Pha Long (Lào Cai): Chung tay đẩy lùi vấn nạn tảo hôn nơi biên cương

Pha Long – xã vùng cao biên giới đặc biệt khó khăn của tỉnh Lào Cai là nơi sinh sống lâu đời của cộng đồng các đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó đông đảo nhất là đồng bào dân tộc Mông cùng một số dân tộc khác. Do điều kiện kinh tế còn gặp nhiều thiếu thốn, nhận thức của một bộ phận người dân nơi đây đôi khi vẫn chịu sự chi phối mạnh mẽ từ các phong tục, tập quán lâu đời. Quan niệm lấy vợ, lấy chồng sớm để gia đình có thêm người làm lao động, hay tâm lý muốn dựng vợ gả chồng sớm cho con em trong cộng đồng đã tồn tại qua nhiều thế hệ. Chính những định kiến và hủ tục này từng khiến tình trạng tảo hôn trở thành một nhức nhối, một vấn đề vô cùng nan giải đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt và đồng bộ của cả hệ thống chính trị.

Quyết tâm không để hủ tục níu chân sự phát triển của vùng đất biên cương, cấp ủy và chính quyền địa phương xã Pha Long đã chủ động triển khai nhiều nội dung cùng phương thức tuyên truyền vô cùng sát với thực tế đời sống. Trọng tâm của công tác vận động là tập trung tuyên truyền sâu rộng về những hệ lụy, tác hại nặng nề của tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Thông qua đó, người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ cùng các bậc phụ huynh, từng bước nhận thức rõ ràng những hậu quả nghiêm trọng mà việc kết hôn khi chưa đủ tuổi gây ra: từ sự ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe sinh sản, sự suy giảm chất lượng giống nòi, đến những gánh nặng kinh tế đè nặng lên từng gia đình và rào cản đối với sự phát triển chung của toàn xã hội.

Quang cảnh Hội nghị ra mắt mô hình tuyên truyền phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống tại điểm cầu xã Pha Long.

Trong cuộc chiến dai dẳng này, vai trò nòng cốt của lực lượng cán bộ xã, bộ đội Biên phòng và lực lượng người có uy tín tại cơ sở đã được phát huy tối đa. Xác định "muốn dân tin, dân hiểu thì phải nói tiếng của dân", cán bộ chiến sĩ bộ đội biên phòng và chiến sĩ công an đã tích cực học tiếng dân tộc, không quản khó khăn để bám sát địa bàn thôn bản. Nhờ nắm chắc cơ sở, lực lượng chức năng đã sớm phát hiện các nguy cơ tảo hôn – điển hình như những trường hợp chuẩn bị bàn chuyện thách cưới, dựng vợ gả chồng cho con em khi chưa đủ tuổi – để kịp thời ngăn chặn ngay "từ trong trứng nước". Đồng thời, sự phối hợp chặt chẽ với những người có uy tín trong cộng đồng, các trưởng dòng họ và già làng đã tạo nên sức mạnh vận động to lớn. Bằng tiếng nói có trọng lượng và sự am hiểu phong tục, họ đã trực tiếp đứng ra giải thích, thuyết phục, giúp người dân tự nguyện nhận thức và từng bước từ bỏ hủ tục.

Đại diện lãnh đạo Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh và UBND xã Pha Long chụp ảnh lưu niệm, chúc mừng mô hình chính thức đi vào hoạt động.

Không dừng lại ở các buổi vận động riêng lẻ, công tác tuyên truyền còn được lồng ghép đa dạng và linh hoạt. Nội dung pháp luật về hôn nhân và gia đình được đưa vào các buổi họp thôn, sinh hoạt cộng đồng và cả các tiết học tại trường học, giúp học sinh sớm tiếp cận các kiến thức về sức khỏe sinh sản và luật hôn nhân & gia đình.

Đặc biệt, công tác phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại Pha Long liên tục ghi nhận những bước chuyển biến mới với nhiều mô hình sáng tạo và sự vào cuộc trực tiếp, kịp thời từ lực lượng biên phòng.

Không quản khó khăn, tổ công tác liên ngành xã Pha Long luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, sâu sát từng hộ dân để kiên trì tuyên truyền, vận động từ bỏ hủ tục tảo hôn.

Mới đây nhất, vào ngày 26/10/2026, Đồn Biên phòng Pha Long đã tham gia phối hợp cùng các cơ quan, ban ngành, đoàn thể xã Pha Long tổ chức tuyên truyền, vận động hai trường hợp có dấu hiệu tảo hôn trên địa bàn là cháu Vàng Văn Sơn (sinh ngày 21/12/2009) và cháu Giàng Thị Giáo. Ngay khi phát hiện sự việc, các lực lượng chức năng đã lập tức cận kề, giải thích rõ các quy định của pháp luật cũng như hậu quả của việc kết hôn sớm. Qua công tác tuyên truyền và kiên trì vận động, hai gia đình cùng hai cháu đã hoàn toàn nhất trí, tự nguyện ký vào biên bản cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng tảo hôn. Việc kịp thời phát hiện, ngăn chặn và tuyên truyền cho bà con ngay khi vụ việc mới dừng ở mức "dấu hiệu" đã trở thành một minh chứng sinh động cho tinh thần trách nhiệm và sự sâu sát của các lực lượng tại Pha Long.

Tiếp nối những kết quả đó, vào ngày 05/11/2026, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai đã phối hợp với UBND xã Pha Long tổ chức thành công “Hội nghị ra mắt mô hình Bộ đội Biên phòng đồng hành cùng thôn bản nói không với tảo hôn và hôn nhân cận huyết. Tuyên truyền phòng chống tảo hôn năm 2026”.

Đại diện lãnh đạo Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai đ/c: Nguyễn Đình Quang - Phó Chủ nhiệm Chính trị, Ban Chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh Lào Cai phát biểu tại Hội nghị.

Sự ra đời của mô hình này đánh dấu một bước đổi mới quan trọng trong hình thức tuyên truyền, khẳng định sự đồng hành bền bỉ của người lính mang hàm quân hàm xanh cùng chính quyền và nhân dân vùng cao biên giới.

Phát biểu tại hội nghị đồng chí Bí thư Đảng uỷ xã Hoàng Văn Quang đã yêu cầu tăng cường lãnh đạo, đổi mới tuyên truyền và phát huy vai trò gia đình, cộng đồng. Cần phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng để phát hiện, ngăn chặn sớm vi phạm. Lãnh đạo xã kêu gọi cán bộ, đảng viên gương mẫu đi đầu để chung tay xây dựng nếp sống văn minh.

Từ những trường hợp ngăn chặn cụ thể đến các mô hình tuyên truyền đổi mới, xã Pha Long đang ngày càng thắt chặt sợi dây liên kết giữa chính quyền, lực lượng vũ trang và cộng đồng dòng họ. Những nỗ lực không ngừng nghỉ ấy đang từng ngày đẩy lùi hủ tục, mở ra một tương lai tươi sáng và bền vững hơn cho thế hệ trẻ nơi dải đất biên cương Lào Cai.