Phát triển một hệ sinh thái y học cổ truyền quốc gia

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu. (Ảnh: TTXVN)

Để tạo được bước chuyển mình mang tính lịch sử cho y học cổ truyền Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị cần phải có tư duy mới, tầm nhìn mới và cách tiếp cận mới.

Phát triển y học cổ truyền không phải là quay về phương thức cũ kỹ, thủ công mà phải là kế thừa, phát triển tinh hoa của cha ông, trên nền tảng khoa học công nghệ hiện đại phải trở thành một bộ phận hữu cơ của y học quốc gia, một nguồn lực để phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Nhấn mạnh các định hướng chiến lược phát triển y học cổ truyền Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải đặt phát triển y học cổ truyền trong tổng thể chiến lược phát triển của đất nước trong giai đoạn mới; phát triển một hệ sinh thái y học cổ truyền quốc gia, nhìn nhận y học cổ truyền trong mối liên hệ với chiến lược phát triển kinh tế sức khỏe và sức mạnh mềm của quốc gia; cần nghiên cứu xây dựng mở rộng một số mô hình thí điểm trung tâm chăm sóc sức khỏe, khu dinh dưỡng, khu dưỡng sinh, làng dược liệu, vùng phát triển dược liệu gắn với giảm nghèo bền vững và du lịch sinh thái...

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ tiếp tục chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang tư duy chăm sóc sức khỏe toàn diện; phát huy mạnh mẽ vai trò của y học cổ truyền trong phòng bệnh, nâng cao thể trạng, phục hồi chức năng, chăm sóc người cao tuổi, điều trị bệnh mãn tính, chăm sóc sức khỏe tinh thần; đưa y học cổ truyền thực sự về với cộng đồng; chuẩn hóa các mô hình chăm sóc sức khỏe không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt ngay tại xã, phường.

Chìa khóa để đưa y học cổ truyền về gần dân chính là việc tích hợp các dịch vụ kỹ thuật, bài thuốc cổ truyền chính thống vào các danh mục chi trả toàn diện cho bảo hiểm y tế quốc gia. Khi người dân được bảo hiểm chi trả một cách công bằng, họ sẽ chủ động lựa chọn y học cổ truyền ngay từ cơ sở.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý phải đặc biệt coi trọng đẩy mạnh khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, bảo hộ sở hữu trí tuệ để chuẩn hóa và số hóa nền y học cổ truyền Việt Nam; khẩn trương số hóa toàn bộ kho tàng, bài thuốc gia truyền, tri thức bản địa quý giá của các dân tộc Việt Nam; xây dựng hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về y học cổ truyền; xây dựng các chương trình nghiên cứu trọng điểm quốc gia về các lĩnh vực dược liệu, những bài thuốc có giá trị cao; phải gắn nghiên cứu với thương mại hóa và thị trường, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các viện nghiên cứu, trường đại học với bệnh viện, doanh nghiệp địa phương…

Nghiên cứu xây dựng, củng cố một số trung tâm y học cổ truyền mạnh mang tầm quốc gia và khu vực, không chỉ để khám, chữa bệnh mà còn là trung tâm nghiên cứu, đào tạo, bảo tồn, chuyển giao công nghệ, phát triển sản phẩm và quảng bá văn hóa y học Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng phải phát triển ngành công nghiệp dược liệu là một ngành kinh tế, đồng bộ theo chuỗi từ giống, vùng trồng tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc, bào chế sản phẩm, thương hiệu và thị trường xuất khẩu; cần quy hoạch đồng bộ các vùng trồng dược liệu trọng điểm theo tiêu chuẩn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh cần tích hợp Đông Tây y theo hướng y học chứng thực, hai nền y học không thể đối lập mà phải bổ trợ hoàn hảo cho nhau. Để phát triển đồng bộ hệ sinh thái y dược cổ truyền, nguồn nhân lực chất lượng cao và giữ gìn y đức, Nhà nước giữ vai trò định hướng kiến tạo thể chế và kiểm soát chất lượng; khuyến khích và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để các doanh nghiệp tư nhân, tập đoàn dược phẩm lớn tham gia vào đầu tư nghiên cứu, chế biến sâu và phát triển chuỗi nhà thuốc y học cổ truyền; phải biến các nhà thuốc đông y tư nhân, các phòng chẩn trị của các lương y thành những cánh tay nối dài hiệu quả của mạng lưới y tế công; phải có chính sách đặc thù để phát hiện, tôn vinh, bảo tồn, ứng dụng rộng rãi các bài thuốc gia truyền, các phương pháp điều trị độc đáo đang giữ trong nhân dân, không để những di sản quý báu này bị mai một, thất truyền.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ phải nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trên tinh thần vừa kiến tạo, vừa quản lý chặt chẽ, không thể buông lỏng quản lý; phải kiên quyết xử lý nghiêm, không dung thứ các hành vi sai phạm, trục lợi trên sức khỏe nhân dân.

Muốn nâng tầm y học cổ truyền, yếu tố con người là quyết định, phải nâng cao chất lượng tuyển sinh và cải cách chương trình đào tạo y bác sỹ y học cổ truyền tại các trường đại học y, dược lớn. Người thầy thuốc y học cổ truyền phải am tường cả về y lý đông y lẫn các thành tựu cận lâm sàng hiện đại của Tây y, luôn ghi nhớ lời Bác Hồ dạy: “Lương y như từ mẫu.”

Đối với Đông y, trước hết là y đạo, không để các hành vi thương mại hóa cực đoan, quảng cáo sai sự thật, chữa bệnh phản khoa học ảnh hưởng đến niềm tin của nhân dân. Đây không chỉ là yêu cầu về đạo đức nghề nghiệp mà còn là nền tảng để bảo vệ giá trị chân chính của nền y học cổ truyền dân tộc, gìn giữ niềm tin trong dân.

Đồng chí Đào Hồng Lan, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Y tế tại hội nghị. (Ảnh: TTXVN)

Việc xây dựng thương hiệu quốc gia về y học cổ truyền Việt Nam cần đẩy mạnh, gắn với kinh tế sức khỏe, du lịch chữa lành, xuất khẩu sản phẩm và sức mạnh mềm của văn hóa Việt Nam. Thương hiệu này phải dựa trên ba trụ cột, bản sắc Việt Nam, bằng chứng khoa học về sản phẩm, dịch vụ đạt chuẩn quốc tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Đảng ủy Bộ Y tế tiếp thu các ý kiến đóng góp để phối hợp với các bộ, ngành liên quan, tham mưu hoàn thiện thể chế; sớm xây dựng và trình ban hành Chiến lược phát triển y học cổ truyền Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

“Tinh thần chung trong phát triển y học cổ truyền trong thời gian tới là không chỉ giữ gìn di sản của cha ông mà phải biến di sản thành nguồn lực phát triển đất nước và chăm sóc sức khỏe của nhân dân tốt hơn trong thời kỳ mới,” Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh./.