

Nhà báo phải luôn đặt quyền lợi của đất nước, dân tộc lên trên trên quyền lợi cá nhân, nhất quyết không vì quyền lợi cá nhân ích kỷ hoặc chạy theo tiền bạc hay để các thế lực thù địch chi phối mà nỡ uốn cong ngòi bút của mình. Nhà báo gồm cả người làm báo và các phóng viên vì vậy phải phục vụ lợi ích của đông đảo nhân dân chứ không phải thiên vị nói tốt cho những kẻ có nhiều tiền, hoặc lợi dụng chức năng nhà báo để kiếm chác bằng những thủ đoạn bất chính, làm giảm uy tín của cả đội ngũ báo chí cách mạng đã từng được Bác Hồ nêu gương và đào luyện từ những năm 20 của thế kỷ trước.

Để làm tròn chức trách của mình mà không hạ thấp giá trị của nghề nghiệp, ngoài những bài tin thông thường, một tờ báo còn phải tỏ rõ lập trường kiên định của mình đối với những vấn đề gay góc mà xã hội đang đặt ra, hướng dẫn tốt dư luận quần chúng, củng cố niềm tin cho họ về vai trò lãnh đạo của Đảng và nhà nước.

Vậy khi viết lý luận thì sao? Cũng không thể tầm thường mà được! Đây cũng là câu hỏi quan trọng mà nguyên cố Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh từng đặt ra cho giới báo chí nhân Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam năm 1987 và ông cũng đã trả lời rất rành mạch: “Theo tôi, viết lý luận mà làm cho người ta dễ hiểu vì nó sát với thực tế mới là khó và ta cần rèn luyện để làm cho được. Tránh bệnh chỉ ưa tầm chương, trích cú theo kiểu các thầy đồ nho văn, đụng một chút là: Khổng Tử viết, Mạnh Tử viết… Nay bạ đâu cũng Mác đã nói, Lê-nin đã nói…thì sẽ hóa thành các “các ông đồ Mác-xít”!” (xem N.V.L., Những việc cần làm ngay, NXB Văn hóa - Văn nghệ, 2020, tr. 43-44).

Thiết tưởng, trên đây cũng là một ý kiến quý báu mà các nhà báo của chúng ta hiện nay rất cần chiêm nghiệm, tham khảo trong khi vận dụng ngòi bút có trách nhiệm của mình.

Lương Cường