Cuộc chiến chống Covid-19 có thể còn kéo dài

Riêng Ý ngày 17/3 đã có tới 345 ca tử vong, nâng tổng số người thiệt mạng tại nước này lên tới 2.503 trong tổng số 31.506 ca nhiễm. Ý vẫn là tâm dịch Covid-19 của châu Âu, trong khi các nước khác như Tây Ban Nha, Đức, Pháp, Anh cũng chứng kiến số ca tử vong tăng mạnh. Pháp cũng xác nhận 1.210 ca nhiễm virus SARS-CoV-2, nâng tổng số ca nhiễm lên 7.730 trường hợp, trong đó có 175 người tử vong, tăng thêm 27 ca so với một ngày trước đó. Trong khi đó, dịch Covid-19 đã xuất hiện tại toàn bộ 50 bang của Mỹ sau khi Tây Virginia xác nhận ca nhiễm đầu tiên, trong bối cảnh số người chết ít nhất là 100.

*Iran nâng mức cảnh báo về dịch Covi-19

Truyền hình nhà nước Iran hôm 17/3 đưa ra cảnh báo, hàng triệu người dân nước này có thể chết vì dịch Covid-19 nếu như tiếp tục đi lại tự do và bỏ qua các hướng dẫn về sức khỏe. Trên truyền hình, tiến sĩ Afruz Eslami trích dẫn một nghiên cứu của Đại học Công nghệ Sharif đưa ra ba kịch bản về thiệt hại của Covid-19 đối với Iran. Theo đó, ở mức nhẹ nhất, nếu mọi người bắt đầu hợp tác ngay bây giờ, Iran sẽ chứng kiến 120.000 ca nhiễm và 12.000 ca tử vong trước khi dịch chấm dứt. Nếu hợp tác mức trung bình, sẽ có 300.000 trường hợp và 110.000 trường hợp tử vong. Mức xấu nhất là, nếu mọi người không tuân theo bất kỳ hướng dẫn nào, dịch có thể đánh sập hệ thống y tế vốn đã yếu của Iran, sẽ có 4 triệu ca nhiễm và 3,5 triệu người sẽ chết.

Hành lang vắng lặng tại một trường công ở làng Labastida, bắc Tây Ban Nha

Việc đưa ra cảnh báo trên truyền hình nhà nước vốn được kiểm soát chặt chẽ đã thể hiện sự thay đổi lớn trong quan điểm của Iran về mức độ nguy hiểm

Người đứng đầu Viện y tế Robert Koch của Đức – ông Lothar Wieler ngày 17-3 nói rằng đại dịch COVID-19 có thể kéo dài trong hai năm và phát triển thành từng đợt. “Đại dịch này sẽ phát triển thành từng đợt. Chúng tôi biết điều này chính xác. Tuy nhiên, những đợt này nhanh đến mức nào? Và khi nào đại dịch sẽ lây nhiễm khoảng 60-70% dân số thế giới như đã ước đoán? Điều này có thể diễn ra trong vài năm. Chúng tôi dự đoán sẽ là hai năm”, ông Wieler nói.

*WHO: Đông Nam Á cần nỗ lực chống dịch

Hãng tin AFP ngày 17/3 dẫn lời kêu gọi từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) rằng khu vực Đông Nam Á cần phải có hành động xông xáo hơn trong chống lại đại dịch COVID-19.

Những tuần gần đây, dịch bệnh đã lây lan một cách nhanh chóng tại một số quốc gia Đông Nam Á. Nhiều nước quyết liệt đưa ra các biện pháp nghiêm ngặt từ đóng cửa biên giới đối với người nước ngoài, áp dụng lệnh giới nghiêm vào ban đêm cho đến đóng cửa trường học cũng như hủy bỏ các sự kiện thể thao... Tuy nhiên, có những lo ngại rằng hệ thống chăm sóc sức khỏe cộng đồng yếu tại một vài nước trong khu vực này sẽ khiến các nước không thể “trụ nổi” trước đại dịch COVID-19.

Tiến sĩ Poonam Khetrapal Singh - Giám đốc khu vực của WHO cho biết rằng: "Chúng ta cần phải tăng cường ngay lập tức mọi nỗ lực để ngăn chặn virus lây lan cho nhiều người hơn".

Tính đến cuối ngày 17-3, Malaysia là quốc gia có số người nhiễm COVID-19 cao nhất Đông Nam Á với 673 ca, trong đó có 2 người đã tử vong. Sự gia tăng ca nhiễm bệnh được cho là có liên quan đến một sự kiện tôn giáo toàn cầu của đạo Hồi hồi tháng 2 vừa qua với sự tham dự của gần 20.000 người. Vì vậy, hôm 17/3, Thủ tướng Malaysia đã ra tuyên bố cấm người Malaysia đi du lịch nước ngoài.

*Nhóm G.7 họp về chống dịch

Cuộc họp trực tuyến đầu tiên giữa các nhà lãnh đạo G7 được xem như là một thông điệp cho thấy không chỉ các quốc gia này mà cả thế giới đang tìm tiếng nói cũng như biện pháp chung để dốc toàn lực đối phó với đại dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona gây ra (Covid-19), một mối đe dọa an ninh phi truyền thống chưa từng thấy trên toàn cầu.

Cho dù hiện chưa rõ các quốc gia G7 sẽ hợp tác thế nào để ứng phó với đại dịch Covid-19 hiện đã trở thành một thách thức an ninh phi truyền thống nghiêm trọng chưa từng thấy với thế giới. Dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm chỉ trong thời gian ngắn 3 tháng qua đã làm đảo lộn mọi mặt đời sống trên thế giới, không chỉ khiến 7.000 người tử vong mà ảnh hưởng nghiêm trọng tới kinh tế toàn cầu, tới đi lại, học hành…

Hiện chưa thể lượng định chính xác đại dịch Covid-19 gây thiệt hại thế nào cho nền kinh tế thế giới cũng như các quốc gia. Tuy nhiên, nhìn vào các biện pháp buộc phải áp dụng để phòng chống dịch bệnh như phong tỏa các thành phố hàng chục triệu dân, thậm chí có quốc gia tạm “đóng cửa” biên giới với công dân nước ngoài, cấm nhập cảnh với người nước ngoài từ vùng dịch, ngừng bay, giao lưu… cũng có thể thấy sự đảo lộn cũng như thiệt hại kinh tế lớn tới đâu.

Trong tuyên bố đưa ra ngày 15/3, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã lên tiếng kêu gọi chính phủ các nước hợp tác cùng nhau nhằm ngăn chặn đại dịch Covid-19 đang khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào suy thoái. Ông cho rằng virus đã “lây nhiễm vào nền kinh tế thế giới” và đại dịch Covid-19 đã tạo ra một “nguy cơ thực sự và ngày càng gia tăng của tình trạng suy thoái kinh tế toàn cầu”. Chính vì thế, người đứng đầu tổ chức lớn nhất hành tinh này cho rằng, không một quốc gia nào có thể đối mặt một mình với đại dịch và hơn bao giờ hết, chính phủ các nước phải hợp tác để hồi sinh các nền kinh tế, mở rộng đầu tư công, thúc đẩy thương mại và đảm bảo sự hỗ trợ cho người dân cũng như cộng đồng bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19.

*Vì sao hệ thống y tế Ý vỡ trận trước Covid-19

Hệ thống y tế của Ý từng được WHO xếp hạng tốt thứ hai toàn cầu vào năm 2000. Tuy nhiên, hệ thống này hiện lâm vào một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng trước dịch COVID-19. Tính đến hết ngày 17/3, tỉ lệ ca nhiễm và tử vong trên 1 triệu dân do dịch COVID-19 gây ra ở Ý là cao nhất thế giới.

Cụm từ “con bệnh của châu Âu” (sick man of Europe) đã được báo chí và cả giới học thuật dùng để nói về Ý nhiều lần, chủ yếu để nói về sự rối ren về cả kinh tế và chính trị ở quốc gia Nam Âu này. Kể từ sau cuộc khủng hoảng nợ công bắt đầu vào cuối thập niên trước (2009), nền kinh tế Ý chưa bao giờ thực sự phục hồi dù có những giai đoạn khởi sắc nhất định.

Theo số liệu của Eurostat, trong vòng 10 năm (2008-2018), nợ công của Ý đã tăng vọt từ 106,1% lên 134,8% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), vượt xa mức 60% mà Hiệp ước Maastricht (1992) đã đề ra cho khối đồng tiền chung euro. Không chỉ Ý, mức nợ công ở các nước Nam Âu như Tây Ban Nha, Hy Lạp luôn ở mức báo động. Để đối phó với tình trạng này, Ý và các nước đã tự nguyện hoặc bị các nước giải cứu ép buộc phải thực hiện một loạt chính sách thắt lưng buộc bụng, qua đó cắt giảm một phần ngân sách đáng kể chi cho các dịch vụ và phúc lợi xã hội. Hệ quả là chi tiêu của chính phủ cho chăm sóc sức khỏe ở Ý đã giảm từ 7,4% GDP vào năm 2009 xuống còn 6,8% vào năm 2018. Đáng nói hơn, tỉ lệ chi tiền túi của người dân trong tổng số chi tiêu của xã hội cho các vấn đề về sức khỏe lại tăng đáng kể từ 20,7% lên 23,1% trong cùng giai đoạn.

Việc cắt giảm chi tiêu y tế công và người dân phải chi tiền nhiều hơn cho y tế đã ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng và khả năng đáp ứng dịch vụ y tế của Ý. Khi đại dịch COVID-19 xảy ra, Ý có số lượng giường bệnh trên 1.000 dân thuộc nhóm thấp nhất Liên minh châu Âu (EU). Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), trung bình Ý chỉ có 3,2 giường bệnh/1.000 người dân. Đó là chưa kể Ý còn thiếu hụt về thiết bị và nhân viên y tế. Khi COVID-19 tấn công mạnh mẽ vào Ý, trong bối cảnh khí hậu thuận lợi và dân số Ý lại rất già nên hệ thống y tế của nước này luôn quá tải và đứng trước bờ vực vỡ trận.

Linh Đức