Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ trở thành di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của UNESCO
![]() |
| Di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ chính thức được ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của UNESCO. Ảnh: Cục Di sản |
Theo thông tin từ Cục Di sản văn hóa, vào hồi 14 giờ 38 phút ngày 9/12 (giờ địa phương), tại Thủ đô New Delhi, Ấn Độ (tức 16 giờ 8 phút, giờ Hà Nội), Kỳ họp lần thứ 20 của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO, đã thông qua Quyết định số 20.COM 7.a.1 ghi danh di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.
Kỳ họp lần thứ 20 diễn ra từ ngày 8 đến 13/12 tại Di sản Văn hóa Thế giới Pháo Đài Đỏ, Ấn Độ.
Đây là di sản thứ 17 của Việt Nam được UNESCO ghi danh vào các Danh sách di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO.
| Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ ở khu phố Đông Khê, phường Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, ra đời cách đây khoảng 500 năm. Cộng đồng thực hành nghề đã tạo ra những bức tranh có đặc trưng riêng về chủ đề, kỹ thuật in, màu sắc và đồ họa bằng kỹ thuật in khắc gỗ. Các chủ đề của tranh thường bao gồm tranh thờ, chúc tụng, tranh lịch sử, tranh sinh hoạt, tranh phong cảnh, gắn với tập tục treo tranh vào ngày Tết Nguyên Đán, Tết Trung Thu, thờ cúng tổ tiên và thờ thần. Các công đoạn sáng tác mẫu, khắc ván in, làm màu, in tranh đều bằng tay. Mẫu tranh được vẽ bằng bút lông, mực nho trên giấy bản và khắc trên ván gỗ thị. Các màu được chế biến từ nguyên liệu tự nhiên: màu xanh từ lá chàm, màu đỏ từ sỏi son, màu vàng từ hoa hòe và quả dành dành, màu trắng từ bột sò điệp bị phong hóa, màu đen từ tro lá tre, rơm nếp. Tranh được in úp ván với 5 màu cơ bản trên giấy dó đã được phủ một lớp hồ điệp. Các màu được in theo nguyên tắc màu đỏ in trước, tiếp đến màu xanh, vàng, trắng. Ván nét màu đen in cuối cùng để hoàn thiện bức tranh. |
Việc UNESCO ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp có ý nghĩa sâu sắc đối với cộng đồng thực hành và công chúng Việt Nam.
![]() |
Theo Ủy ban Liên Chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, Hồ sơ đề cử di sản văn hóa phi vật thể Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ của Việt Nam đáp ứng các tiêu chí ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp, cụ thể:
Tranh dân gian Đông Hồ gắn bó mật thiết với các lễ tiết quan trọng như Tết Nguyên đán, Tết Trung thu, các nghi lễ thờ cúng tổ tiên và thần linh.
Tuy nhiên, ngày nay, chỉ còn một số ít gia đình tiếp tục duy trì nghề này, truyền lại tri thức và kỹ năng trong phạm vi gia đình và cho người học việc thông qua hướng dẫn trực tiếp và kèm cặp thực hành.
Một số công đoạn như vẽ mẫu và khắc bản in đòi hỏi đào tạo chuyên sâu và tích lũy kinh nghiệm trong nhiều năm. Các bản khắc gỗ được xem như báu vật gia truyền, được truyền lại qua nhiều thế hệ.
Số lượng nghệ nhân lành nghề đã giảm mạnh (theo hồ sơ đề cử, chỉ còn vài hộ gia đình duy trì nghề), do thế hệ trẻ ít quan tâm, nghề khó bảo đảm sinh kế, và nhu cầu sử dụng tranh in khắc gỗ trong các dịp lễ truyền thống giảm sút.
Số người có tay nghề cao và tâm huyết theo đuổi nghề đã quá ít để duy trì việc truyền dạy và làm tranh, nên nghề cần được bảo vệ khẩn cấp.
Kế hoạch bảo vệ đề ra bảy mục tiêu, bao gồm: Mở các lớp truyền nghề, kiểm kê di sản, thiết kế mẫu, đa dạng hóa thị trường, cải thiện khả năng tiếp cận nguồn nguyên liệu, và cung cấp thiết bị bảo hộ cho nghệ nhân. Các hoạt động được đề xuất khả thi, phù hợp với mục tiêu và có tính bền vững, đồng thời đặt cộng đồng ở vị trí trung tâm.
Hồ sơ cho thấy sự tham gia tích cực của cộng đồng, đặc biệt là các gia đình làm nghề, trong toàn bộ quá trình lập hồ sơ, thông qua các hoạt động kiểm kê và sự kiện công chúng. Di sản đã được đưa vào Danh mục kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể, được cập nhật thường xuyên với sự tham gia của cộng đồng.
Theo đó, Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 quyết định ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp và khuyến khích Việt Nam xem xét việc tích hợp di sản này vào hệ thống giáo dục, cả chính quy và phi chính quy, nhằm khuyến khích thế hệ trẻ hiểu và trân trọng tầm quan trọng của việc bảo vệ di sản.
| Tính đến nay, cả nước đã có 37 di sản được UNESCO ghi vào các danh sách của UNESCO (gồm 9 di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, 17 di sản văn hóa phi vật thể và 11 di sản tư liệu). Trong đó, tỉnh Bắc Ninh có các di sản tiêu biểu được UNESCO công nhận, ghi danh: - 5 di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại (Quan họ Bắc Ninh, Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ, Ca trù, Tín ngưỡng thờ Mẫu, Kéo co Hữu Chấp); - 1 di sản văn hóa thế giới liên tỉnh (Quần thể Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc), trong đó có các di tích quan trọng như Chùa Vĩnh Nghiêm; Mộc bản kinh phật chùa Vĩnh Nghiêm được đưa vào Danh mục Ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương. |
![]() |
| Những nghệ nhân vẽ tranh Đông Hồ vẫn đang miệt mài giữ nghề tranh. Ảnh Cục Di sản. |
Thay mặt Việt Nam và cộng đồng thực hành di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ, Thứ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, Phó Chủ tịch Uỷ ban Quốc gia UNESCO Việt Nam Hoàng Đạo Cương và Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh Mai Sơn đã phát biểu đáp từ và cam kết thực hiện các biện pháp cần thiết nhằm bảo vệ các giá trị của Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ, cảm ơn Ban tư vấn, các thành viên của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003, Ban thư ký Công ước 2003 đã làm việc tận tình, công tâm để ghi danh di sản này của Việt Nam.
Các tin khác
Phú Thọ: Xã Sơn Đông chủ động ứng phó với lũ lụt
Công an Đồng Tháp: Chuyển đổi số trở thành động lực nâng cao hiệu quả phục vụ Nhân dân
Xây dựng Tượng đài Công an Nhân dân vì bình yên cuộc sống tại Cà Mau
Nhiều xã, phường ở TP. Cần Thơ tổ chức Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc
Bộ đội Biên phòng Cần Thơ cứu 5 ngư dân cùng tàu cá gặp nạn trên biển
Cần Thơ xây dựng đô thị thông minh: Tập trung nguồn lực giải quyết các điểm nghẽn
An Giang: Đội K92 cất bốc được 3 hài cốt liệt sĩ tại xã Vĩnh Ty
Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia làm việc tại Cà Mau
Giai đoạn 2005-2026, Nhiệt điện Cần Thơ nộp ngân sách hơn 1.200 tỷ đồng
Đọc nhiều
Bổ nhiệm Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược Cần Thơ
Á hậu 2 – Hoa hậu Thương hiệu Việt Nam 2026 Huỳnh Thị Kim Chung: Từ 10 phòng khám đến xây dựng thương hiệu nha khoa bền vững
Xây dựng Bệnh viện Quân y 121 ngày càng khang trang, hiện đại
Quân khu 9 thăm bệnh binh đang điều trị tại Bệnh viện Quân y 121
Bắt giữ kẻ bạo hành bé gái 11 tuổi trong thời gian dài, làm rõ trách nhiệm người liên quan
Videos
E-magazine Inforgraphic Video
Ứng dụng LiDAR và AI trong việc lập bản đồ các "điểm nóng" phát thải từ thân cây
Vệ tinh giám sát và sức mạnh của dữ liệu mở
Nghi vấn xả thải ngầm khiến nguồn nước kênh mương tại xã Bình Minh (TP Hà Nội) ô nhiễm kéo dài
Thủ tướng động viên lực lượng bảo đảm vệ sinh môi trường ở Hà Nội
Diễn văn của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên bế mạc Đại hội XIV của Đảng
Đại hội XIV của Đảng sự kiện trọng đại của đất nước trong giai đoạn mới
Hợp tác xã bệ đỡ vùng trồng rau an toàn tập trung tại Hưng Yên
Hưng Yên sản xuất rau quả công nghệ cao hướng đi bền vững cho nông nghiệp sạch
Xã Ô Diên – Hà Nội: Bất cập từ bãi vật liệu xây dựng gây ô nhiễm môi trường và trách nhiệm quản lý tại địa bàn cơ sở
Ra mắt ứng dụng Tuyên giáo và Dân vận trên điện thoại thông minh
Bồi đắp nguồn nhân lực tại chỗ, từng bước nâng cao dân trí
Khánh thành công trình Trụ sở làm việc Cơ quan Chủ tịch nước
Điện, thư chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm
HĐND TP. Cần Thơ thực hiện công tác nhân sự thuộc thẩm quyền
Quân khu 9 khai mạc Hội thao Thể dục thể thao năm 2026
Cần Thơ: Hội đồng nhân dân phường Ninh Kiều kiện toàn chức danh chủ tịch
Cần Thơ, An Giang bàn giao 1.617 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ để giám định ADN
Hà Nội mùa Thu cách mạng: Từ khát vọng độc lập đến khát vọng vươn mình
Khánh Hòa: Đón tàu biển quốc tế Adora Magic City
Yến sào Khánh Hoà dành gần 2,3 tỷ đồng tiếp sức học sinh trước thềm năm học mới
Sa Pa phát động phong trào “Green Sa Pa”: Kiến tạo đô thị du lịch xanh, thông minh và phát triển bền vững
Nghịch lý chuyển đổi đất ở tại Móng Cái (Quảng Ninh): Cùng một mặt bằng quy hoạch, hai số phận khác nhau
Bắt giữ kẻ bạo hành bé gái 11 tuổi trong thời gian dài, làm rõ trách nhiệm người liên quan
Không chỉ cần "lá chắn pháp lý", Petrovietnam cần cơ chế chia sẻ rủi ro
Thu hồi 313 số tiếp nhận Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm
Cần Thơ: Nhiều đổi mới trong cách đón tiếp học sinh lớp 1 tựu trường
Hà Nội bắt đầu khám sức khỏe miễn phí cho trẻ em mầm non và học sinh
Cần Thơ phấn đấu trở thành trung tâm giáo dục của vùng ĐBSCL



