Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ trở thành di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của UNESCO
![]() |
| Di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ chính thức được ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của UNESCO. Ảnh: Cục Di sản |
Theo thông tin từ Cục Di sản văn hóa, vào hồi 14 giờ 38 phút ngày 9/12 (giờ địa phương), tại Thủ đô New Delhi, Ấn Độ (tức 16 giờ 8 phút, giờ Hà Nội), Kỳ họp lần thứ 20 của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO, đã thông qua Quyết định số 20.COM 7.a.1 ghi danh di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.
Kỳ họp lần thứ 20 diễn ra từ ngày 8 đến 13/12 tại Di sản Văn hóa Thế giới Pháo Đài Đỏ, Ấn Độ.
Đây là di sản thứ 17 của Việt Nam được UNESCO ghi danh vào các Danh sách di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO.
| Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ ở khu phố Đông Khê, phường Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, ra đời cách đây khoảng 500 năm. Cộng đồng thực hành nghề đã tạo ra những bức tranh có đặc trưng riêng về chủ đề, kỹ thuật in, màu sắc và đồ họa bằng kỹ thuật in khắc gỗ. Các chủ đề của tranh thường bao gồm tranh thờ, chúc tụng, tranh lịch sử, tranh sinh hoạt, tranh phong cảnh, gắn với tập tục treo tranh vào ngày Tết Nguyên Đán, Tết Trung Thu, thờ cúng tổ tiên và thờ thần. Các công đoạn sáng tác mẫu, khắc ván in, làm màu, in tranh đều bằng tay. Mẫu tranh được vẽ bằng bút lông, mực nho trên giấy bản và khắc trên ván gỗ thị. Các màu được chế biến từ nguyên liệu tự nhiên: màu xanh từ lá chàm, màu đỏ từ sỏi son, màu vàng từ hoa hòe và quả dành dành, màu trắng từ bột sò điệp bị phong hóa, màu đen từ tro lá tre, rơm nếp. Tranh được in úp ván với 5 màu cơ bản trên giấy dó đã được phủ một lớp hồ điệp. Các màu được in theo nguyên tắc màu đỏ in trước, tiếp đến màu xanh, vàng, trắng. Ván nét màu đen in cuối cùng để hoàn thiện bức tranh. |
Việc UNESCO ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp có ý nghĩa sâu sắc đối với cộng đồng thực hành và công chúng Việt Nam.
![]() |
Theo Ủy ban Liên Chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, Hồ sơ đề cử di sản văn hóa phi vật thể Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ của Việt Nam đáp ứng các tiêu chí ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp, cụ thể:
Tranh dân gian Đông Hồ gắn bó mật thiết với các lễ tiết quan trọng như Tết Nguyên đán, Tết Trung thu, các nghi lễ thờ cúng tổ tiên và thần linh.
Tuy nhiên, ngày nay, chỉ còn một số ít gia đình tiếp tục duy trì nghề này, truyền lại tri thức và kỹ năng trong phạm vi gia đình và cho người học việc thông qua hướng dẫn trực tiếp và kèm cặp thực hành.
Một số công đoạn như vẽ mẫu và khắc bản in đòi hỏi đào tạo chuyên sâu và tích lũy kinh nghiệm trong nhiều năm. Các bản khắc gỗ được xem như báu vật gia truyền, được truyền lại qua nhiều thế hệ.
Số lượng nghệ nhân lành nghề đã giảm mạnh (theo hồ sơ đề cử, chỉ còn vài hộ gia đình duy trì nghề), do thế hệ trẻ ít quan tâm, nghề khó bảo đảm sinh kế, và nhu cầu sử dụng tranh in khắc gỗ trong các dịp lễ truyền thống giảm sút.
Số người có tay nghề cao và tâm huyết theo đuổi nghề đã quá ít để duy trì việc truyền dạy và làm tranh, nên nghề cần được bảo vệ khẩn cấp.
Kế hoạch bảo vệ đề ra bảy mục tiêu, bao gồm: Mở các lớp truyền nghề, kiểm kê di sản, thiết kế mẫu, đa dạng hóa thị trường, cải thiện khả năng tiếp cận nguồn nguyên liệu, và cung cấp thiết bị bảo hộ cho nghệ nhân. Các hoạt động được đề xuất khả thi, phù hợp với mục tiêu và có tính bền vững, đồng thời đặt cộng đồng ở vị trí trung tâm.
Hồ sơ cho thấy sự tham gia tích cực của cộng đồng, đặc biệt là các gia đình làm nghề, trong toàn bộ quá trình lập hồ sơ, thông qua các hoạt động kiểm kê và sự kiện công chúng. Di sản đã được đưa vào Danh mục kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể, được cập nhật thường xuyên với sự tham gia của cộng đồng.
Theo đó, Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 quyết định ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp và khuyến khích Việt Nam xem xét việc tích hợp di sản này vào hệ thống giáo dục, cả chính quy và phi chính quy, nhằm khuyến khích thế hệ trẻ hiểu và trân trọng tầm quan trọng của việc bảo vệ di sản.
| Tính đến nay, cả nước đã có 37 di sản được UNESCO ghi vào các danh sách của UNESCO (gồm 9 di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, 17 di sản văn hóa phi vật thể và 11 di sản tư liệu). Trong đó, tỉnh Bắc Ninh có các di sản tiêu biểu được UNESCO công nhận, ghi danh: - 5 di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại (Quan họ Bắc Ninh, Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ, Ca trù, Tín ngưỡng thờ Mẫu, Kéo co Hữu Chấp); - 1 di sản văn hóa thế giới liên tỉnh (Quần thể Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc), trong đó có các di tích quan trọng như Chùa Vĩnh Nghiêm; Mộc bản kinh phật chùa Vĩnh Nghiêm được đưa vào Danh mục Ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương. |
![]() |
| Những nghệ nhân vẽ tranh Đông Hồ vẫn đang miệt mài giữ nghề tranh. Ảnh Cục Di sản. |
Thay mặt Việt Nam và cộng đồng thực hành di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ, Thứ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, Phó Chủ tịch Uỷ ban Quốc gia UNESCO Việt Nam Hoàng Đạo Cương và Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh Mai Sơn đã phát biểu đáp từ và cam kết thực hiện các biện pháp cần thiết nhằm bảo vệ các giá trị của Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ, cảm ơn Ban tư vấn, các thành viên của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003, Ban thư ký Công ước 2003 đã làm việc tận tình, công tâm để ghi danh di sản này của Việt Nam.
Các tin khác
Chương trình nghệ thuật 'Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng' được truyền hình trực tiếp trên VTV1
Giải mã sức hút đêm hội mừng Đại hội Đảng: Dấu ấn đậm nét của những "phù thủy" ánh sáng
Tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên mới của dân tộc
Nghị quyết 79-NQ/TW: Khuyến khích doanh nghiệp nhà nước liên kết với FDI
Phiên bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng
Danh sách Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV
Ban Bí thư Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV
Đồng chí Tô Lâm tái đắc cử Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV
Ban Chấp hành TW Đảng khóa XIV thống nhất tuyệt đối bầu đồng chí Tô Lâm tiếp tục giữ chức Tổng Bí thư
Đọc nhiều
Cờ Đỏ phát huy nội lực, tạo nền tảng phát triển bền vững
Đoàn Luật sư TP. Cần Thơ: 35 năm đồng hành bảo vệ công lý, kiến tạo môi trường pháp lý bền vững
Đưa Trung tâm hồi sức tích cực, chống độc hiện đại phục vụ bệnh nhân
Mega Sale 2026 lan tỏa xu hướng tiêu dùng xanh tại Cần Thơ
Những kỳ tích y khoa đầu năm 2026 tại Bệnh viên Đa khoa vùng Tây Nguyên
Videos
E-magazine Inforgraphic Video
Diễn văn của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên bế mạc Đại hội XIV của Đảng
Đại hội XIV của Đảng sự kiện trọng đại của đất nước trong giai đoạn mới
Hợp tác xã bệ đỡ vùng trồng rau an toàn tập trung tại Hưng Yên
Hưng Yên sản xuất rau quả công nghệ cao hướng đi bền vững cho nông nghiệp sạch
Xã Ô Diên – Hà Nội: Bất cập từ bãi vật liệu xây dựng gây ô nhiễm môi trường và trách nhiệm quản lý tại địa bàn cơ sở
Cảnh báo hành vi giả danh cán bộ thuế, cơ quan thuế để lừa đảo
Phòng ngừa cháy nổ trong dịp Tết Nguyên đán
Bản tin tổng hợp số 8 tháng 11 của Tạp chí Sức khoẻ & Môi trường
Hà Nội (Q.Hà Đông) : Môi trường sống của người dân không được đảm bảo bởi những công trình vi phạm TTXD
Chủ tịch Quốc hội chủ trì Hội nghị thông báo nhanh kết quả Đại hội XIV của Đảng
Chỉ thị của Bộ Chính trị về nghiên cứu, học tập, quán triệt, tuyên truyền và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng
Quốc hội quyết tâm thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng - đưa chủ trương của Đảng nhanh chóng đi vào cuộc sống
Điện, thư chúc mừng Tổng Bí thư BCH TW Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIV Tô Lâm
Bệnh viện Phụ sản Trung ương tổ chức Hội nghị tổng kết công tác chỉ đạo tuyến chuyên ngành phụ sản khu vực phía Bắc
Hà Nội thông qua nhiều nội dung quan trọng để phát triển trong giai đoạn mới
Một show diễn của Việt Nam chiến thắng cùng lúc 2 hạng mục tại giải quốc tế
Tổng Bí thư: Các Đại sứ phải phát huy cao nhất lợi ích quốc gia-dân tộc
Lan tỏa tinh thần nhân ái tiếp sức tương lai cho trẻ em khuyết tật
Hà Nội thông qua chủ trương đầu tư nhiều dự án quan trọng
Tổng Bí thư Tô Lâm hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith
Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì lễ đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith
Sữa Aptamil thu hồi ở nước ngoài, Bộ Y tế yêu cầu kiểm soát tại Việt Nam
Đông Thạnh (TP.HCM): Khốn đốn vì hàng xóm ngang nhiên xây tường rào bít lối đi
Ban hành Danh mục bí mật nhà nước trong lĩnh vực khoa học và công nghệ
Khởi tố vụ án 'hô biến' thịt lợn nhiễm bệnh thành đồ hộp sạch
Định hướng nghề nghiệp y dược cổ truyền gắn với chăm sóc sức khỏe bền vững và an toàn cộng đồng
Từ Nghị quyết 57 đến thực tiễn - Đại học Y Dược Cần Thơ vươn tới trung tâm y khoa vùng
Bộ GD-ĐT chính thức công bố bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc



