Cà Mau xây bảo tàng lúa nước, biến di sản thành tài nguyên du lịch

Lúa nước không chỉ là phương thức canh tác mà còn là cội nguồn của nền văn minh lúa nước Việt Nam, góp phần hình thành bản sắc dân tộc qua hàng nghìn năm lịch sử. Từ hạt lúa, nhiều giá trị lớn được tạo dựng, từ bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, sinh kế cho hàng triệu người dân đến không gian văn hóa đặc trưng. Cây lúa không chỉ nuôi sống con người mà còn bồi đắp những phẩm chất như cần cù, kiên cường, sáng tạo và nghĩa tình.

Phát biểu tại buổi lễ, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau Nguyễn Quốc Thanh nhấn mạnh, trong suốt chiều dài lịch sử, lúa nước không chỉ là cây lương thực mà còn là nền tảng hình thành cấu trúc xã hội và hệ giá trị tinh thần của người Việt Nam.

Theo ông Thanh, việc thành lập Bảo tàng Lúa nước và xây dựng biểu tượng tôn vinh lúa nước là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo tồn di sản nông nghiệp truyền thống, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc trong bối cảnh nhiều giá trị đang dần mai một. Đồng thời, đây cũng là cách tôn vinh người nông dân, giáo dục lịch sử văn hóa địa phương, đặc biệt cho thế hệ trẻ; khẳng định đóng góp của các thế hệ nông dân Cà Mau - Bạc Liêu trong tiến trình phát triển văn minh lúa nước; tạo sản phẩm du lịch đặc thù, góp phần phát triển kinh tế, xã hội bền vững.

Đáng chú ý, theo ông Nguyễn Quốc Thanh, văn minh lúa nước tại Cà Mau - Bạc Liêu mang sắc thái riêng, gắn với hệ sinh thái ven biển, nơi cây lúa thích ứng linh hoạt với điều kiện nước ngọt, nước lợ và nước mặn. Các mô hình sản xuất như lúa - tôm, lúa - cá thể hiện rõ khả năng thích ứng với biến đổi tự nhiên.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Ngô Vũ Thăng cho biết, với đặc thù là vùng đất cực Nam của Tổ quốc, ba mặt giáp biển, từng chịu nhiều điều kiện khắc nghiệt, hành trình phát triển nghề trồng lúa nước tại địa phương mang ý nghĩa đặc biệt. Người dân đã từng bước cải tạo đất, thích ứng với điều kiện tự nhiên, xây dựng các mô hình sản xuất hiệu quả, góp phần khẳng định vị thế của địa phương trong bức tranh chung của nền văn minh lúa nước Việt Nam.

Việc thành lập Bảo tàng Lúa nước và xây dựng biểu tượng tôn vinh lúa nước không chỉ là xây dựng một thiết chế văn hóa mà còn thể hiện trách nhiệm trong bảo tồn giá trị lịch sử, văn hóa; tạo không gian tái hiện sinh động đời sống lao động, sản xuất của cha ông; đồng thời là địa chỉ giáo dục truyền thống, kết nối quá khứ với hiện tại và tương lai.

Để công trình phát huy hiệu quả, lãnh đạo UBND tỉnh Cà Mau đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp các sở, ngành liên quan sớm tham mưu xây dựng dự án trưng bày theo hướng kết hợp giữa bảo tàng ký ức và không gian trải nghiệm thực tế. Nội dung trưng bày tập trung vào quá trình khẩn hoang, vòng đời cây lúa, nông cụ truyền thống và hiện đại, không gian làng quê Nam Bộ, ẩm thực, lễ hội và các di sản văn hóa liên quan.

Cùng với đó, đẩy mạnh sưu tầm, phục chế nông cụ, tư liệu, hình ảnh; ứng dụng công nghệ số trong trưng bày; tăng cường liên kết với các cơ sở nghiên cứu, đào tạo để nâng cao chất lượng nội dung. Bảo tàng cũng được định hướng gắn với phát triển du lịch, giáo dục trải nghiệm, trở thành điểm đến hấp dẫn, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương.