Bắc Ninh: Phát hiện thuyền cổ hai thân độc nhất vô nhị gần thành Luy Lâu
Ngày 3/5, ông Nghiêm Văn Hách - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh cho biết, Sở vừa có báo cáo kết quả bước đầu về giá trị, kết cấu và kỹ thuật đóng thuyền cổ được phát hiện gần thành Luy Lâu, thị xã Thuận Thành.
![]() |
| Thuyền cổ được phát hiện tại xứ đồng Cửa Nghè, khu phố Công Hà, phường Hà Mãn, thị xã Thuận Thành, Bắc Ninh. |
Trước đó, trong quá trình cải tạo đất để nuôi cá, ông Nguyễn Văn Chiến (SN 1975) đã phát hiện dấu tích của thuyền cổ gồm 2 khối nằm tại xứ đồng Cửa Nghè, khu phố Công Hà, phường Hà Mãn, thị xã Thuận Thành, Bắc Ninh.
Di tích nằm ven sông Dâu cổ – nhánh của sông Thiên Đức (sông Đuống), chảy sát phía tây thành Luy Lâu xưa.
Qua khai quật, các chuyên gia xác định thuyền cổ gồm hai khối nguyên vẹn, cách nhau 2,3 m và được đấu nối bằng tấm gỗ ở phần đầu. Hai khối dài trên 16 m, rộng 1,95 - 2,2 m và có lòng sâu nhất chừng 2,15 m.
Phần đầu thuyền có một tấm ván hình chữ T dài gần 6,5 m dùng để khóa chặt hai thân thuyền, trong khi phần đuôi có các cấu trúc được cho là nơi gắn bánh lái.
Các nhà nghiên cứu xác định đáy thuyền có kết cấu độc mộc được chế tác từ thân cây nguyên khối, đường kính rộng nhất gần 1 m. Do vậy cây gỗ phải có đường kính trên 1 m mới có thể dùng để chế tạo.
Thân thuyền ghép từ 7-8 lớp ván, mỗi tấm rộng 22-34 cm, dày trung bình 4,5 cm. Hai thân thuyền cấu trúc tương tự, chia thành 6 khoang.
Xét tổng thể, người xưa dùng kỹ thuật đục thân cây, ghép các dải ván bằng mộng, sau đó các mộng này được chốt lại bằng đinh gỗ.
Kỹ thuật phức tạp nhất thể hiện ở phần đầu và đuôi thuyền, đó là vị trí nối giữa phần đáy độc mộc và ván bửng được khóa chặt với nhau, cố định bằng 4 trụ gỗ có kích thước tương tự nhau 5 cm x 5 cm. Đây là kỹ thuật lần đầu tiên thấy được trong kỹ thuật đóng tàu thuyền cổ ở Việt Nam và thế giới.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh cho hay, các nhà khoa học đánh giá thuyền cổ có hai thân. Ở phần niên đại cụ thể sẽ chờ đợi kết quả phân tích C14 nhưng căn cứ vào kỹ thuật loại hình thuyền này thường có niên đại sớm và có thể được đóng tại Việt Nam, là sự phát triển tiếp nối của kỹ thuật đóng thuyền thời văn hoá Đông Sơn thông qua việc so sánh phần đáy của 2 thân với kết cấu độc mộc (được làm từ một thân cây) và kỹ thuật mộng ghép.
Căn cứ trên các tài liệu thuyền của Trung Quốc và thế giới, có ý kiến cho rằng thuyền có niên đại trong khoảng từ thế kỷ 11 đến thế kỷ 14 (thời Lý-Trần) và không thể muộn hơn thế kỷ 15 và có ảnh hưởng kỹ thuật từ phía Nam lên.
Tư liệu thư tịch cũng đã nhắc đến loại thuyền này do nhà vua đóng. Sách Việt Sử lược chép “năm 1106 (thời Lý)… nhà vua cho đóng thuyền Vĩnh Long hai đáy”; sách Đại Việt Sử ký toàn thư chép “năm 1124 (thời Lý)… nhà vua cho đóng thuyền Tường Quang, kiểu thuyền hai lòng”.
Dẫu chưa có kết quả phân tích niên đại C14 nhưng có thể khẳng định sự có mặt của loại hình thuyền này trong lịch sử Việt Nam, cụ thể là thời Lý (qua ghi chép tài liệu sử).
![]() |
| Cận cảnh bên trong chiếc thuyền cổ tại Bắc Ninh. |
Đại diện Sở Xây dựng tỉnh Bắc Ninh cho biết, khu vực phát hiện thuyền cổ là phạm vi đất được quy hoạch để xây dựng công viên, vườn hoa. Do vậy, nếu thực hiện giữ nguyên tại chỗ sẽ không ảnh hưởng đến không gian quy hoạch chung của địa phương đã được UBND tỉnh phê duyệt.
Trên cơ sở thực trạng xuất lộ di tích, hiện trường khai quật và kiến nghị của Viện Khảo cổ học, Sở Văn hoá Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh thống nhất kiến nghị UBND tỉnh Bắc Ninh cho phép thực hiện phương án giữ nguyên trạng tại chỗ di tích thuyền cổ tại hiện trường, đây là giải pháp tối ưu nhất để bảo vệ và phát huy giá trị của di tích.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh kiến nghị tiếp tục mở rộng nghiên cứu để nhận diện giá trị của di tích trên tổng thể không gian sông Dâu trong lịch sử; Quy hoạch khu vực di tích thành điểm tham quan hấp dẫn, có cơ sở hạ tầng phục vụ du khách (nhà trưng bày nhỏ, lối đi, biển chỉ dẫn, khu vực nghỉ ngơi)...
Các tin khác
Nhiều hoạt động đặc sắc tại Lễ hội Hoa Tam giác mạch lần thứ XII
Tuyên Quang khẳng định đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển
Cục Chính trị Quân khu 9: Khai mạc Triển lãm chuyên đề “80 năm vững bước dưới cờ Đảng quang vinh”
Tuyên Quang hưởng ứng Lễ phát động phong trào “Mỗi người dân lựa chọn ít nhất một môn thể thao phù hợp để tập luyện thường xuyên”
Chủ tịch tỉnh Cà Mau đối thoại với nông dân
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bế mạc Hội nghị Trung ương 4
Phú Thọ: Quyết tâm về đích tăng trưởng kinh tế, siết chặt kỷ cương quản lý môi trường
Phú Thọ: Lập phương án di dời các nhà máy có nguy cơ gây ô nhiễm, mở không gian phát triển đô thị Việt Trì
Quân khu 9: Máy bay quân sự vận chuyển hơn 15.000 mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN
Đọc nhiều
Xã Thạnh Phú (Cần Thơ) thông tin việc bổ nhiệm hiệu trưởng sau sắp xếp
Cứu sống bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp do ong vò vẽ đốt
Trường Tiểu học số 1 Quảng Trạch - Tên gọi mới, diện mạo mới, mục tiêu mới
Những con đường “chờ ánh sáng”
Việc quản lý đất đai tại phường Móng Cái 3
Videos
E-magazine Inforgraphic Video
Ứng dụng LiDAR và AI trong việc lập bản đồ các "điểm nóng" phát thải từ thân cây
Vệ tinh giám sát và sức mạnh của dữ liệu mở
Nghi vấn xả thải ngầm khiến nguồn nước kênh mương tại xã Bình Minh (TP Hà Nội) ô nhiễm kéo dài
Thủ tướng động viên lực lượng bảo đảm vệ sinh môi trường ở Hà Nội
Diễn văn của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên bế mạc Đại hội XIV của Đảng
Đại hội XIV của Đảng sự kiện trọng đại của đất nước trong giai đoạn mới
Hợp tác xã bệ đỡ vùng trồng rau an toàn tập trung tại Hưng Yên
Hưng Yên sản xuất rau quả công nghệ cao hướng đi bền vững cho nông nghiệp sạch
Xã Ô Diên – Hà Nội: Bất cập từ bãi vật liệu xây dựng gây ô nhiễm môi trường và trách nhiệm quản lý tại địa bàn cơ sở
Ra mắt ứng dụng Tuyên giáo và Dân vận trên điện thoại thông minh
Bồi đắp nguồn nhân lực tại chỗ, từng bước nâng cao dân trí
Khánh thành công trình Trụ sở làm việc Cơ quan Chủ tịch nước
Điện, thư chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm
Cà Mau kiện toàn công tác tổ chức cán bộ cấp tỉnh
Cục Chính trị Quân khu 9 kỷ niệm 80 năm thành lập và đón nhận Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất
Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò 2026 - Lan tỏa sắc màu văn hóa Tây Bắc
Biên phòng An Giang phát hiện vận chuyển 1.500 bao thuốc lá lậu
Lào Cai sẽ tổ chức Đại hội Thể dục thể thao lần thứ I từ ngày 28/10
Phú Thọ: Phẫu thuật miễn phí cho hơn 100 trẻ em khuyết tật
Bộ đội Biên phòng Cần Thơ tiếp nhận 4 ngư dân gặp nạn trên biển
Phú Quốc nâng tầm y tế cộng đồng và chuẩn bị vững chắc cho APEC 2027
Công ty Tam Phát Đạt (TPHCM) sản xuất giấy gây ô nhiễm nghiêm trọng, "đổi tên" để né trách nhiệm!
Đề xuất cấm toàn diện thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng
Việc quản lý đất đai tại phường Móng Cái 3
Công an Hà Nội tìm bị hại vụ lừa đảo Liên hiệp HTX Việt Nam và Công ty Chợ Toàn Cầu
Mô hình “Tiết học biên cương - Mái trường biên giới” nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền cho học sinh vùng cao tại xã Pha Long – Lào Cai
Tận tình chăm sóc và thăm hỏi nữ sinh bị bạo lực học đường tại Đăk Lăk
Chuẩn hóa bữa ăn học đường vì sức khỏe học sinh


