Công nghệ bào chế vaccine Johnson&Johnson?

Vaccine của hãng Johnson & Johnson (Mỹ), mới được cấp phép sử dụng từ cuối tháng 2/3021, nhưng đang được sử dụng tại nhiều nước. Nguyên nhân của sự phổ biến của Vaccine Johnson & Johnson xuát phát từ việc chỉ cần tiêm 1 làn, không phải hai lần như các loại Vaccine khac, Vậy đâu là bí quyết của vaccine Johnson & Johnson?

Cùng sử dụng công nghệ như AstraZeneca, vaccine cuả Johnson&Johnson được bào chế bằng công nghệ vector virus. Các nhà khoa học sử dụng virus vô hại đưa protein của nCoV vào tế bào người, giúp kích thích phản ứng của hệ miễn dịch.

Vector là một virus thiếu đi đoạn gene giúp tái tổ hợp, tự nhân lên, được dùng để vận chuyển vật chất di truyền của một loại virus khác vào tế bào người. Từ đó, hệ miễn dịch sẽ nhận biết mầm bệnh, sản sinh kháng thể để tự bảo vệ. Vector không gây hại cho cơ thể.

Vaccine Johnson&Johnson được bào chế trên nguyên tắc sử dụng virus đã được chuyển hóa vô hại bằng cách đưa vào một phần thông tin di truyền của virus gây bệnh Covid-19. Khi xâm nhập vào thế bào, các virus đã bị làm yếu đi đó sẽ tạo ra mọt loại proteine theo dạng Sars-CoV-2 để cho hệ miễn dịch tập nhận biết để có phản ứng miễn dịch.

Hiệu quả của vaccine Johnson&Johnson đã được thử nghiệm lâm sàng rộng rãi trên khoảng hơn 40 nghìn người có độ tuổi từ 18 trở lên ở nhiều nước, chủ yếu ở Hoa Kỳ, Mexico, Brazil và Nam Phi. Kết quả cho thấy vaccine có công hiệu tới 85% ngăn chặn các thể nặng của Covid-19. Đây là điều rất quan trọng vì như vậy sẽ giảm được đáng kể số bệnh nhân nhập viện và tử vong. Tỷ lệ công hiệu trong thử nghiệm ở Mỹ là 72%. Ở Nam Phi, độ bảo vệ của sản phẩm giảm xuống còn 64%, do biến chủng B.1.351 dễ lây lan chiếm tới 95% ca nhiễm trong cuộc thử nghiệm trên 6.000 người, theo số liệu phân tích của Cơ quan Quản lý thuốc của Mỹ.

Còn so với các loại vaccine khác ? Kết quả trung bình 66% công hiệu không thể so sánh với tỷ lệ hiệu quả 95% của vaccine Pfizer và Moderna. Nhưng thực ra thì hai loại vaccine ra trước của Mỹ này được thử nghiệm trong khi mà biến chủng virus Nam Phi chưa lây lan rộng.

Trong khi ba loại vaccine đã lưu hành Pfizer, Moderna và AstraZeneca cần phải tiêm 2 liều, cách nhau nhiều tuần, vaccine Johnson&Johnson chỉ cần một liều và có thế bảo quản trong 3 tháng ở nhiệt độ của tủ lạnh thông thường. Đây là một ưu thế trong việc vận chuyển và phân phối thuốc. Vaccine dễ sử dụng hơn, có thể tiêm cho nhiều người hơn. Đây là yếu tố then chốt khi nguồn cung đang hạn chế, sản phẩm có thể góp phần thúc đẩy nhanh nỗ lực tiêm chủng.

Từ tháng Ba, Cơ quan y Tế cao cấp (HAS) của Pháp đã bật đèn xanh cho việc sử dụng vaccine này với tất cả các đối tượng người lớn từ 18 tuổi. Vaccine Johnson & Johnson có thể được chọn sử dụng trong các khu vực dịch đang hoành hành mạnh và là nơi cần tăng tốc chiến dịch tiêm chủng, theo khuyến cáo của HAS.

Các phản ứng phụ của Vaccine của Johnson&Johnson được quan sát thấy thường xuyên trong các thử nghiệm lâm sàng là đau ở nơi tiêm, đau đầu, mệt mỏi hay đau cơ. Phòng thí nghiệm Mỹ hồi cuối tháng 2 vừa qua có ghi nhận ít nhất một ca sốc phản vệ - một dạng phản ứng dị ứng nặng tại Nam Phi. Những phản ứng như vậy, dù rất hiếm, cũng đã gặp ở những người tiêm vaccine Moderna hay Pfizer. Tại Mỹ, Cơ quan Phòng chống Bệnh tật (CDC) khuyến cáo những người đã từng có phản ứng dị ứng nghiêm trọng không nên tiêm vaccine Johnson & Johnson.

Hôm 09/4 vừa rồi, Cơ quan quản lý thuốc của Mỹ (FDA) thẩm định là đến giai đoạn hiện nay không hề có mối liên hệ nguyên nhân nào giữa việc hình thành các cục máu đông và việc tiêm vaccine Johnson&Johnson, đã được phép lưu hành tại Mỹ từ cuối tháng Hai và vẫn được sử dụng trong chiến dịch tiêm chủng đồng loạt ở Mỹ. Cơ quan Quản lý Thuốc Châu Âu ( EMA) trước đó cũng cho biết đã điều tra về mối liên hệ có thể giữa loại vaccine này với hiện tượng đông máu, sau khi có 4 trường hợp trong đó một ca tử vong đã được ghi nhận.

Đ.L