Chỉ thị số 07-CT/TW: Đổi mới công tác nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục để Di sản Hồ Chí Minh lan tỏa sâu rộng trong thời đại số

Yêu cầu đổi mới công tác nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục trong thời đại số

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặc biệt coi trọng công tác tư tưởng, tuyên truyền và giáo dục. Theo Người, một chủ trương đúng chỉ thực sự phát huy giá trị khi được cán bộ, đảng viên và Nhân dân hiểu đúng, tin tưởng và tự giác thực hiện. Vì vậy, tuyên truyền không đơn thuần là truyền đạt thông tin mà trước hết là quá trình giác ngộ tư tưởng, thống nhất nhận thức và khơi dậy hành động cách mạng.

Trong các bài viết, bài nói, thư kêu gọi, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn sử dụng nhiều hình thức tuyên truyền khác nhau để đưa chủ trương của Đảng đến với quần chúng. Người nhiều lần căn dặn cán bộ làm công tác tuyên truyền phải nói và viết ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, phù hợp với từng đối tượng; phải xuất phát từ thực tiễn, gắn lý luận với thực hành, học đi đôi với làm. Những quan điểm đó đến nay vẫn giữ nguyên giá trị, đồng thời trở thành nền tảng để Đảng tiếp tục đổi mới công tác tư tưởng trong điều kiện mới.

Tuy nhiên, thực tiễn đang đặt ra nhiều yêu cầu khác so với trước đây. Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư cùng sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và mạng xã hội đã làm thay đổi sâu sắc cách con người tiếp cận thông tin. Chỉ với một thiết bị thông minh, mỗi người có thể tiếp nhận hàng nghìn nguồn thông tin mỗi ngày. Bên cạnh những giá trị tích cực, không gian mạng cũng trở thành nơi các thông tin sai sự thật, quan điểm xuyên tạc, luận điệu thù địch được phát tán nhanh chóng với nhiều hình thức ngày càng tinh vi. Trong bối cảnh đó, nếu công tác nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục vẫn giữ cách làm cũ, chậm đổi mới về nội dung và phương thức thì rất khó tạo được sức lan tỏa, càng khó đáp ứng nhu cầu tiếp nhận thông tin của các nhóm đối tượng, nhất là thế hệ trẻ.

Xuất phát từ yêu cầu của thực tiễn, Chỉ thị số 07-CT/TW xác định đổi mới công tác nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục về tư tưởng, đạo đức, phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của giai đoạn phát triển mới. Đây không chỉ là đổi mới hình thức tuyên truyền mà là đổi mới toàn diện cách tiếp cận, phương pháp tổ chức và phương thức truyền tải, để việc học tập, thực hành theo Bác thực sự đi vào chiều sâu, gắn với cuộc sống và nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị, địa phương.

Ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo

Điểm mới nổi bật của Chỉ thị là yêu cầu "ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong xây dựng hệ thống dữ liệu, học liệu số về học tập, thực hành theo Bác, bảo đảm ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện, dễ kiểm tra, đánh giá, phù hợp với từng đối tượng, từng địa bàn, nhất là thanh thiếu niên, đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa và kiều bào". Đây là bước phát triển quan trọng trong tư duy về công tác tuyên truyền của Đảng trước những thay đổi của thời đại số.

Nếu trước đây, việc học tập tư tưởng Hồ Chí Minh chủ yếu thông qua sách, tài liệu, các lớp học tập trung hay hội nghị quán triệt thì ngày nay, công nghệ số mở ra nhiều phương thức tiếp cận mới. Học liệu điện tử, thư viện số, video, đồ họa thông tin, nền tảng trực tuyến hay các ứng dụng trí tuệ nhân tạo có thể giúp người học tiếp cận nội dung nhanh hơn, thuận tiện hơn và phù hợp với nhu cầu của từng nhóm đối tượng. Điều quan trọng hơn là công nghệ không làm thay đổi giá trị cốt lõi của Di sản Hồ Chí Minh mà trở thành công cụ để những giá trị ấy được truyền tải sinh động, gần gũi và hiệu quả hơn.

Việc Chỉ thị nhấn mạnh yêu cầu "ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện, dễ kiểm tra, đánh giá" cũng cho thấy mục tiêu không phải là truyền tải thật nhiều kiến thức mà là giúp người học dễ tiếp nhận, dễ vận dụng vào công việc và cuộc sống. Đây cũng chính là tinh thần mà Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần căn dặn đối với công tác tuyên truyền: nội dung phải thiết thực, cách nói phải giản dị, phù hợp với trình độ và nhu cầu của người nghe, người đọc. Khi việc học tập theo Bác trở nên gần gũi, dễ tiếp cận và gắn với thực tiễn, những giá trị trong Di sản Hồ Chí Minh mới có thể thấm sâu vào nhận thức, chuyển hóa thành hành động và tạo sức lan tỏa bền vững trong toàn xã hội.

Không dừng lại ở việc ứng dụng công nghệ, Chỉ thị số 07-CT/TW còn hướng đến một yêu cầu cao hơn là lấy người học làm trung tâm của quá trình tuyên truyền, giáo dục. Mỗi nhóm đối tượng có đặc điểm, nhu cầu và cách tiếp nhận thông tin khác nhau, vì vậy nội dung, hình thức truyền tải cũng phải được đổi mới tương ứng. Đó chính là cách để việc học tập và thực hành theo Bác không còn mang tính đồng loạt, khuôn mẫu mà trở thành quá trình tự giác, thiết thực, phù hợp với từng lĩnh vực công tác và từng môi trường sống. Đây cũng là tiền đề quan trọng để các yêu cầu tiếp theo của Chỉ thị về nghiên cứu, thực hành, nêu gương và lan tỏa những giá trị tốt đẹp của Di sản Hồ Chí Minh được triển khai hiệu quả trong thực tiễn.

Tăng cường đối thoại, xử lý tình huống thực tiễn, gắn chặt với thực hiện nhiệm vụ được giao

Việc đổi mới công tác nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục cũng không chỉ dừng lại ở việc thay đổi cách truyền tải thông tin mà còn phải hướng đến mục tiêu quan trọng hơn là đưa tư tưởng Hồ Chí Minh vào giải quyết những vấn đề đặt ra trong thực tiễn. Chính vì vậy, Chỉ thị số 07-CT/TW yêu cầu "tăng cường đối thoại, xử lý tình huống thực tiễn, gắn chặt với thực hiện nhiệm vụ được giao". Đây là điểm mới thể hiện rõ quan điểm lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo chất lượng của việc học tập và thực hành theo Bác.

Trên thực tế, việc học tập tư tưởng Hồ Chí Minh chỉ thực sự có ý nghĩa khi mỗi cán bộ, đảng viên biết vận dụng vào công việc hằng ngày, từ giải quyết thủ tục hành chính, phục vụ Nhân dân, điều hành cơ quan, đơn vị đến xử lý những tình huống mới nảy sinh trong quá trình phát triển đất nước. Vì vậy, thay vì chỉ truyền đạt kiến thức theo cách một chiều, việc tăng cường đối thoại, trao đổi, phân tích các tình huống cụ thể sẽ giúp cán bộ, đảng viên hiểu sâu hơn giá trị của tư tưởng, đạo đức, phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh, đồng thời nâng cao khả năng vận dụng vào thực tiễn. Đây cũng là cách để việc học tập theo Bác không còn là nhiệm vụ mang tính hình thức mà trở thành nhu cầu tự thân trong quá trình rèn luyện và công tác.

Cùng với đó, Chỉ thị số 07-CT/TW nhấn mạnh yêu cầu "tập trung nghiên cứu, làm rõ giá trị lý luận và thực tiễn của Di sản Hồ Chí Minh trước yêu cầu mới". Đây không phải là nghiên cứu để khẳng định những giá trị đã được kiểm chứng, mà là tiếp tục làm sáng tỏ sức sống và khả năng vận dụng của Di sản Hồ Chí Minh trước những vấn đề mới của đất nước. Trong bối cảnh phát triển kinh tế số, chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo, xây dựng Nhà nước pháp quyền, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao hay hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, nhiều vấn đề mới đang đặt ra đối với công tác lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực hiện. Việc tiếp tục nghiên cứu, vận dụng và phát triển những giá trị trong tư tưởng Hồ Chí Minh sẽ góp phần bổ sung cơ sở lý luận, định hướng thực tiễn và tạo nền tảng tư tưởng vững chắc cho quá trình phát triển đất nước.

Một điểm đáng chú ý khác là Chỉ thị yêu cầu "nhân rộng mô hình hay, cách làm sáng tạo, hiệu quả; biểu dương kịp thời các điển hình tiên tiến trong học tập, thực hành theo Bác". Đây là giải pháp có ý nghĩa thiết thực bởi những mô hình hiệu quả và những tấm gương cụ thể luôn có sức thuyết phục mạnh mẽ hơn những lời tuyên truyền chung chung. Khi những việc làm tốt được phát hiện, tôn vinh và lan tỏa kịp thời sẽ tạo động lực để nhiều tập thể, cá nhân học tập, làm theo, đồng thời góp phần hình thành môi trường văn hóa tích cực trong cơ quan, đơn vị và toàn xã hội. Điều đó cũng phù hợp với quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi Người từng căn dặn: "Một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền". Giá trị của việc nêu gương không chỉ nằm ở sự cổ vũ, động viên mà còn ở khả năng tạo sức lan tỏa, biến những chuẩn mực đạo đức thành hành động cụ thể trong đời sống hằng ngày.

Tăng cường kỷ luật phát ngôn, văn hóa ứng xử của cán bộ, đảng viên trên không gian mạng

Bước vào thời đại số, công tác tư tưởng không chỉ diễn ra trong hội trường, trên báo chí hay trong các lớp học mà còn mở rộng mạnh mẽ trên không gian mạng. Đây vừa là môi trường lan tỏa nhanh chóng những giá trị tích cực, vừa là nơi các thông tin sai sự thật, quan điểm xuyên tạc và luận điệu chống phá có điều kiện phát tán với tốc độ rất lớn. Vì vậy, Chỉ thị số 07-CT/TW yêu cầu "tăng cường kỷ luật phát ngôn, văn hóa ứng xử của cán bộ, đảng viên trên không gian mạng; chủ động lan tỏa thông tin chính thống, tích cực; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác trực diện các quan điểm sai trái, thù địch, thông tin xấu độc".

Yêu cầu này cho thấy mỗi cán bộ, đảng viên không chỉ là người sử dụng mạng xã hội mà còn là chủ thể tham gia xây dựng môi trường thông tin lành mạnh. Mỗi phát ngôn, mỗi bài viết, mỗi chia sẻ trên không gian mạng đều cần được thực hiện với tinh thần trách nhiệm, đúng quy định và chuẩn mực văn hóa. Đồng thời, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cũng không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chuyên trách mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị. Chủ động cung cấp thông tin chính xác, lan tỏa những giá trị tích cực, kiên quyết đấu tranh với các quan điểm sai trái bằng lập luận khoa học và thông tin xác thực sẽ góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân, tạo sự đồng thuận xã hội và giữ vững trận địa tư tưởng trong thời đại số.

Chỉ thị số 07-CT/TW tiếp tục khẳng định vai trò của báo chí, xuất bản, văn học, nghệ thuật trong tuyên truyền và lan tỏa các giá trị của Di sản Hồ Chí Minh. Báo chí không chỉ có nhiệm vụ phản ánh thực tiễn mà còn góp phần định hướng dư luận, phát hiện, cổ vũ những nhân tố mới, cách làm hay và những tấm gương tiêu biểu trong học tập, thực hành theo Bác. Cùng với báo chí, các loại hình văn học, nghệ thuật bằng sức truyền cảm của mình sẽ giúp những giá trị tư tưởng, đạo đức, phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh đến với công chúng một cách tự nhiên, gần gũi và bền vững hơn.

Có thể thấy, nhiệm vụ trọng tâm thứ tư của Chỉ thị số 07-CT/TW không chỉ hướng đến đổi mới phương thức tuyên truyền mà còn thể hiện tư duy đổi mới toàn diện đối với công tác tư tưởng trong điều kiện phát triển mới. Khi những giá trị trong Di sản Hồ Chí Minh được truyền tải bằng phương thức hiện đại, gắn với thực tiễn và được lan tỏa bằng sức mạnh của cả hệ thống chính trị cùng toàn xã hội, việc học tập và thực hành theo Bác sẽ ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành động lực tinh thần quan trọng, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.