Đề xuất tách "chẻ nhỏ" Bộ Công thương và Bộ Nông nghiệp
Có những bộ luật ban hành hàng năm, mà vẫn chưa có thông tư hướng dẫn. Nội dung của các bộ luật nói chung đã theo các nguyên tắc của thị trường, nhưng vẫn còn những bất cập so với những bộ luật về cùng lĩnh vực ở các nước phát triển. Việt Nam có luật kiểm soát độc quyền, nhưng độc quyền vẫn tràn lan, có luật về bảo vệ môi trường, nhưng khi công ty Vedan phá môi trường sông Thị Vải, lại không thể xử được v.v… Các luật chồng chéo nhau và kém hiệu lực thi hành.

Tách hai Bộ lớn nhất là Công Thương và Nông nghiệp
Bộ máy nhà nước cũng có không ít vấn đề, ta đã nhập các bộ chuyên ngành thành những bộ liên ngành, theo mô hình các nước trong khu vực. Tuy nhiên, có sự khác nhau quan trọng, các bộ liên ngành ở các nước chỉ có nhiệm vụ hoạch định chiến lược, chính sách phát triển, kiểm tra, giám sát việc thực hiện…
Ở Việt Nam, các bộ còn phải chịu trách nhiệm quản lý các Tập đoàn, tổng công ty Nhà nước. Chẳng hạn Bộ Công thương phải chịu trách nhiệm quản lý tất cả các ngành công nghiệp, thương mại, và tất cả các doanh nghiệp nhà nước trong 2 ngành đó. Đó là một khối lượng công việc quá lớn, vượt quá khả năng quản lý của một bộ, do vậy dễ có những sơ hở. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng vậy. Ngân hàng Nhà nước chưa phải là ngân hàng Trung ương có quyền độc lập.
Sự phân cấp giữa Trung ương và địa phương cũng có những bất hợp lý. Các tỉnh của Việt Nam quá nhỏ, khoảng trên dưới 1 triệu dân, trừ Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh và một vài tỉnh lớn. Nhưng các tỉnh dường như đang phát triển theo hướng xây dựng những nền kinh tế độc lập, tỉnh nào cũng xây dựng các khu công nghiệp, khu kinh tế, cũng có sân bay, bến cảng, sân gôn, trường đại học… trái với nguyên tắc hiệu quả - phát triển công nghiệp phải tập trung, liên ngành mới có hiệu quả, phát triển giáo dục cũng phải tập trung mới có chất lượng; xây dựng kết cấu hạ tầng không thể khép kín trong địa giới tỉnh, mà phải tính trên phạm vi vùng và cả nước.
Cách điều hành, quản trị nhà nước tuy đã giảm bớt tính mệnh lệnh hành chính, nhưng vẫn còn nhiều, đặc biệt là trong lĩnh vực tài chính, tiền tệ.
Khả năng kiểm soát quyền lực Nhà nước rất hạn chế, nên dễ có tình trạng lạm quyền.
Do vậy yêu cầu tái cơ cấu thể chế theo hướng xây dựng một hệ thể chế hiện đại đang là một yêu cầu cấp bách có thể có những định hướng xây dựng thể chế sau đây:
Thứ nhất, những thể chế kinh tế thị trường đặc biệt là trong lĩnh vực tiền tệ - tài chính nên theo thông lệ quốc tế, nghĩa là lựa chọn các luật tiên tiến tốt nhất điều chỉnh chút ít và ban hành. Các nước phát triển bứt phá trong khu vực đều đã làm như vậy, từ Singgapore đến Hàn Quốc.
Thứ hai, những luật pháp về quan hệ quốc tế đối ngoại cũng nên theo các thông lệ quốc tế, lựa chọn một số nước có hệ thống quan hệ đối ngoại tốt nhất để học tập.
Thứ ba, về hệ thống luật pháp chính trị, nên có luật về sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, thực hiện chế độ kiểm soát quyền lực, đổi mới hệ thống bầu cử đảm bảo nguyên tắc dân chủ - cạnh tranh trong cả ứng xử và bầu cử.
Thứ tư, đào tạo đội ngũ cán bộ giỏi trong việc xây dựng hệ thống luật pháp trên tất cả các lĩnh vực.
Thứ năm, tách hai bộ lớn nhất hiện nay - Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn ra thành các bộ chuyên ngành nhỏ hẹp hơn, thu hẹp hơn khu vực DNNN về giới hạn cần thiết và giao cho một bộ chuyên quản lý các DNNN, xây dựng ngân hàng Trung ương độc lập thay cho ngân hàng nhà nước hiện nay.
Thứ sáu, xây dựng cấp chính quyền ở các vùng kinh tế, chịu trách nhiệm quy hoạch phát triển vùng, xây dựng quản lý các khu công nghiệp, các kết cấu hạ tầng, các trường đại học tập trung ở vùng, giải thể chính quyền cấp huyện, mở rộng phạm vi các xã.
Thứ bảy, xây dựng cơ chế thúc đẩy sáng tạo, khuyến khích đầu tư cho nghiên cứu - triển khai, trọng dụng nhân tài, đề bạt cán bộ dựa các công tích mà cán bộ đạt được, đề cao trách nhiệm cá nhân.
Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức nhưng thách thức lớn nhát, phức tạp nhất - chính là thách thức về sự bất cập của tư duy phát triển, của hệ quan điểm phát triển, của thể chế. Nếu không giải quyết vấn đề này một cách phù hợp, đảm bảo Việt Nam phải tiến cùng thời đại về cả tư duy và hành động, thì nguy cơ tụt hậu xa hơn là điều khó tránh khỏi.
TSKH Võ Đại Lược
(Trung tâm Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương)
Các tin khác
Sun Group khai trương tổ hợp giải trí ẩm thực VUI-Fest Ha Long
Cử tri Cần Thơ kiến nghị nhiều vấn đề về y tế, khoa học công nghệ và tổ chức bộ máy
Sư đoàn 316 đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Lãnh đạo Đảng, Nhà nước vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước
Phú Thọ tạm dừng 2 tuyến xe buýt từ 1/5.
Toàn văn bài nói chuyện của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với công nhân, người lao động Thành phố Hồ Chí Minh
Phú Thọ: Học sinh Trường THPT Chuyên Hùng Vương vào chung kết Olimpia năm 2026
Dân vận khéo – Chìa khóa tạo đồng thuận ở Chiềng Mai (Sơn La)
Sân khấu hóa di sản – Cách làm mới trong bảo tồn văn hóa Điện Biên
Đọc nhiều
Danh sách những người trúng cử đại biểu HĐND TP Cần Thơ
Đắk Lắk: Cần thời gian để các lò gạch truyền thống chuyển đổi quy trình sản xuất mới
Cần Thơ khen thưởng Bệnh viện Đa khoa thành phố sau ca ghép thận đầu tiên thành công
Chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, phường Ô Môn hướng tới chính quyền phục vụ
Cần Thơ: Bàn giao hệ thống xạ trị gia tốc cho Bệnh viện Ung bướu
Videos
E-magazine Inforgraphic Video
Nghi vấn xả thải ngầm khiến nguồn nước kênh mương tại xã Bình Minh (TP Hà Nội) ô nhiễm kéo dài
Thủ tướng động viên lực lượng bảo đảm vệ sinh môi trường ở Hà Nội
Diễn văn của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên bế mạc Đại hội XIV của Đảng
Đại hội XIV của Đảng sự kiện trọng đại của đất nước trong giai đoạn mới
Hợp tác xã bệ đỡ vùng trồng rau an toàn tập trung tại Hưng Yên
Hưng Yên sản xuất rau quả công nghệ cao hướng đi bền vững cho nông nghiệp sạch
Xã Ô Diên – Hà Nội: Bất cập từ bãi vật liệu xây dựng gây ô nhiễm môi trường và trách nhiệm quản lý tại địa bàn cơ sở
Cảnh báo hành vi giả danh cán bộ thuế, cơ quan thuế để lừa đảo
Ra mắt ứng dụng Tuyên giáo và Dân vận trên điện thoại thông minh
Bồi đắp nguồn nhân lực tại chỗ, từng bước nâng cao dân trí
Khánh thành công trình Trụ sở làm việc Cơ quan Chủ tịch nước
Điện, thư chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm
Đồng loạt triển khai các dự án trọng điểm, Thái Nguyên thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội
Đồng chí Trần Sỹ Thanh - Chủ nhiệm Uỷ ban Kiểm tra thăm, tặng quà nhân dân tỉnh Sơn La
Điện Biên chú trọng phát triển dinh dưỡng trẻ em bền vững
Sinh kế bền vững giúp người dân Sin Suối Hồ (Lai Châu) vươn lên thoát nghèo
Cao Bằng: Củng cố khối đại đoàn kết, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển
Cần Thơ kỷ niệm 51 năm thống nhất đất nước, khẳng định vị thế trung tâm ĐBSCL
Cử tri Cần Thơ kiến nghị nhiều vấn đề về y tế, khoa học công nghệ và tổ chức bộ máy
Lãnh đạo Đảng, Nhà nước vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước
Đắk Lắk: Xử lý nghiêm sai phạm trong thi hành công vụ, cảnh báo nguy cơ từ tai nạn giao thông và tội phạm ma túy
Tiếp tục áp dụng Nghị định 15/2018/NĐ-CP về an toàn thực phẩm cho đến khi có quy định mới
Đối tượng phải thực hiện trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì
Phú Thọ: Trạm trộn bê tông sát kênh thủy lợi – Dấu hiệu xả thải và khoảng trống pháp lý cần làm rõ
Phú Thọ: Học sinh Trường THPT Chuyên Hùng Vương vào chung kết Olimpia năm 2026
Đại học Cần Thơ: Những dấu ấn trên chặng đường 60 năm
Khai trương Cơ sở đào tạo các Chương trình phi lợi nhuận và khai giảng Khoá đào tạo Chương trình IM Japan, EPS tại Cần Thơ
