Hào khí nghìn năm trên những Thần Cơ
Cơ duyên
Nguyên là một cán bộ khoa học kỹ thuật quân sự và là người yêu thích, say mê lịch sử dân tộc, từng có nhiều sáng chế cải tiến trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng, nhưng Đại tá Nguyễn Hồng Phong lại được nhiều người biết đến hơn với công trình chế tác mô hình các loại súng thần công của Việt Nam. Không chỉ đơn thuần có giá trị trưng bày, lưu niệm, sản phẩm của ông còn mang ý nghĩa giáo dục truyền thống lịch sử, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và chứa đựng nét tài hoa của các nghệ sĩ, nghệ nhân đất Việt.
Đại tá Nguyễn Hồng Phong bộc bạch, dịp kỷ niệm 990 năm Thăng Long - Hà Nội, anh là một trong những tác giả của tác phẩm nghệ thuật “Rồng bay” chế tác bằng khung tre dài 40m bay lượn trên bầu trời Hà Nội. Bắt tay chúc mừng anh, cố Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin Trần Hoàn đã nói với sự chân thành: “Hẹn gặp nhau ở 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, nhé!”. Lời hẹn ấy khiến anh Phong trăn trở mãi về món quà dâng Đại lễ. Nghiên cứu lịch sử, anh thấy một trong những “ông tổ” của súng thần công là người Việt Nam. Đó là ông Hồ Nguyên Trừng, con trai cả của Hồ Quý Ly, một nhà cải cách, quân sự tài ba. Khi tập trung khảo cứu về loại binh khí này, anh nhận thấy, nhiều dân tộc trên thế giới đều coi trọng và tôn thờ súng thần công như một linh vật quốc gia. Ở khía cạnh khác, súng thần công không chỉ dùng trong chiến đấu, chiến tranh mà còn gắn liền với mỗi dịp có các sự kiện trọng đại. Từ đó, anh nảy ra ý tưởng tái hiện súng thần công của cha ông làm quà mừng Đại lễ.

Thượng tá Phong bên khẩu thần công mừng đại Lễ 1000 năm Thăng Long
Gần 10 năm ấp ủ và sản xuất, Đại tá Nguyễn Hồng Phong và cộng sự đã tìm tòi, thử nghiệm. Anh mày mò từ tạo phôi sản phẩm đến cơ khí, đặc biệt phải thật công phu ở khâu chạm khắc các họa tiết, chi tiết, hoa văn với yêu cầu thể hiện đúng tinh thần và truyền thống người Việt, đồng thời hình ảnh không được nhòe, vỡ. Sau nhiều tháng miệt mài, khẩu súng đầu tiên nặng 3,5 kg đã ra đời. Điều dễ nhận thấy là tác phẩm với trọng lượng không lớn nhưng đã chuyền tải được nhiều thông điệp, là tổng hòa của các yếu tố văn hóa, lịch sử của dân tộc Việt Nam.
Phần bệ đỡ là khối cách điệu cuốn sách đang mở ra, có chạm khắc các họa tiết tường thành cổ với ý nghĩa có sách sẽ có tri thức, có tâm và có tầm. Bánh súng được ví như bánh xe lịch sử, trên bề mặt chạm khắc các họa tiết mặt trống đồng, tia nắng mặt trời và đàn chim Lạc như nhắc nhở mọi người nhớ về thời kỳ đầu dựng nước của tổ tiên, mang hàm ý mỗi con dân đất Việt đều là “con Rồng cháu Tiên”. Càng súng là hình ảnh của hai con rồng cuộn lên, tái hiện lại giấc mơ của vua Lý Thái Tổ báo hiệu một trang sử mới của kinh đô rồng bay.

Tác giả với tác phẩm pháo thần công tại nhà riêng
Đặc biệt, hình thân súng gồm hai phần: Phần đuôi dưới là cách điệu ngọn lửa châm ngòi cho một sự nghiệp khởi đầu trọng đại lịch sử dân tộc Việt Nam. Phần thân dưới là toàn bộ văn bản “Chiếu dời đô” của đức vua Lý Thái Tổ. Thân giữa được chạm khắc Khuê Văn Các (“gác vẻ đẹp của sao Khuê” là một lầu vuông tám mái, bao gồm bốn mái thượng và bốn mái hạ, cao gần chín thước do Tổng trấn Nguyễn Văn Thành triều Nguyễn đương thời cho xây dựng vào năm 1805), biểu tượng của Thăng Long - Hà Nội. Điều lý thú nữa, nếu nhìn từ trên xuống “Thần súng” như hình Rùa Vàng, gợi nhớ sự tích hồ Hoàn Kiếm thời vua Lê Thái Tổ và thần Kim Quy giúp An Dương Vương xây thành…
Khi được chiêm ngưỡng sản phẩm độc đáo này, nhà sử học Dương Trung Quốc đánh giá, nó không chỉ thể hiện vẻ đẹp từ sự chế tác, tạo dáng, sự tinh xảo của công nghệ mà quan trọng, ở đó phản ánh văn hóa, lịch sử của dân tộc. Đó là sản phẩm mỹ nghệ nhưng chứa đựng nhiều giá trị phi vật thể thiêng liêng.
Một tấm lòng trân quý
Sản phẩm của Đại tá Nguyễn Hồng Phong đã được Cục Bản quyền tác giả, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cấp Giấy chứng nhận bản quyền; Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ cấp Bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp. Đến nay, tác giả đã hoàn thành hơn 1000 khẩu súng gồm nhiều kích cỡ. Khoảng 300 khẩu đã được tặng và bán. Anh tranh thủ thời gian, huy động đồng chí đồng đội, tổ chức công việc sản xuất phù hợp, để vừa hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, vừa góp phần nâng cao đời sống của anh em. Lúc cao điểm có tới hơn chục người làm, mỗi tháng làm ra hàng trăm khẩu súng các loại. Toàn bộ kinh phí hàng tỷ đồng là do anh huy động từ gia đình, anh em, bạn bè. “Tôi làm tác phẩm này bằng tất cả tấm lòng, nhớ về công đức tổ tiên, truyền thống văn hiến của dân tộc và Thăng Long - Hà Nội” - anh Phong tâm sự.

Một góc trưng bài sản phẩm trong xưởng Thần công Việt
Trong câu chuyện với chúng tôi, Đại tá Nguyễn Hồng Phong luôn mong muốn có thể đúc và đặt hai khẩu Thần pháo ở hai bên thành Cửa Bắc của Hoàng thành Thăng Long. Mỗi khẩu sẽ nặng khoảng 35 tấn, được đúc bằng hợp kim đồng, mạ vàng 25K và niken. Theo anh, Cửa Bắc là khu di tích còn lưu giữ khá nguyên vẹn nét đặc trưng của Hoàng thành, nếu được cơ quan chức năng cho đúc và đặt Thần pháo tại nơi linh thiêng này sẽ rất ý nghĩa trong việc giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ mai sau.
Đến nay, mặc dù những vũ khí tối tân hiện đại làm tăng thêm nội lực quân sự, nhưng khẩu súng thần công luôn đau đáu trong tâm thức đồng bào Việt Nam, về sức mạnh dân tộc với nghìn năm chống giặc ngoại xâm. Những ngày đầu xuân Nhâm Dần, tìm gặp nhà sáng chế Nguyễn Hồng Phong tại xưởng chế tác ở con ngõ nhỏ giữa lòng Thủ đô văn hiến, chúng tôi thấy được tâm nguyện của anh giữ gìn Thần cơ như một linh vật của lịch sử, bản lĩnh Việt Nam, của lòng tự tôn dân tộc trong công cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc.
VŨ NAM
Các tin khác
Lan tỏa “Vạn sắc hoa”, tô điểm diện mạo nông thôn Điện Biên
Ngập kéo dài nhiều năm: Thái Nguyên bắt đầu “giải bài toán từ gốc”
Kỳ tích Savan 1 - Từ công trường ‘3 không’ đến dòng điện vượt biên giới
Xã Nậm Lầu (Sơn La) đổi thay nhờ sự lãnh đạo sát thực tiễn của Đảng
T&T Group được vinh danh Giải Cống hiến 2026 hạng mục Thể thao
Nâng tầm thương hiệu gạo Việt từ Cuộc thi Gạo ngon ĐBSCL
Cần Thơ: Tổ chức Chương trình gặp mặt già làng, trưởng thôn, trưởng ấp, trưởng khu, người có uy tín, chức sắc tôn giáo khu vực Nam Bộ
Khai mạc lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hoá - Du lịch Đất Tổ năm 2026
Tuyên Quang siết chặt kiểm soát giết mổ, bảo đảm an toàn thực phẩm từ nguồn động vật
Đọc nhiều
Danh sách những người trúng cử đại biểu HĐND TP Cần Thơ
Đắk Lắk: Cần thời gian để các lò gạch truyền thống chuyển đổi quy trình sản xuất mới
Chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, phường Ô Môn hướng tới chính quyền phục vụ
Cần Thơ: Bàn giao hệ thống xạ trị gia tốc cho Bệnh viện Ung bướu
Lực lượng công an Cần Thơ bỏ phiếu sớm, sẵn sàng bảo đảm an ninh ngày bầu cử
Videos
E-magazine Inforgraphic Video
Nghi vấn xả thải ngầm khiến nguồn nước kênh mương tại xã Bình Minh (TP Hà Nội) ô nhiễm kéo dài
Thủ tướng động viên lực lượng bảo đảm vệ sinh môi trường ở Hà Nội
Diễn văn của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên bế mạc Đại hội XIV của Đảng
Đại hội XIV của Đảng sự kiện trọng đại của đất nước trong giai đoạn mới
Hợp tác xã bệ đỡ vùng trồng rau an toàn tập trung tại Hưng Yên
Hưng Yên sản xuất rau quả công nghệ cao hướng đi bền vững cho nông nghiệp sạch
Xã Ô Diên – Hà Nội: Bất cập từ bãi vật liệu xây dựng gây ô nhiễm môi trường và trách nhiệm quản lý tại địa bàn cơ sở
Cảnh báo hành vi giả danh cán bộ thuế, cơ quan thuế để lừa đảo
Ra mắt ứng dụng Tuyên giáo và Dân vận trên điện thoại thông minh
Bồi đắp nguồn nhân lực tại chỗ, từng bước nâng cao dân trí
Khánh thành công trình Trụ sở làm việc Cơ quan Chủ tịch nước
Điện, thư chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm
Lai Châu: Chủ động phòng ngừa, quyết liệt đẩy lùi bệnh lao trong cộng đồng
Lan tỏa “Vạn sắc hoa”, tô điểm diện mạo nông thôn Điện Biên
Ngập kéo dài nhiều năm: Thái Nguyên bắt đầu “giải bài toán từ gốc”
Xã Nậm Lầu (Sơn La) đổi thay nhờ sự lãnh đạo sát thực tiễn của Đảng
Trung tâm Huấn luyện Bộ đội Biên phòng Quyết tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, xứng đáng với niềm tin yêu của gia đình, quê hương và Lực lượng Bộ đội
Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng chỉ đạo xử lý dứt điểm “Nút thắt” giải phóng mặt bằng.
Siết chặt an toàn thực phẩm trong mùa lễ hội Đền Hùng
U15 – mảnh ghép hoàn thiện của CLB Hà Nội và gợi mở cho bóng đá Việt Nam
Tiếp tục áp dụng Nghị định 15/2018/NĐ-CP về an toàn thực phẩm cho đến khi có quy định mới
Đối tượng phải thực hiện trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì
Phú Thọ: Trạm trộn bê tông sát kênh thủy lợi – Dấu hiệu xả thải và khoảng trống pháp lý cần làm rõ
Phú Thọ: Công an tỉnh phá chuyên án lớn, bắt giữ nhiều đối tượng, thu nhiều súng đạn
Đại học Cần Thơ: Những dấu ấn trên chặng đường 60 năm
Khai trương Cơ sở đào tạo các Chương trình phi lợi nhuận và khai giảng Khoá đào tạo Chương trình IM Japan, EPS tại Cần Thơ
Tuyên Quang đầu tư gần 3.000 tỷ đồng xây dựng 11 trường nội trú, cải thiện môi trường giáo dục và sức khoẻ cho học sinh vùng biên
