Vụ kiện đầu tiên chất glyphosate gây ung thư được xử lý

Với kết luận này, Tòa thượng thẩm bang California đã ra phán quyết yêu cầu hãng Monsanto phải trả cho ông Dewayne Johnson, bên nguyên đơn, 289 triệu USD, bao gồm 39 triệu USD tiền bồi thường và 250 triệu USD tiền phạt.

Phán quyết này đã tạm thời khép lại vụ kiện của ông Dewayne Johnson, một cựu nhân viên chăm sóc vườn cây ở một trường học thuộc vùng vịnh San Francisco, cáo buộc chất glyphosate, thành phần chính trong các sản phẩm thuốc diệt cỏ Roundup Pro hay Ranger Pro của hãng Monsanto, đã gây nên bệnh ung thư cho ông.

Đây là lần đầu tiên đơn kiện glyphosate gây ung thư được xử lý.Monsanto hiện đang đối mặt với hơn 5.000 đơn kiện khác khắp nước Mỹ.

Năm 2016, ông Dewayne Johnson ở Mỹ đâm đơn kiện công ty hóa chất Monsanto thuộc Bayer AG với lý do sản phẩm thuốc diệt cỏ chứa glyphosate do hãng này sản xuất khiến ông bị ung thư hạch bạch huyết. Trong đơn kiện lên tòa án năm 2016, ông Johnson khẳng định mình bị ung thư vì chất glyphosate trong thuốc diệt cỏ Roundup và Ranger Pro của Monsanto. Cựu quản lý trường học 46 tuổi Johnson là cựu nhân viên chăm nom sân bãi cho một trường học ở California và do công việc, ông phải dùng thuốc diệt cỏ 20-40 lần/năm, đôi khi có lần lên đến "hàng trăm lít".

Các bác sĩ dự đoán Johnson không sống quá năm 2020.

Luật sư của ông Johnson, Brent Wisner, khẳng định các tài liệu nội bộ của công ty Monsanto "chứng minh rằng Monsanto trong nhiều thập kỷ đã biết chất glyphosate và đặc biệt là sản phẩm Roundup có thể gây ung thư".Luật sư Wisner còn kêu gọi Monsanto "đặt sự an toàn của khách hàng lên trên lợi nhuận".

Bồi thẩm đoàn Tòa án TP San Francisco cho biết đã cân nhắc rất kỹ càng trước khi kết luận Monsanto không cảnh báo cho khách hàng về nguy cơ ung thư gây ra bởi các sản phẩm diệt cỏ của họ.

Phán quyết này là một tiền lệ hết sức quan trọng bởi đây là vụ kiện đầu tiên nhằm vào hãng Monsanto được đưa ra xét xử với kết quả thuận lợi cho phía nguyên đơn. Điều này đem lại hi vọng cho hơn 5.000 nguyên đơn khác trên toàn nước Mỹ cũng đã đệ đơn kiện Monsanto. Đây cũng là kết quả đáng khích lệ đối với các nạn nhân Da cam Việt Nam, những người cũng đang chịu hậu quả do chất diệt cỏ của hãng này gây ra.

Hiện nay, glyphosate vẫn là chất diệt cỏ phổ biến nhất trên thế giới. Tháng 9/2017, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ kết luận glyphosate không hại con người, song Tổ chức Y thế giới (WHO) năm 2015 liệt glyphosate vào danh sách "các chất có thể gây ung thư".

Không chỉ sản xuất thuốc diệt cỏ, "gã khổng lồ" Monsanto còn làm ra chất làm rụng lá cây, còn gọi là chất da cam, mà quân đội Mỹ dùng rải xuống Việt Nam thời kỳ chiến tranh. Chất độc dioxin là loại chất diệt cỏ được xếp vào hàng những chất nguy hiểm nhất thế giới không chỉ bởi mối hiểm họa chết người mà nó còn để lại những di chứng cho nhiều đời sau. Ở Việt Nam, có khoảng 4,8 triệu người bị phơi nhiễm chất độc này, trong đó có 3 triệu người bị ảnh hưởng trực tiếp bởi cái gọi là "mưa màu da cam", hàng trăm nghìn người đã chết, nhiều nạn nhân còn sống đang phải vật lộn với bệnh tật hiểm nghèo.

Hàng triệu người Việt Nam đã bị ảnh hưởng từ chất dioxin trong chất da cam. Năm 2004, các nạn nhân đã đệ đơn kiện 37 công ty hóa chất Mỹ, trong đó nổi bật là Monsanto và Dow Chemical. Tuy nhiên đơn kiện bị tòa liên bang Mỹ bác bỏ với lý do không đủ căn cứ. Nhưng trên thực tế, Monsanto đã nhiều lần bồi thường các nguyên đơn ở Mỹ khi họ phải chịu tác hại từ việc phơi nhiễm các hóa chất mà hãng này sản xuất.

Linh Đức