Lễ hội đình làng Đại Đình, Từ Sơn, Bắc Ninh: Nét đẹp văn hóa đầu Xuân

Hát quan họ tại Lễ hội đình làng Đại Đình, Tân Hồng Từ Sơn, Bắc Ninh.

Mùa lễ hội Xuân 2025 vẫn đang diễn ra trên cả nước và còn kéo dài đến hết tháng 3 âm lịch. Từ thời xa xưa, hội làng đã đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống tinh thần của người Việt. Lễ hội mang ý nghĩa sâu sắc trong việc gắn kết cộng đồng dân cư trong một làng, xã, thôn, hay bản.

GS.TS Nguyễn Chí Bền - nguyên Viện trưởng Viện Văn hóa nghệ thuật quốc gia Việt Nam cho biết, từ năm 1986 trở lại đây, hội làng có sự khởi sắc trở lại. Nhiều làng quê đã phục dựng lễ hội làng theo ký ức. Có những làng quy định 3 năm tổ chức 1 lần nhưng cũng có những làng mỗi năm sẽ tổ chức 1 lần. Nhưng đều có tính chất chung, đó là để tưởng nhớ vị thần của làng. Đây cũng là một hoạt động sinh hoạt cộng đồng, bao gồm cúng tế, rước, trò chơi dân gian…

Hát quan họ trên thuyền của các liền anh, liền chị xứ Kinh Bắc làm đắm say biết bao du khách thập phương.

Một trong những lễ hội độc đáo thu hút nhiều người dân và khách thập phương tham gia là lễ hội đình làng Đại Đình (xã Tân Hồng, thành phố Từ Sơn, Bắc Ninh). Đây là lễ hội diễn ra từ mùng 10 đến 12 tháng Giêng âm lịch hàng năm.

Nằm ở phía Tây phường Tân Hồng, thành phố Từ Sơn, đình Đại Đình được xây dựng từ thời Lê (thế kỷ thứ XVIII), với quy mô lớn. Trải qua thời gian, chiến tranh, đến nay đình đã được phục dựng, trùng tu nhằm đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của nhân dân địa phương. Trải qua thời gian, chiến tranh, đến nay đình làng đã được phục dựng, trùng tu nhằm đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của người dân địa phương. Đình làng Đại Đình thờ thành hoàng là Ngô Gia Đại Vương có công giúp Ngô Quyền dánh thắng quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng (năm 938).

Đấu vật được nhiều người dân và du khách cổ vũ nhiệt tình.

Lễ hội đình làng Đại Đình được tổ chức lần đầu vào tháng 2 âm lịch. Trong những ngày diễn ra lễ hội, đông đảo người dân sẽ rủ nhau nô nức về dự lễ cũng như tham gia các hoạt động vui chơi, giải trí khác mang đậm bản săc truyền thống dân tộc. Lễ hội không chỉ là dịp để người dân sinh sống trong khu phố Đại Đình bày tỏ lòng biết ơn thành kính đến các vị tổ tiên, cha ông đã có công khai khẩn và dựng nên vùng đất trù phú này mà còn là dịp để mọi người quây quần lại sau một năm bôn ba, vất vả. Chính vì thế, lễ hội đình làng Đại Đình không chỉ là lễ hội mang đậm màu sắc văn hóa của con người Kinh Bắc và giá trị đặc sắc của truyền thống nơi đây mà còn là dịp dạy dỗ con cháu phải luôn đoàn kết, gắn bó và thắt chặt tình làng nghĩa xóm. Chính vì ý nghĩa nhân văn này nên dù ở xa đến đâu thì vào những ngày tổ chức lễ hội, những người con xứ Kinh Bắc vẫn sẽ luôn cố gắng tề tựu đông đủ bên gia đình, người thân, chòm xóm, láng giềng để chia nhau chén rượu, mâm cỗ đầy và gửi đến nhau những lời chúc phúc chân thành nhất.

Trò chơi bịt mắt bắt vịt được nhiều bạn nhỏ thích thú tham gia.

Lễ hội đình làng Đại Đình năm nay diễn ra với không khí sôi nổi, rộn ràng với nhiều hoạt động vui chơi thú vị như: bịt mắt bắt vịt, đấu vật,…Đặc biệt, điều không thể thiếu được trong các hội làng xứ Kinh Bắc là những làn điệu dân ca quan họ của các liền anh, liền chị làm đắm say lòng người.

Du khách và người dân nô nức tham quan lễ hội.

PGS.TS Nguyễn Văn Huy - nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam cho rằng, từ xa xưa, các hội làng có vai trò rất lớn trong đời sống tinh thần người Việt. Ý nghĩa rất lớn của lễ hội là gắn kết cộng đồng cư dân trong một làng, xã, thôn, bản. Vì các hội làng thường gắn với tục thờ cúng vị thành hoàng làng nên trong quá trình thực hiện nghi lễ và các hoạt động vui chơi, người dân sẽ gắn bó, ràng buộc với nhau hơn về tinh thần. Sau một năm lao động, làm việc vất vả, cộng đồng lại được gặp nhau, cùng cầu mong sự an lành cho làng xóm, mùa màng tốt tươi, được các vị thành hoàng, thánh thần trợ giúp.

Trải qua hàng nghìn năm, hội làng hiện nay đã có nhiều biến đổi, nhưng vẫn giữ được những cốt cách chủ yếu. Điều bất biến trong hội làng là sự tôn thờ các vị thành hoàng làng. Hầu hết làng đều giữ nguyên vị thành hoàng qua hàng nghìn năm, chỉ một số rất ít nơi thay đổi.