Nóng lên toàn cầu và “tiếng kêu cứu” từ Bắc Cực

Không có “vaccine” nào cho khí hậu

Người đứng đầu IFRC, Jagan Chapagain, nhận định dịch Covid-19 là cuộc khủng hoảng rất nghiêm trọng mà thế giới đang phải đối mặt. Tuy nhiên, IFRC dự báo, tình trạng biến đổi khí hậu sẽ gây ra tác động đáng kể hơn đối với nhân loại và Trái Đất trong cả trung và dài hạn. Kể từ khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố Covid-19 là đại dịch y tế toàn cầu vào tháng 3/2020, thế giới đã hứng chịu hơn 100 thảm họa, trong đó có nhiều thảm họa liên quan đến khí hậu. Ông Chapagain cũng lưu ý rằng, thế giới đang tiến gần hơn đến việc cho ra đời vaccine phòng Covid-19, trong khi “rất tiếc không có một vaccine nào cho khí hậu”.

Lượng băng bao quanh Bắc Cực đã tan chảy xuống mức thấp kỷ lục.

Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) vừa cảnh báo, nhiệt độ toàn cầu do biến đổi khí hậu sẽ cao hơn bình thường. Mặc dù La Ni-na thường gây hiệu ứng giảm bớt nhiệt độ toàn cầu, song sức nóng của lượng nhiệt tích tụ trong khí quyển do hiệu ứng nhà kính lại đảo ngược xu hướng này. Do đó, năm 2020 trở thành một trong những năm nóng kỷ lục và giai đoạn 2016 - 2020 là giai đoạn 5 năm nóng kỷ lục của thế giới.

Trong khi đó, lượng băng trên Bắc Băng Dương bao quanh Bắc Cực đã tan chảy xuống mức thấp kỷ lục trong tháng 10 vừa qua, phản ánh sự phục hồi chậm chạp trong bối cảnh mùa đông đang đến gần. Sự thu hẹp lượng băng đồng nghĩa đại dương hấp thụ nhiệt nhiều hơn, khiến con người có nguy cơ phải hứng chịu nhiều tác động tàn phá của biến đổi khí hậu.

Việt Nam là một trong 5 nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu và nước biển dâng. Có thể thấy, nhiều năm trở lại đây, lũ lụt, hạn hán, bão tố ở nước ta đã xảy ra thường xuyên hơn với mức độ tàn phá nghiêm trọng hơn; triều cường ở TP Hồ Chí Minh cũng nhiều hơn và cao hơn. Dự kiến, vào cuối thế kỷ 21, mà cũng có thể sớm hơn, mực nước biển có thể dâng cao 1 mét, Việt Nam sẽ mất hơn 12% diện tích đất đai, nơi cư trú của 23% số dân. Nhiệt độ tăng và lượng mưa thay đổi sẽ ảnh hưởng nền nông nghiệp và nguồn nước.

Nhiệm vụ “xanh”

Thực trạng trên cũng chính là "hồi chuông cảnh báo" về nguy cơ của biến đổi khí hậu đối với cuộc sống, hối thúc loài người cần hành động khẩn cấp nhằm chống biến đổi khí hậu.

Hầu hết báo cáo về giải pháp khắc phục và ngăn chặn nóng lên toàn cầu đều đòi hỏi những nỗ lực chưa từng có tiền lệ trong việc cắt giảm lượng sử dụng nhiên liệu hóa thạch xuống còn một nửa so với hiện tại trong vòng chưa đến 15 năm tới, và trong vòng 30 năm, phải dừng gần như toàn bộ việc sử dụng nhiên liệu loại này.

Ảnh minh họa.

Việc này đồng nghĩa với việc tất cả các hộ gia đình, doanh nghiệp và các ngành công nghiệp không sử dụng khí gas và dầu làm năng lượng đốt nóng; không sử dụng xăng hoặc dầu làm nhiên liệu động cơ cho mọi phương tiện giao thông; đóng cửa tất cả các nhà máy năng lượng sử dụng than và khí gas; ngành công nghiệp hoá dầu chuyển đổi hoàn toàn sang ngành hoá học “công nghệ xanh”; và các ngành công nghiệp nặng như sản xuất thép và nhôm bắt buộc phải sử dụng các nguồn năng lượng “không carbon” hoặc áp dụng các công nghệ thu hồi và lưu giữ khí CO2 trong vận hành sản xuất.

Theo các chuyên gia, rừng có thể đóng vai trò lớn hơn trong việc cắt giảm lượng khí phát thải. Việc trồng lại rừng và nâng cao khả năng quản lý rừng có thể “triệt tiêu” lượng lớn khí CO2 ra khỏi bầu khí quyển, ước tính vào khoảng 18% lượng CO2 cần thiết phải triệt tiêu khỏi bầu khí quyển tính đến năm 2030.

Bên cạnh đó, việc bảo vệ và tăng thêm diện tích các khu rừng nhiệt đới cũng đặc biệt quan trọng, vì các khu rừng nhiệt đới có tác dụng làm mát không khí, đồng thời là yếu tố quan trọng trong việc tạo ra các cơn mưa vùng cho mục đích trồng trọt lương thực. Mọi nỗ lực cần sự vào cuộc của tất cả mọi người, là hành trình dài để cứu lấy sự sống cho Trái đất.

NGUYÊN AN