Bộ trưởng Bộ Y tế: Quản lý an toàn thực phẩm sẽ theo chuỗi giá trị – từ sản xuất đến bàn ăn

30 vụ ngộ độc thực phẩm trong quý I, yêu cầu giải pháp mạnh mẽ hơn

Phát biểu chỉ đạo tại lễ phát động, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh: An toàn thực phẩm (ATTP) là vấn đề cấp thiết, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, chất lượng giống nòi và sự phát triển kinh tế - xã hội.

Dẫn số liệu quý I/2026, Bộ trưởng cho biết cả nước ghi nhận 30 vụ ngộ độc thực phẩm, tăng so với cùng kỳ; trong đó các vụ có trên 30 người mắc chiếm tỷ lệ đáng kể. Các sự cố chủ yếu liên quan đến bếp ăn tập thể, dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố.

"Chúng ta đã có nhiều giải pháp, nhưng tình hình vẫn phức tạp, đòi hỏi cách làm quyết liệt và đổi mới hơn nữa" - Bộ trưởng nói.

Bộ trưởng cũng dẫn chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Nếu không kiểm soát tốt ATTP thì dù xây thêm bệnh viện, đào tạo thêm bác sĩ cũng không đáp ứng được nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan phát biểu chỉ đạo tại lễ phát động. Ảnh: Đỗ Bá

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, năm 2026 ngành y tế tập trung hoàn thiện thể chế, dự kiến trình Quốc hội sửa đổi Luật An toàn thực phẩm; đồng thời đổi mới mô hình quản lý theo hướng hiện đại, rõ trách nhiệm.

Đáng chú ý, tư duy quản lý sẽ chuyển từ kiểm soát theo từng khâu, từng ngành sang quản lý theo chuỗi giá trị – từ sản xuất đến bàn ăn. Việc truy xuất nguồn gốc, ứng dụng công nghệ và liên thông dữ liệu giữa các ngành sẽ được đẩy mạnh.

Bộ trưởng cũng yêu cầu: Địa phương tăng cường thanh tra, xử lý nghiêm vi phạm, không chậm trễ; Doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, coi ATTP là uy tín và "sự sống còn"; Người dân nâng cao kỹ năng lựa chọn, tiêu dùng thực phẩm an toàn.

Đặc biệt, Bộ Y tế đã phối hợp xây dựng chuyên mục truyền hình về ATTP nhằm cảnh báo, răn đe và cung cấp kiến thức cho cộng đồng.

Thức ăn đường phố – "điểm nóng" rủi ro

Phát biểu khai mạc, bà Phạm Khánh Phong Lan – Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP. Hồ Chí Minh – nhấn mạnh, ATTP liên quan trực tiếp đến sức khỏe người dân và sự phát triển bền vững của xã hội, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị.

Theo bà Phạm Khánh Phong Lan, dù đã đạt một số kết quả, song từ đầu năm 2026 đến nay, Thành phố vẫn ghi nhận các vụ việc nghi ngờ và xác định ngộ độc thực phẩm, đặc biệt tại trường học và thức ăn đường phố. Đây cũng là lý do chủ đề năm nay tập trung vào dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố – lĩnh vực khó kiểm soát, tiềm ẩn nhiều rủi ro từ nguyên liệu, phụ gia đến quy trình chế biến.

TP. Hồ Chí Minh sẽ tập trung ba nhóm giải pháp trọng tâm: Tăng cường truyền thông nâng cao nhận thức; siết chặt kiểm tra, xử lý nghiêm và công khai vi phạm; đồng thời chủ động phòng ngừa, nâng cao năng lực xử lý ngộ độc thực phẩm. "Ngộ độc xảy ra là dấu hiệu cho thấy công tác phòng ngừa chưa tốt" - bà Lan thẳng thắn nhìn nhận.

Lễ phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026 tại TPHCM. Ảnh: Đỗ Bá

Nâng trách nhiệm, siết kiểm tra và minh bạch thông tin

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường cho rằng Tháng hành động không chỉ dừng ở tuyên truyền mà phải chuyển hóa thành hành động cụ thể, gắn trách nhiệm từng cấp, từng ngành và từng cá nhân.

Trong bối cảnh TP. Hồ Chí Minh có hơn 14 triệu dân, quy mô quản lý ngày càng lớn, nguy cơ ATTP vẫn tiềm ẩn, lãnh đạo Thành phố yêu cầu: Đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức toàn xã hội; Công khai, minh bạch các trường hợp vi phạm để răn đe; Tăng cường thanh tra, giám sát, đề cao trách nhiệm người đứng đầu; Phát triển chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, ứng dụng khoa học – công nghệ; Siết chặt phối hợp liên ngành từ Thành phố đến cơ sở.