Tuyên Quang: Siết chặt quản lý, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng trong khai khoáng

Tuyên Quang đặt mục tiêu phát huy tiềm năng, lợi thế tài nguyên, nhưng đi liền với bảo vệ môi trường, bảo đảm quốc phòng, an ninh và phát triển lâu dài.

Định hình tư duy phát triển, siết chặt quản lý toàn diện

Trước yêu cầu đổi mới tư duy phát triển, tỉnh Tuyên Quang đang từng bước siết chặt quản lý tài nguyên khoáng sản, xác lập rõ quan điểm xuyên suốt: không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế, hướng tới một ngành công nghiệp khai khoáng hiện đại, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Cụ thể hóa Nghị quyết số 88 của Chính phủ và Chương trình hành động của Tỉnh ủy thực hiện Nghị quyết số 10 của Bộ Chính trị, kế hoạch triển khai của tỉnh đặt mục tiêu đồng bộ từ hoàn thiện thể chế, tăng cường quản lý đến đổi mới công nghệ khai thác. Qua đó, phát huy tiềm năng, lợi thế tài nguyên, nhưng đi liền với bảo vệ môi trường, bảo đảm quốc phòng, an ninh và phát triển lâu dài.

Điểm đáng chú ý là quan điểm phát triển đã được định hình rõ ràng hơn. Hoạt động khai thác khoáng sản không còn đơn thuần phục vụ tăng trưởng kinh tế mà phải gắn với yêu cầu bảo vệ môi trường và sử dụng hiệu quả tài nguyên. Những tồn tại kéo dài như khai thác nhỏ lẻ, manh mún, gây ô nhiễm được xác định là một trong những nguyên nhân làm gia tăng rủi ro suy thoái môi trường, cần từng bước chấm dứt.

Hoạt động khai thác, vận chuyển, chế biến và tiêu thụ khoáng sản được đặt dưới sự giám sát chặt, gắn với nghĩa vụ tài chính, nhằm hạn chế thất thoát tài nguyên và thất thu ngân sách.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh đề ra 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, tập trung vào hoàn thiện cơ chế, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và kiểm soát toàn diện hoạt động khoáng sản. Các khâu từ cấp phép, gia hạn, đấu giá quyền khai thác đến đóng cửa mỏ đều được yêu cầu thực hiện chặt chẽ, minh bạch.

Hoạt động khai thác, vận chuyển, chế biến và tiêu thụ khoáng sản được đặt dưới sự giám sát chặt, gắn với nghĩa vụ tài chính, nhằm hạn chế thất thoát tài nguyên và thất thu ngân sách. Công tác thanh tra, kiểm tra được tăng cường, với yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là khai thác và mua bán khoáng sản trái phép.

Song song với đó, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức của các cấp, ngành, doanh nghiệp và người dân về khai thác, sử dụng tài nguyên hợp lý. Đây được xem là giải pháp mang tính nền tảng trong thay đổi hành vi và nâng cao trách nhiệm xã hội.

Hướng tới khai khoáng hiện đại, phát huy vai trò giám sát cộng đồng

Một trong những trụ cột của kế hoạch là đẩy mạnh điều tra cơ bản địa chất, đánh giá tiềm năng khoáng sản và kiểm soát tai biến địa chất. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành số hóa toàn bộ dữ liệu địa chất khoáng sản thuộc phạm vi quản lý, tạo nền tảng cho quản lý hiện đại, minh bạch. Việc khoanh định và bảo vệ khoáng sản chưa khai thác cũng được chú trọng nhằm tránh khai thác tràn lan, thiếu kiểm soát.

Theo định hướng, ngành khai khoáng của Tuyên Quang sẽ phát triển theo hướng hiện đại, ưu tiên công nghệ tiên tiến, thân thiện môi trường và giảm phát thải. Mục tiêu đến năm 2030, trên 50% khoáng sản được khai thác gắn với chế biến sâu, khoảng 80% cơ sở áp dụng công nghệ tiên tiến, đồng thời giảm mạnh các điểm khai thác nhỏ lẻ, kém hiệu quả. Toàn bộ các mỏ hết hạn phải thực hiện đầy đủ cải tạo, phục hồi môi trường và đóng cửa theo quy định.

Theo định hướng, ngành khai khoáng của Tuyên Quang sẽ phát triển theo hướng hiện đại, ưu tiên công nghệ tiên tiến, thân thiện môi trường và giảm phát thải.

Kế hoạch cũng nhấn mạnh vai trò giám sát của cộng đồng dân cư trong phát hiện, phản ánh vi phạm, coi đây là yếu tố quan trọng nhằm nâng cao tính minh bạch và hiệu quả thực thi chính sách. Cùng với đó là yêu cầu tăng cường phối hợp liên ngành, kiện toàn bộ máy quản lý và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao làm đầu mối tham mưu, theo dõi và tổng hợp kết quả thực hiện. Các sở, ngành và địa phương chịu trách nhiệm triển khai theo chức năng, định kỳ báo cáo, kịp thời tháo gỡ khó khăn, bảo đảm kế hoạch được thực thi hiệu quả.