Hội nghị Môi trường toàn quốc lần thứ IV - cùng cam kết và thống nhất hành động bảo vệ môi trường

(SKMT) - Ngày 30/9/2015, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Bộ TN&MT (TN&MT) đã long trọng tổ chức Phiên toàn thể Hội nghị Môi trường toàn quốc lần thứ tư. Đồng chí Nguyễn Tấn Dũng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa XHCN Việt Nam đến dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị.

Th tướng Chính ph nước Cộng hòa XHCN Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng phát biểu chỉ đạo Hội nghị.

Tham dự Hội nghị có đồng chí Nguyễn Minh Quang, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ TN&MT; đồng chí Phan Xuân Dũng, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ch nhiệm UBKHCN&MT ca Quốc hội; đồng chí Mai Ái Trực, Nguyên Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Nguyên Bộ trưởng Bộ TN&MT; đồng chí Phạm Khôi Nguyên, Nguyên Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Nguyên Bộ trưởng Bộ TN&MT; đồng chí Trần Hồng Hà, Ủy viên dự khuyết BCH Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ TN&MT; đồng chí Nguyễn Thái Lai, Thứ trưởng Bộ TN&MT; đồng chí Nguyễn Thị Phương Hoa, Thứ trưởng Bộ TN&MT; cùng các đồng chí nguyên Thứ trưởng Bộ TN&MT.

Tham dự Hội nghị còn có đại diện lãnh đạo các Bộ, Ban, ngành, Cơ quan ở Trung ương; lãnh đạo UBND, Sở TN&MT và Chi cục BVMT các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và đại diện nhiều tổ chức quốc tế, đại sứ quán các nước tại Việt Nam; đông đảo các nhà khoa học, các nhà quản lý, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực môi trường ở trong và ngoài nước; lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức của các đơn vị thuộc Bộ TN&MT; đại diện các cơ quan thông tấn, báo chí, phát thanh, truyền hình ở Trung ương và địa phương. Cùng dự còn có 150 sinh viên trường Đại học TN&MT Hà Nội, đại diện cho thế hệ trẻ ngành TN&MT cũng như cho thế hệ trẻ nắm giữ tương lai ca đất nước.

Công tác bảo vệ môi trường của nước ta trong những năm qua đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận

Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang phát biểu khai mạc Hội nghị

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Bộ trưởng Bộ TN&MT Nguyễn Minh Quang cho biết, năm 2010, Bộ TN&MT đã tổ chức thành công Hội nghị Môi trường toàn quốc lần thứ III và các sự kiện liên quan. Hội nghị đã thực sự trở thành ngày hội của những người làm công tác BVMT (BVMT), từ các nhà quản lý, hoạch định chính sách đến các chuyên gia, nhà khoa học, nhà đầu tư, đại diện tổ chức chính trị - xã hội, cộng đồng dân cư, tổ chức quốc tế cùng tham gia trao đổi, thảo luận, thẳng thắn chỉ ra những tồn tại, hạn chế, phân tích những nguyên nhân và bài học kinh nghiệm, từ đó xác định phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp cho công tác BVMT giai đoạn 2011 - 2015.

Quán triệt tinh thần ca Hội nghị môi trường toàn quốc lần thứ III, cùng với sự quan tâm chỉ đạo sát sao ca Đảng và Chính ph, sự cố gắng ca các cấp, các ngành, sự nỗ lực không mệt mỏi ca đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý môi trường từ Trung ương đến địa phương, sự giúp đỡ hiệu quả ca bạn bè quốc tế, công tác BVMT ca nước ta trong những năm qua đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Hệ thống chính sách, pháp luật về BVMT tiếp tục có những bước phát triển mới, ngày càng hoàn thiện, đồng bộ với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa mà Đảng và Nhà nước ta đang xây dựng. Tổ chức chuyên môn về BVMT đã được kiện toàn từ Trung ương đến địa phương và tại các bộ, ngành; hợp tác quốc tế về BVMT liên tục được tăng cường, mở rộng. Chất lượng môi trường ở nhiều địa phương đã có những chuyển biến tích cực hơn trước. Chúng ta đã bước đầu thành công trong việc thực hiện mục tiêu kiểm soát, hạn chế về cơ bản mức độ gia tăng ô nhiễm, suy thoái tài nguyên và suy giảm đa dạng sinh học; tiếp tục cải thiện chất lượng môi trường sống mà Chiến lược BVMT quốc gia đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đã đề ra.

Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường Nguyễn Văn Tài phát biểu tại Hội nghị

Báo cáo tóm tắt tổng kết công tác BVMT giai đoạn 2011 - 2015, Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường Nguyễn Văn Tài cho biết, công tác BVMT ca nước ta trong những năm qua đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận: có bước chuyển biến tích cực về nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật về môi trường của cộng đồng, doanh nghiệp; việc phát sinh mới nguồn gây ô nhiễm, tác động xấu lên môi trường được dự báo, hạn chế; số lượng và mức độ tác động ca các nguồn hiện đang gây ô nhiễm, tác động xấu lên môi trường giảm dần; việc lợi dụng nhập khẩu phế liệu để đưa chất thải vào Việt Nam giảm; tỷ lệ nước thải sinh hoạt được thu gom, xử lý tăng; tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được thu gom, tái chế tăng; tỷ lệ phải chôn lấp giảm; chất thải nguy hại được quản lý tốt hơn thông qua việc kiểm soát nguồn phát thải, thu gom, lưu giữ, vận chuyển và xử lý; một số khu vực môi trường bị ô nhiễm được khắc phục, cải tạo và phục hồi; tỷ lệ dân được cung cấp nước sạch, đảm bảo điều kiện vệ sinh môi trường tăng; độ che phủ rừng tăng, đa dạng sinh học được cải thiện một bước; Ứng phó hiệu quả hơn với các vấn đề toàn cầu, ô nhiễm, tác động môi trường xuyên biên giới; xu hướng suy giảm nhanh chất lượng môi trường được ngăn chặn.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Th tưởng Chính ph Nguyễn Tấn Dũng vui mừng nhận thấy, công tác BVMT ca đất nước đã tranh th được những thời cơ, thuận lợi, từng bước vượt qua những khó khăn, thách thức, đạt được những kết quả quan trọng. Hệ thống chính sách, pháp luật được hoàn thiện thêm một bước với việc Quốc hội thông qua Luật BVMT năm 2014, làm cơ sở pháp lý đầy đủ hơn cho công tác BVMT. Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước từ Trung ương đến địa phương tiếp tục được kiện toàn; năng lực quản lý được nâng lên một bước. Đầu tư từ ngân sách cho BVMT đã được quan tâm hơn. Các công cụ, biện pháp quản lý nhà nước được đưa vào áp dụng và bước đầu phát huy hiệu quả. Công tác thanh tra, kiểm tra về BVMT tiếp tục được đẩy mạnh, đã kiên quyết xử lý triệt để nhiều cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và các vi phạm pháp luật về BVMT. Nhiều vấn đề môi trường bức xúc đang từng bước được giải quyết. Một số chương trình, dự án xử lý chất thải, khắc phục ô nhiễm và cải thiện môi trường được đầu tư. Nhiệm vụ bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học được chú trọng. Áp lực từ các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội lên môi trường được kiểm soát tốt hơn; nhiều cơ sở, nguồn gây ô nhiễm, tác động xấu lên môi trường được hạn chế, giảm thiểu; tỷ lệ chất thải rắn được thu gom, xử lý tăng; một số khu vực bị ô nhiễm nghiêm trọng đã từng bước được cải tạo, phục hồi. Ô nhiễm môi trường ở nước ta vẫn xảy ra nhưng xu hướng tăng mạnh như trước đây đã được ngăn chặn, mức độ ô nhiễm môi trường ở nhiều nơi không tăng hoặc tăng không đáng kể, chất lượng môi trường ở một số nơi đã được cải thiện; một số dự báo tác động xấu tới môi trường từ các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội đã được ngăn ngừa có hiệu quả.

Bảo vệ môi trường phải trở thành một nội dung quan trọng trong đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng phát triển bền vững

Bên cạnh những thành công đạt được, công tác BVMT nước ta vẫn còn có những tồn tại, hạn chế, xuất phát từ nhiều nguyên nhân ch quan và khách quan khác nhau; đặt ra nhiều vấn đề, thách thức trong thời gian tới.

“Chất lượng môi trường tuy đã được cải thiện nhưng vẫn chậm; môi trường một số khu vực vẫn tiếp tục bị ô nhiễm, đặc biệt tại các lưu vực sông, khu công nghiệp, đô thị, nông thôn và làng nghề; một số sự cố môi trường vẫn xảy ra; vi phạm pháp luật về BVMT vẫn còn nhiều với thủ đoạn ngày càng tinh vi, phức tạp; việc khai thác tài nguyên không hợp lý, gây ô nhiễm môi trường đang khá phổ biến; tình trạng phá rừng, săn bắt, mua bán trái phép động, thực vật hoang dã, sinh vật ngoại lai xâm lấn đang diễn biến phức tạp.

Trong giai đoạn 2016 - 2020 cũng đặt ra nhiều vấn đề, thách thức như nhiều vấn đề môi trường bức xúc chưa được giải quyết trong khi áp lực từ các hoạt động đầu tư phát triển trong nước gia tăng mạnh; tác động của biến đổi khí hậu, các vấn đề môi trường xuyên biên giới, phức tạp và khó lường; yêu cầu về môi trường trong thương mại và hội nhập kinh tế quốc tế; chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế hướng tới nền kinh tế xanh, nguồn lực tài chính đầu tư còn hạn hẹp, cũng như thiếu cơ chế huy động nguồn vốn trong xã hội đầu tư cho môi trường”, Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang cho biết.

Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang nhấn mạnh, nhiệm vụ đặt ra đối với công tác BVMT nước ta trong thời gian tới là rất lớn, trong đó cần quan tâm nhiều hơn nữa tới công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức và nhận thức trách nhiệm ca mỗi người dân đối với công tác BVMT; khắc phục tư tưởng chạy theo lợi ích kinh tế trước mắt mà bỏ qua trách nhiệm BVMT; phải quán triệt quan điểm đầu tư cho BVMT là đầu tư cho sự phát triển bền vững; đặc biệt là sự quan tâm, chỉ đạo, sự pchối hợp chặt chẽ của các Bộ, ngành, đoàn thể từ trung ương tới các địa phương.

Bộ trưởng cũng quán triệt sâu sắc việc quyết tâm tổ chức triển khai hiệu quả Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 06/6/2013 ca Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và BVMT; Nghị quyết số 35/NQ-CP ngày 18/3/2013 ca Chính ph về một số vấn đề cấp bách trong lĩnh vực BVMT; Chiến lược BVMT quốc gia đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 và nhiều văn bản quan trọng khác.

Tại Diễn đàn - Hội nghị Môi trường toàn quốc lần thứ IV, nhiều đại biểu tham dự đã phát biểu tham luận, trao đổi, đánh giá về những mặt được và chưa được của công tác BVMT nước ta thời gian qua; chỉ ra được những nguyên nhân và bài học kinh nghiệm; cũng như đề xuất nhiều giải pháp nâng cao hiệu quả công tác BVMT trong thời gian tới. Các tham luận nổi bật có ý nghĩa quan trọng; được Hội nghị ghi nhận và đánh giá cao như tham luận về vai trò lãnh đạo ca các cấp ủy đảng trong công tác BVMT (ca đại diện lãnh đạo Ban Tuyên giáo Trung ương); vai trò giám sát ca Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp đối với công tác BVMT (ca đại diện lãnh đạo Ủy ban KHCN&MT ca Quốc hội); vai trò và trách nhiệm của cộng đồng doanh nghiệp đối với công tác BVMT (ca lãnh đạo Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam); Việt Nam với vấn đề môi trường toàn cầu và hỗ trợ quốc tế đối với công tác BVMT Việt Nam (ca đại diện World Bank tại Việt Nam); Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với Chương trình toàn dân tham gia BVMT và vấn đề phản biện xã hội về môi trường (ca đại diện lãnh đạo Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam); định hướng tăng trưởng xanh và phát triển bền vững ở Việt Nam (đại diện lãnh đạo Bộ Kế hoạch và Đầu tư); bài học kinh nghiệm BVMT tại một số tỉnh, thành phố tiêu biểu như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng,…

Để phát triển đất nước theo hướng bền vững mà một trong ba trụ cột là BVMT, phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị Th tướng Chính ph yêu cầu trong 5 năm tới, ngành môi trường cần tập trung thực hiện tốt 7 nhóm nhiệm vụ quan trọng: (1) Triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội Đảng XII sắp tới, các Nghị quyết Trung ương, quy định pháp luật về BVMT. Hoàn thiện hệ thống các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ môi trường 2014; sửa đổi Luật Đa dạng sinh học và các luật có liên quan nhằm thực hiện tốt hơn công tác bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học. (2) Đẩy mạnh truyền thông về ý thức trách nhiệm tuân th pháp luật, tham gia BVMT trong cộng đồng, người dân và doanh nghiệp. Xây dựng và phát triển xã hội văn minh, người dân có lối sống, cách ứng xử thân thiện với môi trường. (3) Tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy và tăng cường năng lực quản lý của đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là ở các địa phương, cấp huyện, xã, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao ca công tác quản lý nhà nước về BVMT. (4) Tăng cường đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư cho BVMT. Ưu tiên vốn đầu tư phát triển, vốn vay, ODA để giải quyết các vấn đề môi trường bức xúc, tồn tại kéo dài, ảnh hưởng đến đời sống, sức khỏe ca người dân. Huy động hiệu quả nguồn lực trong xã hội; khuyến khích xã hội hóa, đầu tư theo hình thức hợp tác công tư, nhất là về thu gom, xử lý chất thải rắn, nước thải sinh hoạt tập trung. Sớm thành lập các quỹ BVMT để có thể ch động nguồn vốn giải quyết các vấn đề môi trường. (5) Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ trong ứng phó với biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên và BVMT. Thúc đẩy đổi mới công nghệ sản xuất tiết kiệm năng lượng, sử dụng có hiệu quả tài nguyên, phát triển công nghiệp “các-bon thấp”. Chú trọng nâng cao thành tố môi trường trong cơ cấu giá trị ca hàng hóa, dịch vụ, hình thành các sản phẩm “xanh”, dịch vụ “xanh” thân thiện với môi trường. Hạn chế đầu tư vào các ngành, lĩnh vực sản xuất gây ô nhiễm, tác động xấu lên môi trường. Thận trọng trước nguy cơ nước ta trở thành bãi thải công nghệ lạc hậu ca các nước phát triển. (6) Phát huy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công cụ đánh giá môi trường chiến lược, cơ sở dữ liệu môi trường để dự báo, phòng ngừa các nguồn gây ô nhiễm, tác động xấu lên môi trường. Đẩy mạnh công tác thanh tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật, quy chuẩn về BVMT, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Kiểm soát chặt nguồn phát sinh, việc lưu giữ, vận chuyển và xử lý chất thải nguy hại không để tái gây ô nhiễm môi trường. (7) Ch động hợp tác, hội nhập quốc tế tranh th nguồn lực cho công tác BVMT. Coi trọng việc thực hiện các cam kết quốc tế, nỗ lực thực hiện Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) ca Liên hợp quốc phù hợp với điều kiện ca nước ta. Việt Nam là thành viên, đối tác có trách nhiệm trong nỗ lực chung giải quyết các vấn đề môi trường toàn cầu.

“Bảo vệ môi trường là vấn đề toàn cầu, đòi hỏi sự chung tay ca mỗi quốc gia, tổ chức và mỗi người dân chúng ta”, Th tướng Chính ph nhấn mạnh.

Hội nghị Môi trường toàn quốc lần IV thể hiện tiếng nói chung ca các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể và cộng đồng cùng cam kết và thống nhất hành động bảo vệ môi trường

Hội nghị Môi trường toàn quốc lần thứ IV đã thu hút được sự tham gia ca gần 2.000 đại biểu đến từ các Bộ, ngành, cơ quan, đoàn thể, tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương và địa phương trong cả nước, các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, các doanh nghiệp trong nước và quốc tế, các cơ quan môi trường ở Trung ương và địa phương. Đặc biệt trong những ngày qua với sự thông tin, truyền thông kịp thời ca báo chí, nhân dân đã hết sức quan tâm tới Hội nghị và các vấn đề môi trường được bàn thảo tại Hội nghị. Hội nghị Môi trường toàn quốc thực sự đã trở thành ngày hội ca những người quan tâm tới công tác BVMT trong cả nước.

Thứ trưởng Trần Hồng Hà thông qua Thông cáo chung ca Hội nghị Môi trường toàn quốc lần thứ IV

Sau hai ngày làm việc khẩn trương, Hội nghị đã thảo luận, đề xuất nhiều nội dung quan trọng, có ý nghĩa thiết thực đối với công tác BVMT ca đất nước trong tình hình mới, đã nhất trí thông qua Thông cáo chung ca Hội nghị. Đây là kết quả tổng hợp trí tuệ, tâm huyết, trách nhiệm của đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, các doanh nghiệp, các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng đối với các vấn đề đặt ra ca công tác BVMT nước ta trong thời gian tới. Bộ TN&MT sẽ báo cáo Th tướng Chính ph để chỉ đạo các Bộ, ngành và địa phương cụ thể hóa trong kế hoạch BVMT hằng năm.

Phát biểu kết luận Hội nghị, Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang đề nghị ngay sau Hội nghị này, các Bộ, ngành, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cần tập trung quán triệt và tổ chức triển khai một cách nghiêm túc các ý kiến chỉ đạo ca Th tướng Chính ph Nguyễn Tấn Dũng cũng như đề xuất, kiến nghị đó nêu trong bản Thông cáo chung, trong đó chú trọng việc hoàn thiện Thông cáo chung, tăng cường năng lực quản lý nhà nước về BVMT cho ngành TN&MT; tăng cường công tác thanh tra kiểm tra, xử lý các vi phạm pháp luật về BVMT; tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức trách nhiệm ca người dân, doanh nghiệp, nhà quản lý và toàn xã hội đối với công tác BVMT.

Th tướng Chính ph Nguyễn Tấn Dũng chụp ảnh lưu niệm với các đại biểu tham dự Hội nghị

* Trong khuôn khổ ca Hội nghị, trước Phiên toàn thể đã diễn ra nhiều sự kiện quan trọng như: Triển lãm quốc tế về BVMT; Lễ tuyên dương điển hình tiên tiến về BVMT giai đoạn 2011 - 2015, Hội thảo quản lý nhà nước về BVMT, Hội thảo khoa học và công nghệ trong lĩnh vực BVMT với sự tham gia ca đông đảo các nhà quản lý, nhà khoa học, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức quốc tế tại Việt Nam.

PV