HTX Nấm Tam Đảo đồng hành cùng nông dân: Không chờ "được mùa mất giá"

Giám đốc HTX Nấm Tam Đảo Nguyễn Quốc Huy trực tiếp chuyển giao công nghệ trồng râu nuôi tằm cho đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao Lào Cai

"Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang chuyển mạnh từ sản xuất nhỏ lẻ sang phát triển theo chuỗi giá trị, vai trò của doanh nghiệp và hợp tác xã (HTX) ngày càng trở nên quan trọng. Thực tiễn từ Hợp tác xã Nấm Tam Đảo cho thấy, khi doanh nghiệp và HTX chủ động đầu tư vào vùng nguyên liệu, chuyển giao kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm và đồng hành cùng nông dân, không chỉ tạo ra giá trị kinh tế cao mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất, thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững...". Giám đốc HTX Nấm Tam Đảo Nguyễn Quốc Huy chia sẻ

Từ khát vọng của người nông dân đến mô hình liên kết hiệu quả

Hơn 16 năm trước, HTX Nấm Tam Đảo (xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ) chỉ là một nhóm nông dân với mong muốn nâng cao giá trị nông sản địa phương. Đến nay, HTX đã phát triển thành một đơn vị sản xuất quy mô, làm chủ công nghệ nuôi trồng nấm ăn, nấm dược liệu và Đông trùng hạ thảo. Không dừng lại ở đó, HTX còn mở rộng sang lĩnh vực trồng dâu, nuôi tằm và xây dựng chuỗi liên kết bao tiêu kén tằm cho người dân ở hàng chục tỉnh thành khác trong cả nước.

Lãnh đạo Hội nông dân tỉnh Phú Thọ và đại diện các Hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ tới thăm quan mô hình của HTX nấm Tam Đảo

Điểm nổi bật trong mô hình của HTX là doanh nghiệp không chỉ thu mua sản phẩm mà còn đầu tư ngay từ đầu vào quá trình sản xuất. Người dân được hỗ trợ giống, hướng dẫn kỹ thuật, giám sát quy trình và ký hợp đồng thu mua ổn định. Nhờ đó, nông dân yên tâm đầu tư sản xuất, còn HTX chủ động được nguồn nguyên liệu, nâng cao giá trị sản phẩm và phát triển thị trường.

Theo ông Nguyễn Quốc Huy, nông nghiệp chỉ có thể phát triển bền vững khi hình thành được mối liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, HTX, doanh nghiệp và nông dân. Đây là giải pháp để khắc phục tình trạng sản xuất manh mún, thiếu liên kết vốn tồn tại nhiều năm ở khu vực nông thôn.

Doanh nghiệp giữ vai trò "đầu kéo" phát triển vùng nguyên liệu

Từ thực tiễn sản xuất, HTX Nấm Tam Đảo đã xây dựng vùng nguyên liệu trồng dâu tại nhiều địa phương như Hương Cần, Mai Châu, Thượng Cốc, Liên Minh, Hoàng An và Tam Đảo với tổng diện tích trên 20 ha. Việc hình thành vùng nguyên liệu tập trung giúp doanh nghiệp chủ động nguồn cung, đồng thời tạo việc làm và thu nhập ổn định cho người dân địa phương.

Vùng nguyên liệu của HTX nấm Tam Đảo vườn dâu tằm hữu cơ gia đình ông Lương Văn nghĩa dân tộc Pà Thèn tại Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang

Theo đánh giá của HTX, Phú Thọ có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển nghề trồng dâu nuôi tằm. Địa phương sở hữu quỹ đất nông nghiệp lớn, khí hậu phù hợp, truyền thống sản xuất lâu đời và đặc biệt là nhu cầu tiêu thụ kén tằm trên thị trường đang rất lớn.

Hiện nay, HTX Nấm Tam Đảo mỗi tháng cần lượng lớn kén tằm phục vụ sản xuất Đông trùng hạ thảo, dệt lụa và cung cấp cho các doanh nghiệp ươm tơ xuất khẩu. Điều này cho thấy đầu ra của nghề dâu tằm tương đối ổn định nếu hình thành được vùng nguyên liệu quy mô.

Không chỉ tạo nguồn nguyên liệu, mô hình còn mang lại hiệu quả kinh tế cao. Theo thực tế sản xuất của HTX, một héc-ta dâu có thể cho thu nhập cao gấp 2–3 lần trồng ngô hoặc sắn và gấp 4–5 lần trồng lúa. Với diện tích khoảng 5–6 sào, mỗi hộ có thể đạt mức thu nhập từ 7–10 triệu đồng mỗi tháng.

Đầu tư vào nông nghiệp cần sự đồng hành của chính sách

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nghề trồng dâu nuôi tằm vẫn gặp không ít khó khăn do thiếu vốn đầu tư ban đầu, thiếu doanh nghiệp làm đầu mối bao tiêu, chưa có vùng sản xuất tập trung và chưa có chính sách khuyến khích riêng. Bên cạnh đó, chi phí và một số chính sách thuế cũng ảnh hưởng đến động lực mở rộng đầu tư của HTX và doanh nghiệp.

Đại diện chính quyền địa phương Bảo Yên - tỉnh Lào Cai thăm quan mô hình vùng nguyên liệu dâu tằm hữu cơ tại địa phương do HTX nấm Tam Đảo thực hiện cùng thành viên HTX

Từ kinh nghiệm thực tế, HTX Nấm Tam Đảo đề xuất tỉnh Phú Thọ và các cơ quan liên quan, tiếp tục quy hoạch vùng sản xuất tập trung, hỗ trợ tín dụng ưu đãi cho nông dân, tạo điều kiện về đất đai cho HTX xây dựng trụ sở, kho bãi và khu sơ chế, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp đầu tư chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm nông nghiệp.

Theo ông Nguyễn Quốc Huy, nếu có cơ chế phù hợp, HTX sẵn sàng phối hợp đào tạo kỹ thuật miễn phí cho nông dân, đầu tư cơ sở thu mua, cung cấp giống chất lượng và ký hợp đồng bao tiêu lâu dài nhằm xây dựng chuỗi giá trị bền vững.

Khẳng định vai trò doanh nghiệp trong phát triển nông nghiệp nông thôn

Thực tế từ HTX Nấm Tam Đảo cho thấy, doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp không chỉ hướng tới mục tiêu lợi nhuận mà còn góp phần tạo việc làm tại chỗ, nâng cao thu nhập cho người dân, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu cây trồng và phát triển kinh tế nông thôn theo hướng hiện đại.

Hiện nay, mỗi tháng tại HTX nấm Tam Đảo đều tiếp đón nhiều đoàn của các Hội nông dân các cấp ở nhiều tỉnh thành trong cả nước tới thăm quan với ý định học hỏi, mở vùng nguyên liệu, nhân rộng mô hình, nâng cao thu nhập cho người nông dân, góp phần phát triển kinh tế địa phương

Khi doanh nghiệp đóng vai trò dẫn dắt, HTX làm cầu nối tổ chức sản xuất, còn nông dân là chủ thể trực tiếp tham gia, chuỗi liên kết sẽ tạo ra sự ổn định từ sản xuất đến tiêu thụ. Đây cũng là hướng đi phù hợp với chủ trương phát triển kinh tế tập thể, xây dựng vùng nguyên liệu tập trung và phát triển nông nghiệp hàng hóa theo hướng xanh, bền vững.

Với cam kết tiếp tục đầu tư vùng nguyên liệu, chuyển giao kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm và liên kết với các doanh nghiệp chế biến, HTX Nấm Tam Đảo đang từng bước khẳng định vai trò là "đầu tàu" trong phát triển kinh tế nông nghiệp địa phương. Mô hình này không chỉ mở ra hướng phát triển hiệu quả cho nghề trồng dâu nuôi tằm mà còn là sự khẳng định vai trò của doanh nghiệp khi đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn là đặc biệt quan trọng trong giai đoạn hiện nay.