Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ trở thành di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của UNESCO
![]() |
| Di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ chính thức được ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của UNESCO. Ảnh: Cục Di sản |
Theo thông tin từ Cục Di sản văn hóa, vào hồi 14 giờ 38 phút ngày 9/12 (giờ địa phương), tại Thủ đô New Delhi, Ấn Độ (tức 16 giờ 8 phút, giờ Hà Nội), Kỳ họp lần thứ 20 của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO, đã thông qua Quyết định số 20.COM 7.a.1 ghi danh di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.
Kỳ họp lần thứ 20 diễn ra từ ngày 8 đến 13/12 tại Di sản Văn hóa Thế giới Pháo Đài Đỏ, Ấn Độ.
Đây là di sản thứ 17 của Việt Nam được UNESCO ghi danh vào các Danh sách di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO.
| Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ ở khu phố Đông Khê, phường Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, ra đời cách đây khoảng 500 năm. Cộng đồng thực hành nghề đã tạo ra những bức tranh có đặc trưng riêng về chủ đề, kỹ thuật in, màu sắc và đồ họa bằng kỹ thuật in khắc gỗ. Các chủ đề của tranh thường bao gồm tranh thờ, chúc tụng, tranh lịch sử, tranh sinh hoạt, tranh phong cảnh, gắn với tập tục treo tranh vào ngày Tết Nguyên Đán, Tết Trung Thu, thờ cúng tổ tiên và thờ thần. Các công đoạn sáng tác mẫu, khắc ván in, làm màu, in tranh đều bằng tay. Mẫu tranh được vẽ bằng bút lông, mực nho trên giấy bản và khắc trên ván gỗ thị. Các màu được chế biến từ nguyên liệu tự nhiên: màu xanh từ lá chàm, màu đỏ từ sỏi son, màu vàng từ hoa hòe và quả dành dành, màu trắng từ bột sò điệp bị phong hóa, màu đen từ tro lá tre, rơm nếp. Tranh được in úp ván với 5 màu cơ bản trên giấy dó đã được phủ một lớp hồ điệp. Các màu được in theo nguyên tắc màu đỏ in trước, tiếp đến màu xanh, vàng, trắng. Ván nét màu đen in cuối cùng để hoàn thiện bức tranh. |
Việc UNESCO ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp có ý nghĩa sâu sắc đối với cộng đồng thực hành và công chúng Việt Nam.
![]() |
Theo Ủy ban Liên Chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, Hồ sơ đề cử di sản văn hóa phi vật thể Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ của Việt Nam đáp ứng các tiêu chí ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp, cụ thể:
Tranh dân gian Đông Hồ gắn bó mật thiết với các lễ tiết quan trọng như Tết Nguyên đán, Tết Trung thu, các nghi lễ thờ cúng tổ tiên và thần linh.
Tuy nhiên, ngày nay, chỉ còn một số ít gia đình tiếp tục duy trì nghề này, truyền lại tri thức và kỹ năng trong phạm vi gia đình và cho người học việc thông qua hướng dẫn trực tiếp và kèm cặp thực hành.
Một số công đoạn như vẽ mẫu và khắc bản in đòi hỏi đào tạo chuyên sâu và tích lũy kinh nghiệm trong nhiều năm. Các bản khắc gỗ được xem như báu vật gia truyền, được truyền lại qua nhiều thế hệ.
Số lượng nghệ nhân lành nghề đã giảm mạnh (theo hồ sơ đề cử, chỉ còn vài hộ gia đình duy trì nghề), do thế hệ trẻ ít quan tâm, nghề khó bảo đảm sinh kế, và nhu cầu sử dụng tranh in khắc gỗ trong các dịp lễ truyền thống giảm sút.
Số người có tay nghề cao và tâm huyết theo đuổi nghề đã quá ít để duy trì việc truyền dạy và làm tranh, nên nghề cần được bảo vệ khẩn cấp.
Kế hoạch bảo vệ đề ra bảy mục tiêu, bao gồm: Mở các lớp truyền nghề, kiểm kê di sản, thiết kế mẫu, đa dạng hóa thị trường, cải thiện khả năng tiếp cận nguồn nguyên liệu, và cung cấp thiết bị bảo hộ cho nghệ nhân. Các hoạt động được đề xuất khả thi, phù hợp với mục tiêu và có tính bền vững, đồng thời đặt cộng đồng ở vị trí trung tâm.
Hồ sơ cho thấy sự tham gia tích cực của cộng đồng, đặc biệt là các gia đình làm nghề, trong toàn bộ quá trình lập hồ sơ, thông qua các hoạt động kiểm kê và sự kiện công chúng. Di sản đã được đưa vào Danh mục kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể, được cập nhật thường xuyên với sự tham gia của cộng đồng.
Theo đó, Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 quyết định ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp và khuyến khích Việt Nam xem xét việc tích hợp di sản này vào hệ thống giáo dục, cả chính quy và phi chính quy, nhằm khuyến khích thế hệ trẻ hiểu và trân trọng tầm quan trọng của việc bảo vệ di sản.
| Tính đến nay, cả nước đã có 37 di sản được UNESCO ghi vào các danh sách của UNESCO (gồm 9 di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, 17 di sản văn hóa phi vật thể và 11 di sản tư liệu). Trong đó, tỉnh Bắc Ninh có các di sản tiêu biểu được UNESCO công nhận, ghi danh: - 5 di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại (Quan họ Bắc Ninh, Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ, Ca trù, Tín ngưỡng thờ Mẫu, Kéo co Hữu Chấp); - 1 di sản văn hóa thế giới liên tỉnh (Quần thể Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc), trong đó có các di tích quan trọng như Chùa Vĩnh Nghiêm; Mộc bản kinh phật chùa Vĩnh Nghiêm được đưa vào Danh mục Ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương. |
![]() |
| Những nghệ nhân vẽ tranh Đông Hồ vẫn đang miệt mài giữ nghề tranh. Ảnh Cục Di sản. |
Thay mặt Việt Nam và cộng đồng thực hành di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ, Thứ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, Phó Chủ tịch Uỷ ban Quốc gia UNESCO Việt Nam Hoàng Đạo Cương và Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh Mai Sơn đã phát biểu đáp từ và cam kết thực hiện các biện pháp cần thiết nhằm bảo vệ các giá trị của Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ, cảm ơn Ban tư vấn, các thành viên của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003, Ban thư ký Công ước 2003 đã làm việc tận tình, công tâm để ghi danh di sản này của Việt Nam.
Các tin khác
Lào Cai: Chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất trên địa bàn tỉnh
Lễ phát động quốc gia kêu gọi toàn dân bảo vệ môi trường
Xã Nghĩa Trụ (Hưng Yên) ra quân xử lý vi phạm đất đai và môi trường
VÌ MỘT NỀN VĂN MINH SINH THÁI, MỘT VIỆT NAM XANH VÀ MỘT ĐẠI DƯƠNG HÒA BÌNH, BỀN VỮNG
Toàn văn Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV
Bình Xuyên (Phú Thọ) chăm lo trẻ em, chủ động phòng chống đuối nước dịp hè
Chủ động kiến tạo hòa bình - ổn định - phát triển trong một thế giới nhiều biến động
Phòng chống đuối nước ở Hải Lựu (Phú Thọ): Không để mùa hè trở thành nỗi lo
Chính phủ ban hành Nghị định mới về xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực hải quan
Đọc nhiều
Bệnh viện Quân y 121 (Quân khu 9): Khen thưởng trong tham gia cấp cứu, điều trị bệnh nhân bị rắn độc cắn
Bệnh viện Quân y 121 ứng dụng kỹ thuật cao trong điều trị viêm tụy cấp nặng
Hành trình đi tìm công lý
Cần Thơ khen thưởng Bệnh viện Đa khoa thành phố sau ca ghép thận đầu tiên thành công
Dưới tán măng cụt 100 năm tuổi: Bàn chuyện Chuyển đổi tư duy từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp
Videos
E-magazine Inforgraphic Video
Nghi vấn xả thải ngầm khiến nguồn nước kênh mương tại xã Bình Minh (TP Hà Nội) ô nhiễm kéo dài
Thủ tướng động viên lực lượng bảo đảm vệ sinh môi trường ở Hà Nội
Diễn văn của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên bế mạc Đại hội XIV của Đảng
Đại hội XIV của Đảng sự kiện trọng đại của đất nước trong giai đoạn mới
Hợp tác xã bệ đỡ vùng trồng rau an toàn tập trung tại Hưng Yên
Hưng Yên sản xuất rau quả công nghệ cao hướng đi bền vững cho nông nghiệp sạch
Xã Ô Diên – Hà Nội: Bất cập từ bãi vật liệu xây dựng gây ô nhiễm môi trường và trách nhiệm quản lý tại địa bàn cơ sở
Cảnh báo hành vi giả danh cán bộ thuế, cơ quan thuế để lừa đảo
Ra mắt ứng dụng Tuyên giáo và Dân vận trên điện thoại thông minh
Bồi đắp nguồn nhân lực tại chỗ, từng bước nâng cao dân trí
Khánh thành công trình Trụ sở làm việc Cơ quan Chủ tịch nước
Điện, thư chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm
Tạp chí Sức khỏe và Môi trường đoạt giải tại Cuộc thi Báo chí "Phú Thọ vững bước đi lên"
Masterise Homes: Thị trường quốc tế gọi tên “Nhà định chuẩn”
Thủ tướng Chính phủ và Chủ tịch Quốc hội gặp mặt lãnh đạo các cơ quan báo chí
Phú Thọ: Kiến tạo tương lai xanh từ dự án vi mạch công nghệ cao Meiko Yên Quang
Phá đường dây săn bắt, mua bán động vật hoang dã từ Cà Mau về An Giang
BÁO CHÍ CÁCH MẠNG VIỆT NAM TRONG THỜI ĐẠI SỐ
TRIỂN LÃM TRẢI NGHIỆM BRANDED LIVING: KHI CHUẨN SỐNG HÀNG HIỆU ĐƯỢC “THẤU” TRONG TỪNG ĐIỂM CHẠM
Phát biểu kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại cuộc họp Thường trực Ban chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam
Phú Thọ: Lực lượng Công an tỉnh kịp thời phát hiện, ngăn chặn, vô hiệu hóa đường dây sử dụng công nghệ cao lừa đảo xuyên quốc gia
Từ 1/7, UBND cấp tỉnh sẽ cấp đăng ký nội dung quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe
Đắk Lắk: Người dân tự nguyện giao nộp vũ khí, góp phần bảo đảm an toàn cộng đồng
Công an tỉnh Hưng Yên chuẩn hóa công tác sát hạch và cấp đổi giấy phép lái xe
Sáng nay, gần 48.000 thí sinh tỉnh Phú Thọ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026
Xã Hoàng An (Phú Thọ): Chủ động phòng ngừa đuối nước, bảo vệ trẻ em từ cơ sở
Cà Mau: “Không để thí sinh nào phải bỏ thi vì gặp khó khăn về kinh tế, đi lại”



