WHO: Dịch Covid-19 đang tăng tốc

Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết, thế giới đã cán mốc ca bệnh thứ 100 nghìn sau 67 ngày phát hiện ca bệnh đầu tiên. Sau đó, trong 11 ngày, thế giới có thêm 100 nghìn ca mới và chỉ trong bốn ngày tiếp theo lại có thêm 100 nghìn ca bệnh nữa. “Chúng ta không phải những người ngoài cuộc khoanh tay đứng nhìn. Chúng ta có thể thay đổi quỹ đạo của đại dịch này”, ông Ghebreyesus phát biểu trong cuộc họp báo trực tuyến có sự tham gia của hơn 300 phóng viên.

Thống kê đến 12h ngày 24/3, đại dịch Covid-19 lan tới 195 quốc gia. Quốc gia mới nhất ghi nhận có dịch Covid-19 là Myanmar. Theo Reuters, hai trường hợp nhiễm SARS-CoV-2 đầu tiên ở Myanmar là 2 công dân trở về từ Anh.

Như vậy, Lào là quốc gia duy nhất ở Đông Nam Á đến thời điểm này may mắn chưa có ca nhiễm SARS-CoV-2.

Tính cả châu Á, ngoài Lào còn có 4 quốc gia khác là Tajikistan, Turkmenistan, Yemen và CHDCND Triều Tiên chưa ghi nhận có ca nhiễm SARS-CoV-2. Ở châu Phi, 10 quốc gia chưa ghi nhận sự hiện diện của Covid-19 là Libya, Tây Sahara, Mali, Guine-Bissau, Sierra Leone, Nam Sudan, Botswana, Malawi, Lesotho và Burundi. Tại châu Mỹ, chỉ còn 4 quốc đảo ngoài khơi Caribe chưa có ca nhiễm SARS-CoV-2 nào. Còn lại, Covid-19 đã bao trùm toàn châu lục.

Bản đồ dịch Covid-19 cập nhật ngày 24/3. Màu xám là những quốc gia chưa ghi nhận ca nhiễm SARS-CoV-2

*Indonesia thành lập 4 Bộ tư lệnh chống dịch

Tư lệnh Bộ Chỉ huy phòng thủ khu vực chung Indonesia, Phó Đô đốc Yudo Margono mới đây tuyên bố quân đội Indonesia (TNI) đã quyết định thành lập 4 bộ tư lệnh trong bối cảnh dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp COVID-19 đang diễn biến hết sức phức tạp tại Indonesia.

Cũng theo ông Margono, TNI đã lựa chọn và cử những sỹ quan, nhân viên xuất sắc thuộc các đơn vị ưu tú nhất của TNI tham gia phục vụ cho 4 Bộ tư lệnh này như: Đơn vị đặc nhiệm Kopassus, đơn vị đặc nhiệm của Thủy quân Lục chiến, Hải quân và Quân đoàn Đặc nhiệm Không quân (Paskhas)...

Đây là một trong những nỗ lực của TNI nhằm góp phần đẩy lùi dịch bệnh COVID-19 tại Indonesia.

Trong khi đó, ngày 24/3, sau cuộc họp trực tuyến với Bộ trưởng Giáo dục và Văn hóa, Chủ tịch Ủy ban Hạ viện Syaiful Huda cho biết Ủy ban đã quyết định hoãn kỳ thi quốc gia năm 2020, việc thay thế bằng hình thức khác đang được quốc hội và chính phủ xem xét. Theo ông Huda, cơ quan chức năng Indonesia dự đoán đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19 sẽ diễn biến phức tạp tới tháng Tư, trùng với thời gian diễn ra các kỳ thi quốc gia, trung học cơ sở và trung học phổ thông. Hiện quốc hội và chính phủ đang nghiên cứu các hình thức thi khác, có thể là tổ chức một kỳ thi quốc gia trực tuyến.

Trong trường hợp các trường không có điều kiện tổ chức thi trực tuyến, có thể lựa chọn cho sinh viên tốt nghiệp dựa trên kết quả điểm số đã có. Học sinh sẽ được đánh giá về thành tích trong thời gian học. Đối với các trường tiểu học, nhà trường sẽ đánh giá kết quả trong 6 năm. Trong khi đối với các trường trung học cơ sở và trung học phổ thông, sẽ được đánh giá bằng thành tích của học sinh trong 3 năm.

Tính đến ngày 23/3, Indonesia đã xác nhận 579 ca nhiễm COVID-19, 49 người tử vong và 30 người đã khỏi bệnh.

*Mỹ: Tử vong sau khi uống chloroquine phosphate

Tờ The New York Times ngày 24-3 đưa tin một người đàn ông ở bang Arizona đã tử vong vì ngộ độc sau khi uống chloroquine phosphate nhằm ngừa nhiễm COVID-19. Vợ người này cũng đang trong tình trạng nguy kịch do cùng uống với chồng.

Trước đó, Tổng thống Donald Trump ngày 19-3 đã chỉ đạo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) xem xét khả năng sử dụng thuốc chống sốt rét để điều trị COVID-19. Ông Trump khi đó cho biết thuốc chống sốt rét có thể được sử dụng gần như ngay lập tức trong việc điều trị COVID-19.

Tuy nhiên, chuyên gia bệnh truyền nhiễm hàng đầu của Mỹ Anthony Fauci sau đó đã cảnh báo rằng các biện pháp điều trị phải được thử nghiệm cẩn thận để đảm bảo độ an toàn và hiệu quả. Ông cũng kêu gọi các nhà thuốc không kê đơn thuốc có chloroquine cho bất cứ bệnh nhân nào không nằm viện.

Tính đến trưa 24-3 (theo giờ Việt Nam), Mỹ ghi nhận 46.145 ca nhiễm COVID-19, 582 trường hợp tử vong.

*Anh chính thức ban lệnh phong toả toàn quốc

Phát biểu hôm 23/3 (giờ địa phương), Thủ tướng Anh Boris Johnson tuyên bố phong tỏa cả nước Anh trong ba tuần kể từ tối cùng ngày. Theo đó, mọi người dân được yêu cầu phải ở trong nhà, chỉ đi ra ngoài khi đi mua thực phẩm cần thiết hay đến hiệu thuốc hoặc chỉ đến cơ quan làm việc những việc không thể làm được tại nhà. Các cửa hàng và cơ sở kinh doanh không thiết yếu, cũng như các cơ sở sinh hoạt văn hóa thường nhật cũng bị đóng cửa. Việc tụ tập từ hai người trở lên ở nơi công cộng cũng bị cấm, ngoại trừ người cùng gia đình.

Thủ tướng Anh cũng khẳng định những biện pháp này gần giống như một cuộc chiến, mà mỗi công dân Anh sẽ là một người lính trên mặt trận chống COVID-19. Giới truyền thông Anh gọi đây là "tình trạng khẩn cấp quốc gia", nhận định những biện pháp vừa được ông Johnson công bố chưa từng có tiền lệ trong thời bình tại nước này.

Tính đến trưa 24/3 (theo giờ Việt Nam), Anh ghi nhận 6.650 ca nhiễm COVID-19, 335 trường hợp tử vong.

*Trung Quốc: Tỉnh Hồ Bắc chính thức được dỡ bỏ phong toả

Các quan chức tỉnh Hồ Bắc của Trung Quốc ngày 24-3 thông báo địa phương này sẽ tiến hành dỡ bỏ các hạn chế đi lại sau hai tháng bị phong tỏa.

Các cư dân khỏe mạnh sẽ được phép rời khỏi tỉnh từ 0 giờ ngày 25/3, trong khi thành phố Vũ Hán - thủ phủ của tỉnh này và cũng là tâm dịch ban đầu sẽ dỡ bỏ các hạn chế từ ngày 8/4.

Tuy nhiên, Trung Quốc hiện lại đang lo ngại về làn sóng dịch bệnh thứ hai gia tăn, khi ghi nhận 78 ca nhiễm virus corona hôm 23/3, hầu hết là người mới nhập cảnh nước này.

Những ngày qua, gần như toàn bộ ca nhiễm mới ở Trung Quốc đều đến từ bên ngoài, và Bắc Kinh ngày càng lo lắng về làn sóng này trong bối cảnh họ có vẻ đã kiểm soát được sự lây lan của virus trong nước.

* Virus Covid-19 tồn tại tới 17 ngày trên tàu Diamond Princess.

Theo dữ liệu mới được Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) công bố hôm 23-3 cho thấy virus SARS-CoV-2 gây dịch COVID-19 tồn tại tới 17 ngày trên tàu du lịch Diamond Princess. Điều này cho thấy loại virus này có thể sống sót trên bề mặt lâu hơn so với nghiên cứu trước đây.

Nghiên cứu được tiến hành trên tàu Diamond Princess ở Yokohama (Nhật) và tàu Grand Princess ở California (Mỹ), cùng thuộc sở hữu của công ty Carnival. Trước đó, hai du thuyền này bị cách ly vì có người bên trên dương tính với SARS-CoV-2.

Các nhà nghiên cứu đã tìm thấy virus trên bề mặt khoang tàu chở cả hành khách bị nhiễm bệnh có triệu chứng và không có triệu chứng. Các virus này sau đó vẫn tồn tại trên bề mặt đến 17 ngày. Nghiên cứu được thực hiện trước khi lực lượng chức năng khử trùng du thuyền. Tuy nhiên các nhà nghiên cứu nói rằng phát hiện này không đồng nghĩa với việc virus SARS-CoV-2 có thể lây lan qua tiếp xúc bề mặt.

Nghiên cứu mới cho thấy việc lây nhiễm đã xảy ra trên nhiều chuyến hải trình của nhiều con tàu. Tính đến ngày 17/3, có ít nhất 25 chuyến đi của các du thuyền có người bị COVID-19. Một số trường hợp được phát hiện khi tàu đang trên đường đi hoặc sau khi chuyến đi kết thúc.

Gần một nửa (46,5%) trong số các bệnh nhân nhiễm COVID-19 trên tàu Princess Diamond không có triệu chứng khi xét nghiệm, điều này cho thấy hành khách chưa có triệu chứng dễ lây cho các hành khách khác và nhân viên trên tàu.

Du thuyền Diamond Princess chở theo khoảng 3.700 người, bị cách ly tại cảng Yokohama (Nhật) vào ngày 4/2 sau khi một hành khách trên thuyền lên bờ tại Hong Kong và được phát hiện đã nhiễm virus. Con tàu nhanh chóng trở thành ổ dịch lớn nhất ngoài Trung Quốc thời điểm đó, khi có 712 hành khách và phi hành đoàn cuối cùng bị nhiễm bệnh. Tám người đã tử vong sau khi lên tàu.

Trong khi đó, Du thuyền Grand Princess bị cách ly ngoài khơi California sau khi hai hành khách lên bờ bị phát hiện dương tính với virus. Tổng cộng 78 người trên du thuyền trong 2 chuyến đi Mexico và Hawaii bị nhiễm.

*Âm mưu khủng bố bằng virus Covid-19

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) vừa cảnh báo một số nhóm cực đoan đang khuyến khích các thành viên bị nhiễm virus corona chủng mới (SARS-CoV-2) để truyền nó cho cảnh sát và người Do Thái.

Theo cảnh báo của FBI, các nhóm này khích lệ thành viên bị nhiễm virus dùng chai xịt để phun dịch tiết cơ thể về phía cảnh sát. Bọn chúng cũng thúc giục các thành viên lây nhiễm virus cho người Do Thái bằng cách đến "bất kỳ nơi nào có người Do Thái tụ tập", trong đó có chợ, văn phòng chính trị, doanh nghiệp...

Liên đoàn chống phỉ báng (ADL) - một tổ chức phi chính phủ có sứ mệnh ngăn chặn sự phỉ báng người Do Thái và bảo đảm công lý, đối xử công bằng với mọi người - trước đó cho biết một số phần tử cực đoan đưa ra thuyết âm mưu trên mạng xã hội rằng người Do Thái chịu trách nhiệm trong việc "tạo ra virus, đang phát tán nó để tăng khả năng kiểm soát... và thu lợi nhuận".

Còn tại Anh, một đám đông thanh thiếu niên đã ho và nhổ nước bọt vào các nhân viên đang xử lý một sự cố nghiêm trọng vào tối 21-/. Theo sĩ quan cảnh sát Rachel Story, thuộc Sở cảnh sát Tây Yorkshire, những người đi xe máy sau đó đã ném trứng vào cảnh sát đang ứng phó vụ việc.

Thông tin trên được đưa ra trong bối cảnh các quán rượu, nhà hàng ở Anh được yêu cầu đóng cửa để ngăn chặn sự lây lan của virus SARS-CoV-2.

*Sự trái ngược về tỷ lệ tử vong ở Italy và Đức

Trong bối cảnh dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới virus corona (Covid-19) không ngừng hoành hành trên thế giới, hai nước Đức và Ý trở thành tâm điểm chú ý bởi sự trái ngược về tỉ lệ tử vong.

Tính đến ngày 24/3, nước Đức mới có 123 trường hợp tử vong trong số 29.056 ca nhiễm. Như vậy, tỉ lệ tử vong vì Covid-19 tại quốc gia này chỉ vào khoảng 0,4%. Trong khi đó, con số này tại Ý là 63.927 ca nhiễm và 6.077 trường hợp tử vong, tức tỉ lệ tử vong khoảng 9,5%.

Một số chuyên gia ở Đức cho rằng các con số thống kê nói trên chỉ mang tính sơ bộ và có thể khiến người ta hiểu sai về cuộc khủng hoảng.

Chẳng hạn như tại Đức, những người lớn tuổi sau khi qua đời không nhất thiết được xét nghiệm virus gây Covid-19 (gọi là SARS-CoV-2). Trong khi đó, có thông tin rằng bất kỳ ai tử vong cũng đều được xét nghiệm với virus này tại Ý.

Tuy nhiên, họ cũng cho rằng có một số yếu tố góp phần giúp nước Đức ghi nhận tỉ lệ tử vong vì Covid-19 thấp cho đến giờ, như hệ thống chăm sóc y tế công cộng phát triển mạnh và có ngân sách dồi dào.

Với dân số 82 triệu người, Đức hiện có khoảng 1.900 bệnh viện. Một lợi thế quan trọng khác là số lượng giường bệnh chăm sóc đặc biệt cao nhất tính theo đầu người ở châu Âu - 29 trên 100.000 cư dân, so với 13 ở Ý, 12 ở Pháp, 10 ở Tây Ban Nha và 7 ở Anh.

Ông Christian Drosten, chuyên gia về virus học tại Bệnh viện Charite ở thủ đô Berlin nhấn mạnh nước Đức đã nhanh chóng nhận ra mức độ nghiêm trọng của dịch bệnh khi virus mới xuất hiện ở châu Âu, từ đó đi đầu trong vấn đề chẩn đoán và xét nghiệm. Theo ông Drosten, Đức có nhiều phòng thí nghiệm nổi tiếng khắp nước và có thể nhận biết virus.

Nhờ một mạng lưới phòng thí nghiệm độc lập, nước này bắt đầu tiến hành xét nghiệm quy mô lớn vào tháng 1-2020 khi xuất hiện một số ca nhiễm đầu tiên.

Các kết quả xét nghiệm sau đó được chuyển đến các bác sĩ khắp nước để giúp họ theo dõi tốt hơn virus gây bệnh Covid-19 (gọi là SARS-CoV-2).

Đức cũng được hưởng lợi từ cảnh báo sớm vào tháng 2 khi dịch bệnh lây lan nhanh chóng ở Ý. Điều đó giúp nhà chức trách tăng cường các xét nghiệm quan trọng và chuẩn bị các biện pháp hạn chế nghiêm ngặt hơn trong nước. Những quy định giới hạn và sau đó cấm hầu hết cuộc tụ họp ở nơi công cộng nhìn chung được người dân ủng hộ ở Đức.

Cấu trúc các văn phòng y tế công cộng cũng là một nguyên nhân góp phần giúp tỉ lệ tử vong vì Covid-19 ở mức thấp ở Đức. Có hàng trăm văn phòng y tế công cộng trải rộng khắp nước, thực thi nghiêm ngặt các quy định về vệ sinh, chăm sóc sức khỏe và có thẩm quyền hạn chế hoạt động ở nơi công cộng.

Trong khi đó, tại Italy có một số yếu tố giúp lý giải tỉ lệ tử vong cao vì Covid-19. Ông Walter Ricciardi, cố vấn khoa học của Bộ Y tế nước này, chỉ ra 2 vấn đề: Ý có dân số già thứ 2 thế giới và cách các bệnh viện thống kê những trường hợp tử vong. Theo ông Ricciardi, tuổi trung bình của bệnh nhân Covid-19 nhập viện tại Ý là 67, so với 46 tại Trung Quốc. Trong khi đó, toàn bộ người nhiễm SARS-CoV-2 tử vong tại bệnh viện đều được xem là tử vong vì Covid-19.

Tuy nhiên, kết quả đánh giá lại của Viện Y tế Quốc gia Italy cho thấy chỉ có 12% giấy chứng tử của các trường hợp tử vong ghi rõ nguyên nhân gây tử vong trực tiếp là Covid-19.

Theo một số chuyên gia, những yếu tố khác có thể góp phần khiến nhiều người tử vong vì Covid-19 ở Italy là nạn ô nhiễm và tỉ lệ hút thuốc cao.

Phần lớn ca tử vong là ở vùng Lombardy ở miền Bắc Italy, nơi được cho là có chất lượng không khí kém. Một vấn đề khác là hệ thống y tế tại nhiều nơi ở Italy bị quá tải trước sự gia tăng của số ca nhiễm Covid-19.

Linh Đức